President Trump spreekt woensdag de pers toe in Indiana.
President Trump spreekt woensdag de pers toe in Indiana. © AFP

Lagere belastingen en vooral simpeler, maar Trump zwijgt over de miljarden die het land straks misloopt

Veel details ontbreken nog, maar de discussie is al losgebroken

De Amerikaanse president Donald Trump heeft gisteren de contouren onthuld van een pakket belastingverlagingen waarvan volgens hem vooral de middeninkomens zullen profiteren. In plaats van zeven belastingschijven komen er drie, de belastingvrije voet wordt twee keer zo hoog en de vennootschapsbelasting gaat van 35 naar 20 procent. Dat zal in ieder geval leiden tot fors minder belastinginkomsten - en het is onduidelijk hoe de Republikeinen dat gat willen dichten.

'Zulke belastingverlagingen als waarover we nu praten, hebben we nog nooit gehad', zei Trump tijdens een bezoek aan Indiana. 'We maken de belastingen simpel, gemakkelijk en eerlijk voor alle Amerikanen. Dit is een gelegenheid die we maar eens in een generatie hebben; en ik geloof dat je kunt zeggen dat het iets is waar ik heel goed in ben'.

Volgens het Committee for a Responsible Federal Budget zal het pakket 1870 miljard euro aan belastingopbrengsten kosten

Trump hamerde erop dat hij geen centimeter zal toegeven als het gaat om de verlaging van de vennootschapsbelasting, waarmee hij de Amerikaanse economie een impuls wil geven. Zelf drong hij aan op een tarief van 15 procent, maar uiteindelijk legde hij zich neer bij een verlaging tot 20 procent. Daarnaast wil hij multinationals aanmoedigen hun buitenlandse winsten te repatriëren met een verlaagd belastingtarief.

Het plan, dat nog verder moet worden uitgewerkt, is het resultaat van onderhandelingen tussen de Republikeinse leiders in het Congres en het Witte Huis. Volgens het Committee for a Responsible Federal Budget, een organisatie waarin zowel Republikeinen als Democraten zitten, zal het hele pakket 1870 miljard euro aan belastingopbrengsten kosten.

Opvallend was dat de Freedom Caucus, een groep fiscale scherpslijpers in het Congres, enthousiast op de plannen reageerde, hoewel nog volstrekt onduidelijk is hoe de regering wil voorkomen dat er enorme begrotingstekorten ontstaan. Vermoedelijk zijn de Republikeinen opzettelijk vaag over hun bezuinigingsplannen, vooral om te voorkomen dat er nu al verzet ontstaat.

Voordelig voor rijken

De Democraten zijn bang dat de Republikeinen drastisch het mes willen zetten in de sociale voorzieningen om de belastingverlagingen te financieren. Volgens hen zijn de plannen vooral in het voordeel van de rijken. 'Dit is een ontwerp dat de winkel weggeeft aan de rijksten en de rekening neerlegt bij de middenklasse', was het oordeel van Nancy Pelosi, de leider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden.

Trump ontkent dat het plan vooral voordelig is voor de rijkste Amerikanen, zoals hijzelf. Hij wijst erop dat de middeninkomens erop vooruit gaan doordat de belastingvrije voet wordt verhoogd en de tarieven worden verlaagd. Verder is er ook een belastingvoordeel voor mensen met kinderen.

De Republikeinen sluiten niet uit dat er naast de drie tarieven - 12 procent, 25 procent en 35 procent - nog een tarief komt voor de allergrootste verdieners. Maar of die extra schijf er ook zal komen, is nog volstrekt onduidelijk.

Het afschaffen van de erfbelasting zou vooral in het voordeel zijn van de superrijken

Volgens de Democraten zijn het juist de rijksten die profijt trekken, onder meer door het afschaffen van de erfbelasting, die door de Republikeinen steevast de 'death tax' wordt genoemd. 'We gaan eindelijk een einde maken aan de vreselijk oneerlijke erfbelasting', zei Trump. Het afschaffen daarvan zou vooral in het voordeel zijn van de superrijken. Onder het huidige belastingstelsel  moet alleen over nalatenschappen vanaf ongeveer vijf miljoen euro belasting worden betaald. In de praktijk geldt dat slechts voor 0,2 procent van de erfenissen.

Daarnaast willen de Republikeinen de 'alternative minimum tax' afschaffen, een regeling die bedoeld is om te voorkomen dat welvarende Amerikanen zoveel aftrekposten kunnen opvoeren, dat hun belastbare inkomen tot vrijwel nul wordt gereduceerd.

Gebrand op succes

Trump zelf zou jaarlijks tientallen miljoenen besparen als de AMT zou worden afgeschaft. In 2005 betaalde Trump 32 miljoen euro aan belasting. Het grootste deel daarvan - 26 miljoen - was te danken aan de AMT-regel. Het Witte Huis is erop gebrand het nieuwe belastingplan er zo snel mogelijk door te jagen, zeker nu twee andere lievelingsprojecten van Trump - de bouw van de muur langs de grens met Mexico en het afschaffen van Obamacare - zijn vastgelopen op verzet in het Congres.

Trump bedreigde eventuele dwarsliggers onder de Democraten alvast. Hij waarschuwde de Democratische senator Joe Donnelly uit Indiana dat hij een strafcampagne tegen hem zal beginnen, als hij zich niet achter het belastingplan schaart. 'Dan zullen we hier komen en gaan we campagne tegen hem voeren, zoals je niet zou geloven!'

Maar het zal nog moeilijk vallen de verminderde belastinginkomsten te compenseren, zonder het mes te zetten in populaire overheidsprogramma's. De Republikeinen hoopten geld vrij te maken met het afschaffen van Obamacare, maar ook een derde poging liep deze week vast.

Lees ook

Trump komt op valreep eerste 100 dagen belangrijke belofte na
Het belastingplan dat Trump al in april presenteerde, is groots in zijn eenvoud. Het heeft wel een belangrijk nadeel: het moet ook worden uitgevoerd.

Commentaar: Wie groei wil, moet lage inkomens bevoordelen
Met zijn belastingplan bevoordeelt Donald Trump niet zijn kiezers, maar vooral de rijkste Amerikanen, schreef buitenlandredacteur Bert Lanting in april.

Trumpfilter
Nieuws over Donald Trump: soms vermakelijk, soms verontrustend en soms gewoon heel raar. We kunnen ons voorstellen dat al dat nieuws nogal overdadig overkomt. Daarom verdelen we het in verschillende categorieën. Wat is echt belangrijk, wat is eigenlijk gewoon business as usual en wat is vooral afleiding?