Een F-16 van de Nederlandse luchtmacht.
Een F-16 van de Nederlandse luchtmacht. © AP

Kamermeerderheid voor bombarderen IS in Syrië

Nederland gaat vrijwel zeker meedoen aan luchtaanvallen op terreurgroep Islamitische Staat (IS) in Syrië. De PvdA-fractie ging hier dinsdag mee akkoord, maakte PvdA-Kamerlid Michiel Servaes bekend. Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer staan nu achter de uitbreiding van de Nederlandse inzet tegen IS.

Twijfel over mandaat

Ook de PvdA heeft de draai gemaakt en is akkoord met bombarderen van IS in Syrië. Tot nu was het argument, van zowel de PvdA als van het kabinet als geheel, dat een volkenrechtelijk mandaat voor militaire actie ontbrak. Is in die leemte nu wel voorzien?

'De PvdA ziet mogelijkheden om de strijd tegen IS verder te intensiveren', aldus Servaes. Mogelijk beslist de ministerraad komende vrijdag al over uitbreiding van de strijd tegen de terreurgroep. Als het kabinet akkoord gaat, kunnen de bombardementen snel beginnen. De inzet in Irak en Syrië vallen onder hetzelfde commandostructuur. Nadat de Britten hadden besloten om IS in Syrië aan te pakken, volgden de dag erna al de eerste Britse luchtaanvallen.

Het feit dat er een volkenrechtelijk mandaat is en dat er vooruitgang wordt geboekt bij het zoeken naar een politieke oplossing voor het conflict in Syrië, waren volgens Servaes belangrijke redenen om toch in te stemmen met uitbreiding van de strijd naar Syrië. 

De PvdA pleit ook voor meer steun voor gematigde Syrische oppositiegroepen en humanitaire hulp. De VVD wilde al lang militair ingrijpen in Syrië. Daar klonk recentelijk al gemopper over het feit dat de coalitiegenoot niet tot een besluit kwam. Op dit moment bestrijden vier Nederlandse F-16's vanuit een basis in Jordanië alleen IS in Irak.

Er is nu een ruime meerderheid in de Tweede Kamer voor ingrijpen in Syrië. Naast VVD waren eerder ook al onder meer CDA, PVV, SGP en ChristenUnie hiervoor. SP-leider Roemer betreurt het besluit van de PvdA. 'Het is een trieste dag', aldus Roemer.

De oppositie rest nu niet veel meer dan 'af te wachten waarmee het kabinet komt'. Wordt inderdaad tot bombarderen besloten, dan is er flinke twijfel over de effectiviteit ervan. 'Het grote verschil tussen Irak en Syrië is dat je in Irak wel grondtroepen hebt, maar dat is in Syrië veel onduidelijker', zegt Sjoerdsma van D66. 'En die heb je wel nodig, naast bombardementen uit de lucht. Dus staat te bezien hoe effectief die in Syrië zullen zijn.'

Verzoek

Premier Rutte zei in december dat het kabinet begin dit jaar een besluit zou nemen of Nederland ging deelnemen aan de strijd. 'Ik hoop in januari', aldus premier Rutte toen. In VVD-kringen leeft irritatie over  de trage besluitvorming bij de coalitiegenoot. De VVD is dan ook tevreden met het besluit van de PvdA. 'Wij wachten op een standpunt van het kabinet', zegt VVD'er Ten Broeke. 'Daar gaat het om. En daarvoor is het de hoogste tijd!' 

Nederland is door zowel Frankrijk als de Verenigde Staten gevraagd om meer inzet tegen de terreurgroep. De Amerikanen deden een schriftelijk verzoek aan Nederland en andere bondgenoten nadat de Franse president Hollande half november een oproep had gedaan om hem te steunen in de strijd tegen IS. Hollande deed dit na de aanslagen in Parijs.

Rutte zei dat het kabinet een 'zorgvuldige afweging' zou maken en de voor- en nadelen goed zou bekijken. Nederlands ingrijpen was toen dichterbij gekomen opmerkingen van PvdA-minister Koenders van Buitenlandse Zaken. Hij voelde lang niets voor interventie in Syrië, terwijl zijn VVD-collega Jeanine Hennis van Defensie het wel zag zitten. 

Piloten

Onder meer de terreuraanslagen in Parijs, de reactie van Frankrijk daarop en het besluit van de Britten om hun luchtaanvallen uit te breiden naar Syrië waren een 'gamechanger' voor Koenders, aldus de minister in de Tweede Kamer. Na de verzoeken van Parijs en Washington was er volgens Koenders een 'nieuw weegmoment' gekomen. 

Nu de PvdA-fractie de knoop heeft doorgehakt, is voor Koenders de weg vrij om met Hennis tot een akkoord te komen. De politieke spanning is daarmee wel uit de lucht. 

De militaire vakbonden hopen dat er bij de waarschijnlijke missie in Syrië vooral oog is voor de veiligheid. 'We hopen dat er wel goede internationale afspraken worden gemaakt over wat er gebeurt als er bijvoorbeeld een F16 vanuit de lucht wordt neergeschoten. Het moet duidelijk zijn of piloten dan worden bevrijd of opgehaald', aldus voorzitter Anne-Marie Snels van vakbond AFMP.

'We hebben nog niet veel informatie gekregen over de missie, maar we gaan zeker goed in de gaten houden dat de militairen geen onnodige risico's lopen', zegt voorzitter Leon van der Hulst van de ACOM.