Islamitisch protest tegen 'moslim-genocide in Myanmar' groeit: Aung San Suu Kyi zwijgt

Rohingya-crisis mogelijk voer voor islamitisch terrorisme

De humanitaire crisis rond de Rohingya's groeit snel uit tot een religieus conflict. Steeds meer moslims wereldwijd protesteren tegen de 'moslim-genocide in Myanmar'. Waarom zwijgt Aung San Suu Kyi?

Tienduizenden mensen protesteerden maandag tegen de treurige situatie van de voor geweld gevluchte Rohingya's uit Myanmar. Niet in een westerse hoofdstad, maar in Grozny, in de Russische republiek Tsjetsjenië, waar vooral moslims wonen. De Tsjetsjeense leider Ramzan Kadirov vergeleek de 'genocide op moslims' in Myanmar met de Holocaust.

Moslims wereldwijd worden sinds de jongste escalatie van het conflict in de Myanmarese deelstaat Rakhine (Arakan) steeds bozer over wat zij zien als de afslachting van de vervolgde Rohingya-minderheid door het Myanmarese leger. En die woede wordt steeds meer in religieuze termen geframed, als een volkerenmoord op onschuldige moslims door boeddhistische soldaten.

Neem Malala Yousafzai. De Pakistaanse activist die als scholier de Nobelprijs voor de Vrede won, tweette zondag dat het lot van de Rohingya's haar hart breekt. Zij deed een beroep op mede-Nobel-laureaat Aung San Suu Kyi, leider van de democratische omwenteling in Myanmar, om het geweld in Rakhine te veroordelen. 'De wereld wacht en de Rohingya-moslims wachten.'

Het geweld in Rakhine is het laatste hoofdstuk van een oud verhaal, van conflicten tussen de overwegend boeddhistische etnische Rakhines en de achtergestelde Rohingya's, die gezien worden als illegale immigranten, ook al leefden hun voorouders al eeuwen in Rakhine. Dat leidde in het verleden tot bloedige pogroms en vluchtelingenstromen.

Toegang ontzegt

Vluchtelingen verstoken van VN-hulp

Myanmar heeft alle hulporganisaties van de Verenigde Naties de toegang tot het conflictgebied in de deelstaat Rakhine ontzegd, meldt The Guardian. De VN hebben de levering van voedsel, water en medicijnen in de regio gestaakt sinds militairen eind augustus een offensief openden op Rohingya-rebellen. 'De veiligheidssituatie en de bezoekrestricties van de regering maken het ons onmogelijk om hulp te bieden', aldus de VN-coördinator in Myanmar in de Britse krant. 'De VN staan in nauw contact met de autoriteiten om ervoor te zorgen dat we de humanitaire operaties zo snel mogelijk kunnen hervatten.' Hulpgoederen worden nu elders afgeleverd in Rakhine. Zeker 87 duizend Rohingya's zochten afgelopen tien maanden hun heil in buurland Bangladesh. Nu doet eenzelfde aantal dat in tien dagen tijd. Reden voor hun vlucht is de escalatie van het geweld tussen rebellen en leger. Tienduizenden zijn gestrand op de grens nu Bangladesh de poorten dichthoudt. Opvangkampen in het land zitten overvol, volgens de VN.

De huidige situatie in Rakhine is onduidelijk omdat Myanmar journalisten en hulpverleners de toegang ontzegt. Duidelijk is wel dat gewapende aanvallen eind augustus door een nieuwe militante groep, de Arakan Rohingya Salvation Army, tot een tegenoffensief van het leger hebben geleid. Vele dorpen zijn verwoest en zeker vierhonderd mensen gedood. Volgens de VN zijn 90 duizend Rohingya's naar Bangladesh gevlucht. Tienduizenden zitten vast in de bergen.

De escalatie leidde tot mondiale protesten, voor het eerst ook in islamitische landen in de regio. Wellicht speelde mee dat het Offerfeest (Eid) was; dan gaan de gedachten van moslims uit naar verdrukte geloofsgenoten elders. Pakistan en Maleisië spraken hun zorg uit over het geweld in Myanmar. Bangladesh hield zich opvallend in. Het land huisvest al een half miljoen Rohingya's en zit niet op nog meer vluchtelingen te wachten, maar lijkt terug te schrikken voor een confrontatie met Myanmar.

Vooral in Indonesië, het grootste moslimland, liepen de spanningen hoog op. Er waren onder het motto 'Stop Muslim Genocide in Myanmar' demonstraties in Jakarta, Bandung en Surabaya. Activisten verbrandden foto's van Aung San Suu Kyi en riepen het Nobelprijscomité op haar prijs in te trekken. Bij de ambassade van Myanmar ontplofte een benzinebom. Wij willen geen zachte diplomatie maar harde actie, aldus een activist.

Alles wijst erop dat mensen worden opgestookt via sociale media. In veel landen worden nepberichten en gemanipuleerde foto's over de Rohingya's gedeeld. Zo verspreidde een Pakistaanse minister via Twitter beelden van slachtoffers van cycloon Nargis uit 2008 en gruwelen uit Atjeh en Rwanda uit de jaren negentig, suggererend dat het om Rohingya's ging.

Iedereen die wegkijkt van deze genocide is medeplichtig aan het bloedbad

Recep Erdogan

De Indonesische president Joko Widodo koos vooralsnog voor de diplomatieke weg. Hij riep de regering van Myanmar dit weekend op het geweld te staken en stuurde minister van Buitenlandse Zaken Retno Marsudi naar Myanmar voor overleg met Aung San Suu Kyi. Na afloop zei Marsudi gisteren dat de-escalatie topprioriteit moet zijn. Ze vliegt vandaag door naar Bangladesh.

De Turkse president Recep Erdogan, tijdelijk voorzitter van de Organisatie voor Islamitische Samenwerking, bezigt intussen veel hardere taal. 'Iedereen die wegkijkt van deze genocide is medeplichtig aan het bloedbad', riep hij vrijdag tijdens de Eid-viering van zijn AK-partij. Gisteren voegde Erdogan eraan toe dat hij steun van wereldleiders mobiliseert en de Rohingya-kwestie komende week in de VN aan de orde zal stellen.


 

De kritiek van de moslimlanden vergroot de druk op Aung San Suu Kyi om zich uit te spreken tegen het geweld tegen de Rohingya's. Een dilemma, want kritiek op het leger kan het wankele democratiseringsproces in gevaar brengen. Ook is er het risico dat de Rohingya-crisis tot islamitisch terrorisme leidt.

Er zijn al contacten tussen Rohingya-opstandelingen en Islamitische Staat. En vorige week meldde zich een leider van de Jemenitische tak van Al Qaida, Khaled Batarfi, die moslims in buurlanden als Bangladesh aanspoorde hun Rohingya-broeders te verdedigen tegen de 'vijanden van Allah'. Ook riep hij op tot aanslagen tegen de leiders van Myanmar.