In Duitse geboorteaktes staat straks naast 'man' of 'vrouw' ook 'inter' of 'divers'
© REUTERS

In Duitse geboorteaktes staat straks naast 'man' of 'vrouw' ook 'inter' of 'divers'

Geen vrouw of man, maar 'inter' of 'divers'. In Duitse geboorteaktes zal deze classificatie binnenkort opduiken, of een andere benaming voor het derde geslacht - mensen die niet eenduidig mannelijk of vrouwelijk zijn.

Het Duitse constitutionele gerechtshof heeft woensdag besloten dat deze mensen niet gedwongen mogen worden zich te laten registeren als man of vrouw. Dat druist in tegen het in de grondwet vastgelegde persoonlijkheidsrecht. Daarmee is Duitsland na Ierland, Denemarken, Noorwegen en Malta het vijfde Europese land dat het derde geslacht officieel erkent.

Vrouw noch man

Vanja vroeg de rechter of hij zich kon laten inschrijven als 'inter' of 'divers'

Dat komt allemaal door Vanja (27) en zijn advocaat. Vanja stapte in 2012 naar de rechter met het verzoek het geslacht in zijn geboorteakte aan te passen. Vanja was bij de geboorte ingeschreven als vrouw, maar voelde zich daar niet goed bij, omdat zijn geslacht in werkelijkheid niet eenduidig te benoemen was.

Vanja is interseksueel, geboren met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken. Dit overigens in tegenstelling tot transseksuelen: zij hebben eenduidige mannelijke of vrouwelijke geslachtskenmerken, maar achten die niet in overeenstemming met hun identiteit. Ze voelen zich een man in een vrouwenlichaam, of andersom.

Vanja vroeg de rechter of hij zich kon laten inschrijven als 'inter' of 'divers'. De rechter weigerde het verzoek, waarna Vanja in hoger beroep ging en een analyse van zijn chromosomen meenam naar de rechtbank. Daaruit bleek nog eens onomwonden wat hij al eerder had gezegd: hij was vrouw noch man.

Historische beslissing

Ondanks het wetenschappelijke bewijs werd zijn aanvraag opnieuw niet ingewilligd. De kwestie belandde bij het Bundesverfassungsgericht, het hoogste gerechtshof van Duitsland. Daar kreeg Vanja woensdag gelijk, vijf jaar na zijn oorspronkelijke verzoek.

Een historische beslissing, vindt Christine Lüders, voorzitter van het antidiscriminatiewetbureau van de Duitse overheid. De nieuwe Duitse regering moet nu zorgen dat het besluit voor eind 2018 wordt omgezet. De vorige regering nam geen duidelijke positie in over dit vraagstuk, omdat er vooral binnen de CDU bezwaren waren tegen deze zogenaamde 'derde optie'.

Leeg vakje

De nieuwe wet moet nu de mogelijkheid bieden hun geslacht 'op een positieve manier' vast te leggen

Sinds 2013 bestaat in Duitsland de optie om in geval van onduidelijkheid over het geslacht van een baby het vakje geslacht leeg te laten. Dat werd door velen al als een grote vooruitgang gezien ten opzichte van de situatie waarin slechts de keuze bestaat tussen vrouw of man, zoals dat in Nederland het geval is. Maar anderen vonden het oningevulde hokje een negatief signaal, alsof er niet gepraat mag worden over mensen zonder eenduidige geslachtskenmerken. De rechters gaven hen gelijk. De nieuwe wet moet nu de mogelijkheid bieden hun geslacht 'op een positieve manier' vast te leggen. Er moet dus, voor eind 2018, een definitieve benaming worden bedacht.

Een op de 1500 zuigelingen komt volgens een door veel Duitse media gebruikte schatting ter wereld zonder eenduidige geslachtskenmerken. Sommige interseksuele personen ontwikkelen in de loop van hun jeugd een voorkeur voor een bepaald geslacht. Anderen, zoals Vanja, willen zich niet vastleggen. 'Ertussenin' voelt hij zich inmiddels thuis.