Een veerboot ligt in Hoek van Holland klaar om naar Engeland te varen.
Een veerboot ligt in Hoek van Holland klaar om naar Engeland te varen. © Guus Dubbelman / de Volkskrant

Honderden Albanezen proberen via Nederlandse havensteden oversteek naar Engeland te maken

Havens van Nederlandse steden met veerboten naar Engeland hebben steeds meer last van Albanezen die proberen de oversteek te maken. In IJmuiden, Hoek van Holland, Europoort en Vlissingen zijn de afgelopen maanden honderden Albanezen betrapt die ongezien op de boot probeerden te komen. Het is onbekend hoeveel migranten de controles weten te ontwijken en daadwerkelijk in Engeland aankomen.

Hoewel het totale aantal betrapte inklimmers tot nu toe vergelijkbaar is met 2016 - 440 in de eerste zes maanden van dit jaar - groeit het aandeel Albanezen onder de migranten fors. Vooral in Hoek van Holland en Europoort worden er meer betrapt. Van alle zogenoemde inklimmers is 92 procent Albanees. Nadat ze zijn begrapt, wordt hun verblijfsrecht in de Europese Unie ze ontnomen en moeten ze Nederland binnen een paar dagen verlaten. In de praktijk blijven ze vaak en proberen opnieuw naar Engeland te komen.  

Inwoners van Hoek van Holland ervaren steeds meer overlast doordat de Albanezen vuilnis achterlaten in de bosjes of hun behoefte doen in het openbaar. 'Je vind af en toe schuilplaatsen in de bosjes of bunkers. Ze laten hun spullen staan als ze willen insluipen in een vrachtwagen. Als het niet gelukt is komen ze terug en gaan ze vrolijk door', zegt Ineke Vos van de gebiedscommissie van het dorp dat valt onder de gemeente Rotterdam.

De politie beboet regelmatig wildslapers, maar kan verder niet optreden tegen de rondhangende jongens rondom het dorp. 'Mensen met een Albanese nationaliteit mogen in het kader van toerisme met een geldig identiteitsbewijs drie maanden in Nederland verblijven', zegt een woordvoerder van de politie Rotterdam. Een toename van criminaliteit lijkt er volgens de wijkagent en inwoners van het stranddorp niet te zijn. 'Ze doen niets fout want ze willen niet opgepakt worden', zegt Vos.  

De Albanezen die met de Nederlandse ferryboten naar Engeland proberen te reizen, hopen daar werk te vinden in het illegale circuit, iets wat in het Verenigd Koninkrijk makkelijker is dan in Nederland. 'Migranten die hier geen recht hebben op asiel, hebben daar wel kansen. Ik vermoed ook om zwart te werken', zegt migratie-expert Flip van Dyke. In Nederland zijn de controles op het in dienst hebben van illegale werknemers strenger en de boetes hoog.

Voor Albanezen is ook de kans om een verblijfsvergunning te krijgen in Engeland groter dan in Nederland. Bijna een kwart van de asielaanvragen door Albanezen in 2016  werd daar toegekend, tegenover minder dan 1 procent in Nederland. In 2017 werd in Nederland tot nu toe geen enkele verblijfsvergunning aan een Albanees verstrekt, blijkt uit cijfers van Eurostat. Ook in Frankrijk en Duitsland is het voor Albanezen makkelijker een legale verblijfsstatus te verkrijgen.  

Albanië is straatarm, heeft een hoge werkloosheid en daardoor een van de hoogste emigratiecijfers van Europa. Per duizend inwoners emigreerden er in 2016 meer dan drie. Waarom de Albanezen de Nederlandse ferry's verkiezen om in Engeland te komen kan Van Dyke niet verklaren. 'Het is een opvallende groep. In 2015 kwamen er ineens vrij veel Albanezen naar Nederland omdat ze wisten dat de asielprocedure lang duurde en je gratis onderdak en eten kreeg.' Die trend zet zich door, ondanks dat de vertrekpremie in 2015 werd afgeschaft en asielaanvragen zo goed als kansloos zijn.  

Om Albanezen te ontmoedigen naar Nederland te komen startte het ministerie van Veiligheid en Justitie in juli een informatiecampagne in Albanië. Burgemeester van Rotterdam Ahmed Aboutaleb reist begin volgend jaar af naar Albanië om met de burgemeester van Tirana te praten over problemen met de economische migranten.

Lees verder:

Reportage Hoek van Holland
In Nederlandse havens worden steeds vaker Albanezen aangetroffen die van daaruit de sprong wagen naar een illegaal bestaan in Engeland. Vooral Hoek van Holland is populair. De kustplaats zucht, maar de hoteleigenaar spint er garen bij.