Christine Keeler in 1963.
Christine Keeler in 1963. © Hulton-Deutsch Collection/CORBIS

Hoe Christine Keeler als 19-jarige showgirl in de Koude Oorlog een Britse regering ten val bracht

Spionnen, ministers, draaideurcriminelen, een mysterieuze sociopaat en de knappe Christine Keeler

Christine Keeler, die op 75-jarige leeftijd is overleden, was een nachtclubdanseres die begin jaren zestig centraal stond in de Profumo-affaire. Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog deelde de 19-jarige showgirl het bed met zowel minister van Oorlog John Profumo als met de Russische militair attaché (en spion) Jevgeni Ivanov.

Het schandaal schokte de gevestigde orde en luidde de val in van de Conservatieve regering. De foto van Lewis Morley waarop een naakte Keeler achterstevoren op een stoel zit, verwierf een iconische status.

Het schandaal bezat alle ingrediënten: spionnen, ministers, draaideurcriminelen, een mysterieuze sociopaat en twee zeer knappe vrouwen: Mandy Rice-Davies (in 2014 overleden) en Keeler. De oorspronkelijke plaats van handeling was dan ook een zwembad bij het landgoed Cliveden, waar Keeler door haar charismatische vriend en mentor Stephen Ward werd voorgesteld aan de getrouwde Profumo. De twee kregen een relatie, maar wat de bewindsman niet wist, is dat ze ook intimiteiten beleefde met Ivanov. Later zou Keeler toegeven mee te hebben geholpen bij spionage.

Er leefden volop geruchten in Westminster, maar de zaak kwam pas aan de oppervlakte nadat Keeler, die met veel mannen (en een enkele vrouw) naar bed ging, last kreeg van een verongelijkt ex-vriendje, Johnny Edgecombe. Deze jazz-promotor en drugshandelaar schoot op de deur van Wards woning waar Keeler verbleef. Uiteindelijk moest Profumo aftreden en verscheen Ward voor de rechter wegens het leven op inkomsten van prostitutie. Tegen het einde van het proces pleegde hij zelfmoord. Keeler kreeg later negen maanden cel opgelegd wegens meineed in het Ward-proces.

Na te zijn vrijgelaten trouwde Keeler, die Joseph Luns tot haar bewonderaars mocht rekenen, twee keer. De huwelijken leverden twee kinderen op, maar ze duurden niet lang. 'Ik leefde niet, ik overleefde,' zo zou ze terugkijken op de turbulente jaren. Dat overleven deed Christine Margaret Keeler al van jongs af aan. Nadat haar vader het gezin tijdens de oorlog had verlaten, werd ze door haar moeder en een dubieuze stiefvader opgevoed in twee omgebouwde treinwagons net ten westen van Londen. Op haar vijftiende vluchtte ze naar Londen, waar ze begon te werken als model.

Haar ontmoeting met Ward, enkele jaren later in een nachtclub waar ze topless danste, zou haar leven voorgoed veranderen. Hij ontfermde zich over haar als een vader. Zijn dood was een klap waarvan ze niet meer herstelde. Terwijl de Profumo-affaire bleef leven in films, boeken, musicals, pophits, documentaires en tentoonstellingen verdween de hoofdrolspeelster naar het soort ongelukkige leven uit haar tienerjaren. Een van haar zoons, de 46-jarige Seymour Platt, maakte dinsdag bekend dat het tragische leven van zijn moeder een dag eerder tot een einde was gekomen.