Hamas-leider Ismail Haniyeh maakte de deal bekend.
Hamas-leider Ismail Haniyeh maakte de deal bekend. © AFP

Hamas draagt in december bestuur over Gaza over aan Palestijnse regering

De radicale Palestijnse beweging Hamas en Fatah hebben een akkoord getekend over politieke verzoening en een machtsoverdracht in Gaza. De rivaliserende organisaties begraven hiermee na jarenlange onmin de strijdbijl. Per 1 december zal Hamas het bestuur over Gaza overdragen aan de Palestijnse regering.

Onder het toeziend oog van Egyptische functionarissen, ondertekenden vertegenwoordigers van beide organisaties donderdag de deal.

Uren eerder had Hamas-leider Ismail Haniyeh de doorbraak bekendgemaakt. 'Wij feliciteren het Palestijnse volk met dit verzoeningsakkoord', aldus Hamas-woordvoerder Hazem Qassem. 'Wij zullen alles doen om een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van ons volk mogelijk te maken.' In Caïro werd sinds begin deze week onderhandeld om de eenheid onder de Palestijnen in Gaza en de Westbank zo snel mogelijk te herstellen.

Fatah, de grootste Palestijnse organisatie, verloor in 2007 de strijd om Gaza na gevechten met Hamas. Vanaf toen had de Palestijnse president Mahmoud Abbas alleen nog de controle over de Westelijke Jordaanoever. De onderhandelingen in Caïro werden mogelijk gemaakt nadat Hamas onlangs ermee akkoord was gegaan om de macht in Gaza weer over te dragen aan de door Fatah gesteunde en gedomineerde Palestijnse regering, de Palestijnse Autoriteit.

Egypte maakte door bemiddeling het akkoord mogelijk. Op grond van de deal zullen zo'n drieduizend agenten van Fatah worden opgenomen in de politiemacht van Gaza. Tijdens de gesprekken in Caïro werd verder besproken hoe de machtsoverdracht precies zal plaatsvinden. Beide bewegingen hopen dat het akkoord een einde zal maken aan de geïsoleerde positie van Gaza en de slechte economische situatie in het gebied.

Crisis rond Qatar

Veiligheidspersoneel van de Palestijnse Autoriteit zal de grensovergangen met Egypte en Israël overnemen. Dit moet beide landen aanmoedigen de strenge grenscontroles en de beperking van de in- en uitvoer van goederen te versoepelen. De belangrijke grensovergang bij Rafah, aan de grens met Egypte, zal op 1 november worden overgedragen aan de Palestijnse regering.  Vorige week bezocht de Palestijnse premier Rami Hamdallah voor het eerst in twee jaar Gaza om het akkoord mogelijk te maken.

Ondanks het akkoord blijft Hamas de machtigste gewapende Palestijnse beweging. Het heeft zo'n 25 duizend goed bewapende strijders die sinds 2008 drie oorlogen met Israël hebben uitgevochten in Gaza. De stap van Hamas is mede mogelijk gemaakt door de crisis rond Qatar, de belangrijkste donor van de beweging. Het Golfstaatje wordt al maanden getroffen door een blokkade van de buurlanden vanwege de banden met Iran en omdat het 'terreurbewegingen' in het Midden-Oosten zou steunen. Hamas dreigde hierdoor politiek en financieel geïsoleerd te raken. 

Egypte was de afgelopen jaren betrokken bij diverse pogingen om beide organisaties met elkaar te verzoenen zodat een eenheidsregering kan worden gevormd. In 2014 bereikten ze hierover een akkoord maar Hamas bleef regeren over Gaza.

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel stond dat Hamas drieduizend strijders voor Gaza levert. Dit is onjuist: Fatah levert drieduizend agenten.