Demonstranten in Le Havre.
Demonstranten in Le Havre. © ANP

Franse demonstraties tegen omstreden Arbeidswet: hoeveel druk kan 'de straat' op Macron uitoefenen?

In Frankrijk wordt vandaag gestaakt en gedemonstreerd tegen de omstreden hervorming van de Arbeidswet door president Macron. Vanochtend werd het verkeer rond Parijs getroffen door blokkades en langzaamaanacties. Bij de regionale metro RER viel 20 tot 50 procent van de treinen uit. In Parijs probeerden scholieren vergeefs zeven scholen te blokkeren.

Vanmiddag begint een grote demonstratie op de Place de la Bastille in Parijs, uitgeroepen door de grote linkse vakcentrale CGT. De opkomst is een cruciale test, zowel voor president Macron als voor de oppositie. Hoeveel druk zal 'de straat' op de president kunnen uitoefenen?

Er zijn voortekenen dat de opkomst niet zo massaal zal zijn als bij vergelijkbare demonstraties in het verleden, bijvoorbeeld bij de demonstratie tegen de verhoging van de pensioenleeftijd door president Sarkozy in 2010, toen minstens een miljoen mensen in Parijs demonstreerden. De eerste reacties van de vakbonden op de hervorming van de Arbeidswet waren kritisch, maar redelijk gematigd. Bovendien zijn de vakbonden verdeeld. De linkse centrale Force Ouvrière en de reformistische CFDT lieten weten dat zij niet zullen meelopen in de demonstratie van vandaag.

Ook de politieke oppositie is zwak. Marine Le Pen, de leider van het Front National, is fel tegen de hervorming van de Arbeidswet, maar liet zich de afgelopen maanden niet horen omdat zij nog moest herstellen van haar pijnlijke nederlaag bij de presidentsverkiezingen van juni. Ook de Republikeinen en de socialisten zijn nog druk bezig met het likken van hun wonden.

Tekst gaat verder na de foto.

Radicaal-links

Alleen het radicaal-linkse La France Insoumise van Jean-Luc Mélenchon verkeert in blakende gezondheid, omdat zij bij de presidentsverkiezingen een veel hogere score haalde dan verwacht. Mélenchon wil zich profileren als enige echte chef van de oppositie tegen Macron, voor hem een verderfelijke liberaal die een 'sociale staatsgreep' zou plegen. Hij heeft een eigen betoging aangekondigd op 23 september. De verdeeldheid tussen de CGT en La France Insoumise, de meest energieke tegenstanders van Macron, verzwakt de oppositie.

Anderzijds is de hervorming van de Arbeidswet niet populair. Veel Fransen vinden dat Macron zijn oren te veel naar het bedrijfsleven en 'de bazen' laat hangen. Daarnaast is er onvrede over zaken die niets met de Arbeidswet te maken hebben, maar mensen er wel toe kunnen bewegen vandaag te gaan demonstreren. Studenten zijn boos over de overvolle collegezalen, spoorwegarbeiders over de verlaging van hun pensioenleeftijd (52 jaar voor het rijdend personeel) die Macron in het vooruitzicht heeft gesteld.

Tekst gaat verder na de foto.

Olie op het vuur

Bovendien gooide de president vorige week zelf olie op het vuur door te zeggen dat 'hij niet zal wijken voor luilakken, cynici en extremen'. Later voegde hij daar nog egoïsten en pessimisten aan toe. De woorden van Macron werden door zijn tegenstanders als beledigend ervaren.

Uit de omgeving van premier Edouard Philippe noteerde Le Monde dat de regering de indruk heeft dat de opkomst tamelijk beperkt zal zijn. 'Maar het is moeilijk voorspellingen te doen', aldus deze bron.

Lees ook

Frankrijk weer de straat op: wat kan Macron leren van Thatcher en Schröder?
In zijn hervormingszin staat de Franse president Macron voor een cruciale krachtmeting. De vakcentrale CGT gaat de straat op.