Commissarissen Pierre Moscovici (R) en Valdis Dombrovskis - samen met Marianne Thyssen adviseren zij de teugels iets te laten vieren.
Commissarissen Pierre Moscovici (R) en Valdis Dombrovskis - samen met Marianne Thyssen adviseren zij de teugels iets te laten vieren. © EPA

Europese Commissie: 50 miljard extra nodig voor economisch herstel

Landen die financiële ruimte hebben, zoals Duitsland en Nederland, moeten het voortouw nemen

De Europese Commissie acht de tijd rijp dat de 19 eurolanden de begrotingsteugels laten vieren. Volgens de Commissie is er volgend jaar ruimte voor zeker 50 miljard euro aan extra overheidsinvesteringen, vooral door landen als Duitsland en Nederland die er financieel beter voor staan. De extra uitgaven moeten het fragiele economische herstel in de eurozone bestendigen en versterken.

Het is voor het eerst dat de Commissie de eurozone adviseert de uitgaven op te voeren. Europees Commissaris Moscovici (Economische en Financiële Zaken) sprak woensdag over een 'ambitieuze stap' op weg naar de eurozone als een echte begrotingsunie. 'Het is de Commissie die hier optreedt als Europese minister van Financiën', aldus Moscovici. De burgers vragen om meer sturing, meent Moscovici. 'Zij voelen zich het slachtoffer van de globalisering en het jarenlange gebrek aan economische groei.'

Verdere harmonisering van het begrotingsbeleid ligt politiek uiterst gevoelig in veel eurolanden. Die willen hun financiële soevereiniteit niet uit handen geven. Moscovici voorspelde 'een pittig debat' volgende maand als de ministers van Financiën de aanbeveling van de Commissie bespreken. Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem wil voorafgaand aan dat debat niet reageren.

Het is de Commissie die hier optreedt als Europese minister van Financiën

Europees Commissaris Moscovici

De financiële ruimte voor de gehele eurozone bedraagt volgend jaar volgens de Commissie 0,5 van het bruto binnenlands product, wat overeenkomt met ruim 50 miljard euro. De begrotingstekorten in de eurolanden zijn gedaald van gemiddeld 6,1 procent in 2010 naar 1,8 procent dit jaar en ook de staatsschuld neemt langzaam iets af. Tegelijk blijven de investeringen achter bij wat volgens de Commissie wenselijk is.

Omdat Nederland, Duitsland, Luxemburg en Slowakije er beter voor staan dan de andere eurolanden, wordt vooral van deze landen verwacht dat ze extra uitgeven. Landen die er minder goed voor staan (Frankrijk, Spanje, Italië, België, Portugal) roept de Commissie door te gaan met bezuinigen en hervormen.

De Commissie velde verder een mild oordeel over de ontwerpbegrotingen (2017) van de eurolanden met de hoogste tekorten

De Commissie velde verder een mild oordeel over de ontwerpbegrotingen (2017) van de eurolanden met de hoogste tekorten. Hoewel Frankrijk het tekortplafond van 3 procent raakt, dringt de Commissie dringt niet aan op extra maatregelen. Spanje moet meer doen, maar de Commissie wacht op de aanvullende begroting van de nieuwe Spaanse regering. Ze ziet voorlopig ook af van het opschorten van de EU-subsidies voor Spanje en Portugal. Dat dreigement lag op tafel om Madrid en Lissabon aan te sporen tot nieuwe hervormingen. Mede na overleg met het Europees Parlement (fel tegen) is deze sanctie van de baan.

België en Italië krijgen een waarschuwing omdat ze de regels van het Stabiliteitspact dreigen te overtreden. Beide landen ontvangen binnen een paar maanden een rapport van de Commissie over hoe ze hun hoge staatsschuld (Rome: 133 procent; Brussel: 107 procent) moeten verlagen.

De Commissie heeft geen kritiek op de begroting voor 2017 van Nederland. Wel wordt minister Dijsselbloem opnieuw op de vingers getikt voor het hoge handelsoverschot van Nederland en de grote private schulden (hypotheken). De Commissie beschouwt beide als een risico voor duurzame economische groei.