Het nieuwe systeem vergt groot vertrouwen tussen lidstaten bij de inning en het overmaken van de btw.
Het nieuwe systeem vergt groot vertrouwen tussen lidstaten bij de inning en het overmaken van de btw. © ANP

Europa wil afrekenen met fraude in interne markt: btw wordt in land van oorsprong geïnd

De Europese Commissie lanceert woensdag een ingrijpend voorstel om btw-fraude (carrouselfraude) hard aan te pakken. De Commissie spreekt over een 'big bang' in de bestaande btw-regels die de nationale schatkisten zeker 40 miljard euro per jaar kan opleveren.

Volgens Europees Commissaris Moscovici (belastingen) moeten de huidige regels compleet op de schop om de btw-fraude effectief te bestrijden. De interne markt heeft de handel tussen landen enorm vergemakkelijkt maar het ontduiken van de btw evenzeer. De Commissie stelt dat het om georganiseerde misdaad gaat. De opbrengst van de totale btw-fraude - geraamd op 50 miljard euro per jaar - wordt gebruikt voor drugshandel, mensensmokkel en vermoedelijk ook om terreuraanslagen te financieren.

De huidige btw-regels voor bedrijven die handelen in meerdere EU-landen, dateren uit 1993. Uitgangspunt destijds was dat de leverancier van goederen zelf geen btw betaalt (vrij verkeer van goederen); dat moet de ontvangende partij in het land van bestemming doen. Dat opent de deur naar ingenieuze constructies met bv's als tussenhandelaren die snel failliet gaan. Het resultaat is dat nergens btw wordt afgedragen (maar wel teruggevraagd).

21ste eeuw

Volgens betrokkenen schiet het voorstel van de Commissie het btw-stelsel in één keer naar de 21ste eeuw

Volgens betrokkenen schiet het voorstel van de Commissie het btw-stelsel in één keer naar de 21ste eeuw. Uitgangspunt is dat de leverancier in het land van herkomst zelf direct de btw int, conform het tarief dat geldt in het land van bestemming. De belastingdienst in het oorsprongsland maakt dat dan over naar de collega's in het land van bestemming.

Het was nog simpeler geweest als de leverancier kan innen volgens het tarief in eigen land, maar dat gaat de lidstaten een stap te ver. Een dergelijke eenvoud zou druk zetten op de EU-landen om de btw-tarieven nauw op elkaar af te stemmen.

Het nieuwe systeem vergt groot vertrouwen tussen lidstaten bij de inning en het overmaken van de btw. Mede daarom wil de Commissie het nieuwe plan pas in 2022 invoeren. Tot die tijd moeten er wel maatregelen worden ingevoerd om de ommezwaai mogelijk te maken. Volgende week presenteert de Commissie haar voorstel aan de Europese ministers van Financiën.

In de telecomsector en bij de levering van elektronische diensten werkt het nieuwe btw-systeem al. De Commissie wijst erop dat haar plan tot lastenverlichting voor bedrijven leidt. Alle lidstaten beschikken over een veto bij belastingvoorstellen. Daardoor verlopen de onderhandelingen erover meestal erg traag.

Tekst gaat verder na figuur.

Samenwerking

Btw-fraude bij grensoverschrijdende handel is volgens de Commissie alleen op EU-niveau op te lossen

Fraude met btw bij grensoverschrijdende handel is volgens de Commissie alleen op EU-niveau op te lossen. Er wordt gefraudeerd bij de handel in allerlei goederen: van tweedehands auto's tot CO2-emissierechten. De Commissie roept daarom ook op tot betere samenwerking tussen de nationale belastingsdiensten, Europol, Eurojust en het nieuw op te richten Europees Openbaar Ministerie. Nederland doet niet mee aan het EU-OM. Staatssecretaris Wiebes (Financiën) presenteerde vorig jaar met zijn Belgische en Luxemburgse collega's een eigen ict-systeem om verdachte verkooptransacties op te sporen.

De Commissie denkt met het voorstel vrijwel alle btw-fraude bij Europese handel (40 miljard euro) een halt toe te roepen. Daarnaast lopen de lidstaten circa 100 miljard euro per jaar aan btw-inkomsten mis door fraude en faillissementen in eigen land.