De Britse premier Theresa May.
De Britse premier Theresa May. © PHOTO NEWS

EU-burgers mogen van May na Brexit blijven, maar haar voorstel stuit op weerstand

Elke EU-burger die langer dan vijf jaar in het Verenigd Koninkrijk woont, krijgt na de Brexit een verblijfsstatus. Dat heeft de Britse premier Theresa May donderdag op de top van Europese regeringsleiders toegezegd. Het voorstel stuitte in Brussel meteen op weerstand.

In haar voorstel benadrukt May dat geen enkele Europeaan die nu al legaal in Groot-Brittannië verblijft, na de Brexit het land moet verlaten. Mensen die er langer dan vijf jaar wonen, kunnen een verblijfsvergunning krijgen dat hen dezelfde rechten (op onderwijs, zorg, sociale zekerheid) geeft als de Britten. May benadrukt dat de EU dan wel eenzelfde aanbod moet maken.

Het eerste serieuze Brexitvoorstel van May stuitte direct op weerstand bij de andere Europese regeringsleiders. Ze weigert het gezag van het Europees Hof van Justitie te erkennen als arbiter om de rechten te garanderen van de 3 miljoen EU-burgers die nu in Groot-Brittannië wonen en de circa 1,5 miljoen Britten op het Europese vasteland.

May legde 's avonds bij het diner haar EU-collega's de hoofdlijnen voor van haar 'eerlijke en serieuze' plannen om de rechten van de burgers te respecteren. De leiders gingen niet in discussie met May, dat laten ze over aan hun onderhandelaar Barnier. 

Vager voorstel

De Europese Unie kwam vorige maand al met een vergelijkbaar aanbod voor in de EU woonachtige Britten, maar dat aanbod was veel gedetailleerder. Bovendien wil de EU dat er niet getornd wordt aan rechten die zijn opgebouwd tot de dag van het Britse vertrek uit de Unie (vermoedelijk 30 maart 2019). May is daar in haar voorstel veel vager over, ze heeft het over een datum tussen 2017 en 2019.

Grootste steen des aanstoots voor de EU is dat May het Europees Hof niet eens noemt. Londen wil dat de Britse 'zeer gerespecteerde' rechters toezien op naleving van de rechten van de burgers. Londen heeft steeds gezegd dat het de controle op de migratie terug wil, dus af van het Europees Hof. Voor de EU is dit vooralsnog niet acceptabel.

Afgelopen maandag was de eerste onderhandelingsronde tussen Barnier en zijn Britse tegenvoeter Davis. Daarin werd vooral over de agenda en de werkwijze gesproken. Barnier maakte toen duidelijk dat de EU geen reden ziet voor concessies. De volgende onderhandelingsronde is op 17 juli gepland.

Lees ook: Sinds het Brexit-referendum, morgen exact een jaar geleden, hebben al duizenden Britten in tal van EU-landen paspoorten aangevraagd.