Migranten op het spoor bij de grens van Servië en Hongarije.
Migranten op het spoor bij de grens van Servië en Hongarije. © GETTY

EU: 7.214 vluchtelingen extra naar Nederland

EU ontziet Baltische staten bij asielquota

De Europese Commissie spaart de Baltische en sommige zuidelijke lidstaten in haar voorstel voor de herverdeling van 120 duizend asielzoekers over de EU-landen. Dat blijkt uit de nog vertrouwelijke verdeelsleutel - Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en Europees Commissaris Frans Timmermans presenteren hem woensdag - die de Volkskrant in handen heeft.

In de nieuwe Brusselse verdeelsleutel wordt het aandeel van Estland, Letland en Litouwen meer dan gehalveerd. Andere lidstaten, zoals Nederland, Duitsland en Frankrijk, moeten daardoor meer vluchtelingen opvangen. Nederland wordt geacht 7.214 mensen op te nemen, boven op de 2.047 die het voor de zomer al had toegezegd.

Met de nieuwe verdeelsleutel probeert de Commissie de felste critici van Brusselse asielquota te paaien. Geen overbodige luxe, bleek afgelopen zaterdag tijdens een bijeenkomst van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken. Die zijn ernstig verdeeld over de verplichte spreiding van asielzoekers. Het Commissievoorstel moet worden goedgekeurd door een ruime meerderheid van de lidstaten om in werking te treden.

Herverdeling

De nieuwe verdeelsleutel ontziet landen die nu weinig asielzoekers hebben. Vooral de Baltische lidstaten klaagden voor de zomer dat de herverdeling van een eerste groep van 40 duizend asielzoekers tot een cultuurschok bij de eigen burgers zou leiden. De weerstand bij de lidstaten was zo groot dat de verplichte spreiding plaats moest maken voor herverdeling op vrijwillige basis.

Volgens de Commissie is de vluchtelingensituatie sinds de zomer ingrijpend verslechterd. Het aantal vluchtelingen dat via Italië, Griekenland en Hongarije probeert de EU binnen te komen is verdubbeld. Om deze landen lucht te geven stelt de Commissie voor de komende twee jaar nog eens 120 duizend asielzoekers (54 duizend die in Hongarije zitten, 50.400 uit Griekenland en 15.600 uit Italië) te herverdelen over de overige lidstaten. Het gaat om 62 procent van de migranten die zich de afgelopen maanden in de drie landen hebben gemeld. De Commissie wil een verplichte spreiding, volgens een verdeelsleutel die rekening houdt met de bevolkingsomvang, het nationaal inkomen, het aantal asielaanvragen en de werkloosheid in de landen van ontvangst.

Duitsland en Frankrijk nemen met 31.443 en 24.031 asielzoekers het merendeel van de asielzoekers op. Maar ook Spanje (14.931) en Polen (9.287) moeten een flink aandeel leveren. Beide landen hebben zich voor de zomer hevig verzet tegen de hun toebedeelde quota.

7.214 asielzoekers

Nederland neemt met 7.214 asielzoekers 6 procent van het totaal voor zijn rekening; voor de zomer was Nederlands aandeel 5,2 procent. België krijgt in het Commissievoorstel 4.564 asielzoekers uit de drie landen. Naast de Baltische staten zien ook Tsjechië, Slowakije, Portugal, Malta en Luxemburg hun aandeel dalen vergeleken met de oude verdeelsleutel van voor de zomer. Volgende week bespreken de EU-ministers van Justitie het spreidingsplan. Diplomaten voorzien een verhit debat. De ontvangende landen krijgen 6.000 euro per asielzoeker die ze opnemen, Italië, Griekenland en Hongarije ontvangen 500 euro voor de reiskosten voor iedere vluchteling die vertrekt.

Timmermans en Commissaris Dimitris Avramopoulos (Migratie) presenteren woensdag ook een actieplan om de terugkeer te bespoedigen van migranten die geen verblijfsvergunning krijgen. Minder dan 40 procent van de uitgeprocedeerden die een uitreisbevel krijgen vertrekt nu daadwerkelijk. De lidstaten moeten meer samenwerken bij vrijwillige, maar indien nodig ook gedwongen vertrekvluchten. Frontex, de EU-organisatie die over de buitengrenzen waakt, mag charters organiseren. De Commissie wil met meer Afrikaanse en Arabische landen afspraken maken over het terugnemen van uitgeprocedeerde landgenoten. Landen die meewerken kunnen rekenen op extra financiële hulp, handelsvoordelen, studentenuitwisselingen en tijdelijke werkvergunningen in de EU.