De Franse president Emmanuel Macron (links) tijdens een ontmoeting met zijn Iraanse collega Hassan Rohani en merge van de Algemene Vergadering van de VN in september dit jaar
De Franse president Emmanuel Macron (links) tijdens een ontmoeting met zijn Iraanse collega Hassan Rohani en merge van de Algemene Vergadering van de VN in september dit jaar © AFP

Dreigend opschorten Iran-akkoord door VS deert Macron niet: Franse president overweegt bezoek aan Iran

De Franse president Emmanuel Macron overweegt een bezoek te brengen aan Iran, op uitnodiging van zijn Iraanse ambtgenoot Hassan Rohani. Het Elysée heeft dat zaterdag meegedeeld. De twee staatshoofden spraken elkaar vrijdag telefonisch, nadat de Amerikaanse president Donald Trump had gezegd zijn handtekening onder het nucleair akkoord met Iran niet nogmaals te verlengen, overigens zonder het meteen op te zeggen.

Het bezoek van Macron aan Iran kan volgens Teheran volgend jaar plaatsvinden. Voor het laatst bezocht een Franse president (Valery Giscard d'Estaing) Iran in 1976. Dat was nog onder het bewind van de sjah, drie jaar voor de islamitische revolutie.

Scherper dan welke Europese leider dan ook maakt Macron met zijn aankondiging duidelijk het volstrekt niet eens te zijn met de handelwijze van Trump. Tegenover Rohani benadrukte hij dat Frankrijk zich blijft verbinden aan het in 2015 met de lidstaten van de Veiligheidsraad, Duitsland en de Europese Unie gesloten nucleair akkoord. Wat de VS doen 'zal geen eind maken aan het akkoord, en Frankrijk zal met zijn Europese partners voortgaan de afspraken uit te voeren'.

Duitsland en Groot-Brittannië bezorgd

Dit is geen bilateraal verdrag. De internationale gemeenschap heeft duidelijk gemaakt dat het nucleair akkoord overeind blijft

Federica Mogherini, hoofd buitenlandse zaken van de Europese Unie

Later op de dag gaf Frankrijk een verklaring uit samen met Duitsland en Groot-Brittannië, waarin de drie landen hun bezorgdheid uitspraken over het besluit van Trump.

Federica Mogherini, hoofd buitenlandse zaken van de Europese Unie, zei vrijdag dat de VS niet eenzijdig een eind kunnen maken aan de overeenkomst met Iran. 'Dit is geen bilateraal verdrag. De internationale gemeenschap heeft duidelijk gemaakt dat het nucleair akkoord overeind blijft.'

President Trump Bovenkant formulier Onderkant formulier eiste vrijdagmiddag dat het akkoord met Iran moet worden aangescherpt. Hij wil een verbod op rakettesten en uitstel van het moment dat Iran weer uranium mag gaan verrijken. 'Als we die gebreken niet kunnen herstellen', dreigde Trump, 'dan kan onze deelname op elk moment door mij worden gestopt.' De bal ligt nu bij het Amerikaanse Congres.

Het besluit is een nieuw voorbeeld van een ingewikkeld compromis tussen de harde campagnebeloften van Trump en de Washingtonse realiteit. Trump probeert zijn populistisch gemotiveerde heldere lijn door te zetten, maar heeft niet altijd de politieke finesses of medestanders om daar het door hem gewenste gevolg aan te geven. Trump verkoopt zijn besluiten met veel retorisch bombast, maar het resultaat is subtieler.

In dit geval waren zijn minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson en minister van Defensie Jim Mattis ervan overtuigd dat Iran zich aan het akkoord houdt. Zij hebben Trump ervan kunnen weerhouden het akkoord direct op te zeggen.

Trumps oplossing is druk te zetten, maar de verantwoordelijkheid door te schuiven naar het Congres. Met zijn harde woorden over het 'het schurkenregime  van Iran kan hij zijn achterban tevreden stellen, terwijl de daden aan de volksvertegenwoordigers worden overgelaten. Als zij falen, kan hij hen altijd de schuld geven.

Iets vergelijkbaars is gebeurd met andere grote campagnebeloften, zoals de verwerping van Obamacare en de uitzetting van illegale immigranten die als kinderen over de grens zijn gekomen, de 'Dromers'. Trump twittert en dreigt en eist en saboteert, maar verwacht de oplossingen van het Congres.

Dit schreven we eerder over de Iran-deal

Donald Trump heeft vrijdag niet de vereiste driemaandelijke presidentiële handtekening gezet onder het nucleaire akkoord met Iran. In een toespraak hekelde hij de deal, maar schrapte hij die niet. De bal ligt nu bij het Amerikaanse Congres.

Iran heeft eind september een test gedaan met een ballistische raket, ondanks de aanhoudende kritiek van de Amerikaanse president Trump op het raketprogramma van Teheran.