Bezoekers bij het werk Hiwa K, When We Were Exhaling als onderdeel van de tentoonstelling in Kassel.
Bezoekers bij het werk Hiwa K, When We Were Exhaling als onderdeel van de tentoonstelling in Kassel. © Mathias Völzke

Dreigend bankroet van Documenta-kunstmanifestatie afgewend

Een dreigend bankroet van de befaamde Documenta-kunstmanifestatie is afgewend door ingrijpen van de lokale overheid. De Duitse deelstaat Hessen en de stad Kassel, waar Documenta al meer dan 60 jaar wordt gehouden, hebben ieder 3,5 miljoen euro noodhulp verleend om het voortbestaan van de vijfjaarlijkse kunstmanifestatie mogelijk te maken.

Volgens een persbericht van Christian Geselle, de in juli aangetreden burgemeester van Kassel die tevens in de raad van toezicht van Documenta zit, werd hij eind augustus geïnformeerd over 'mogelijke financiële knelpunten'. Tijdens een bijzondere vergadering kort daarna maakte de zakelijke leiding duidelijk dat er nog geld is tot eind september. Deze editie van Documenta , de 14de sinds de oprichting, loopt 17 september af. Om te voorkomen dat de kunstmanifestatie  failliet gaat, besloten Kassel en Hessen een garantie ter waarde van 7 miljoen euro te verstrekken.

Onduidelijk is nog wat de oorzaak van de financiële problemen zijn. Volgens berichten in de Duitse pers is het budget van 37 miljoen euro overschreden doordat deze editie van de kunstmanifestatie niet alleen in Kassel wordt gehouden, maar ook in de Griekse hoofdstad Athene.

Eind juli meldden Documenta-samensteller Adam Szymczyk en de zakelijke leider nog dat ze 'zeer tevreden' waren, en dat de tentoonstellingen in beide steden tot dan toe 17 procent meer bezoekers trokken dan verwacht. Maar die stijging is mogelijk onvoldoende om de extra kosten voor de presentaties in Athene - daar waren tot medio juli 40 locaties te bezoeken - goed te maken.

Een puinhoop van werken

De kunstmanifestatie kreeg dit jaar overwegend slechte recensies. De Volkskrant sprak bij de opening in Athene in april (de opening in Kassel volgde in juni) van een 'puinhoop van werken die allemaal het bekijken waard zijn, dat wel, maar zonder idee van waarom nu, waarom hier en waarom bij elkaar.' Volgens de recensent is de kunstmanifestatie een 'monstrum geworden dat niet meer kan krimpen, alleen nog maar kan opzwellen'.

Eigentijds cultureel imago
Documenta (door de organisatie zelf consequent met kleine letter geschreven) werd in 1955 voor het eerst in Kassel georganiseerd door kunstenaar en pedagoog Arnold Bode. Hij wilde Duitsland, na de nazi-jaren waarin hedendaagse kunst als 'entartet' werd beschouwd, weer een eigentijds cultureel imago geven. Tal van prominente tentoonstellingsmakers volgden Bode op, onder wie Okwui Enwezor, Jan Hoet en Rudi Fuchs. Aan de editie van dit jaar nemen 160 kunstenaars deel.

Meer lezen?

Kunst verdrinkt in goede bedoelingen op Documenta
Natuurlijk, goede bedoelingen, prachtig... Maar als het zinneprikkelende van de kunst ten onder gaat in de aandacht voor al die maatschappelijke onderwerpen, wat blijft dan nog van de kunst zelf over, vraagt Rutger Pontzen zich af op de Documenta. Lees hier het hele artikel. (+)

Waarom het eerste Documenta 14 in Athene 'een puinhoop van werken' is
Kunstmanifestatie Documenta opent voor het eerst niet in het Duitse Kassel, maar in Athene. Het is een allegaartje van kunstenaars en stijlen. Meerstemmigheid, noemt Documenta dat zelf. Of is het gewoon een puinhoop? (+)