Trump en Merkel en een ongemakkelijke handdruk.
Trump en Merkel en een ongemakkelijke handdruk. © EPA

Wil je de verhoudingen tijdens de G20 begrijpen, kijk dan naar de lichaamstaal

Mocht de Tour tegenvallen dan is er altijd nog het WK handdrukken

De G20 van dit weekend lijkt een beetje op een wereldkampioenschap diplomatie. Lichaamstaal is van eminent belang. Wie maakt de beste indruk voor de tv-camera's en vooral: wie domineert wie? Een voorbeschouwing.

'Mijn handdruk met Donald Trump was niet onschuldig, maar een moment van de waarheid. Je moet laten zien dat je geen kleine concessies doet', zei de Franse president Emmanuel Macron. In mei maakte hij furore door de hand van de Amerikaanse president zo lang te schudden dat diens knokkels wit werden en hij als eerste moest terugtrekken, geheel tegen de gewoonte van alfamannetje Trump.

Macron praatte in de Journal du Dimanche als een topsporter. De handdruk was zorgvuldig voorbereid, maar op het moment zelf moet je er wel stáán. De G20 van dit weekend lijkt een beetje op een wereldkampioenschap diplomatie. Lichaamstaal is van eminent belang. Wie maakt de beste indruk voor de tv-camera's en vooral: wie domineert wie?

Het zal nauwlettend in de gaten worden gehouden door de media. Ooit waren zulke topbijeenkomsten routineuze, bijna ambtelijke vergadermarathons. De spanningen in de wereld lopen op en er zijn veel nieuwe, onervaren leiders. Als ze niet op hun taak zijn berekend, kan dat nadelige of zelfs rampzalige gevolgen hebben.

Grof geschut

De leiders brengen allemaal hun eigen stijl mee: de rauwe branie van Donald Trump, de gepolijste charme van Emmanuel Macron, de kille onwankelbaarheid van Vladimir Poetin, de rust van Angela Merkel. In het middelpunt staat de topaap, de machtigste leider ter wereld, de president van de Verenigde Staten. Donald Trump heeft zijn eigen handshake waarmee hij zijn gesprekspartner krachtig naar zich toe trekt, als teken van dominantie.

Nu iedereen het trucje kent, is het de kunst Trump fysiek te overbluffen. Leiders als Trump, Poetin of de Turkse president Erdogan volgen 'een logica van krachtsverhoudingen', zei Macron. 'Dat stoort me niet. Ik laat niets passeren. Zo verwerf je respect', aldus de Franse president.

De Indiase premier Narendra Modi zette vorige maand grover geschut in. Hij omhelsde Trump. Het was slechts een bescheiden omhelzing vergeleken met de beerachtige greep waarmee de Russische president Boris Jeltsin ooit zijn Chinese ambtgenoot Jiang Zemin kraakte, maar Trump leek er zich weinig gemakkelijk bij te voelen.

Modi's omhelzing lijkt een volkse, typisch Indiase manier van begroeten, maar dat is schijn, zei de Indiase politicoloog Sreeram Chaulia in de Washington Post. 'Hij omhelst niet iedereen. Als je naar de mensen kijkt die hij omhelsd heeft, zijn dat allemaal mensen bij wie India belang heeft.' Ook Trumps voorganger Obama werd op de Modi-hug getrakteerd, evenals de Franse president Hollande, de Japanse premier Abe en Facebook-topman Mark Zuckerberg. 'Modi gelooft dat vertrouwen slechts kan worden verworven door persoonlijke verhoudingen en vriendschap. Daarbij hoort een positieve lichaamstaal en fysieke nabijheid tot zijn partners.'

Lees verder onder de video.

Nieuwjaarsreceptie

Macron liep op Trump af, die al aanstalten maakte hem te begroeten. Op het laatste moment zwenkte hij naar Angela Merkel

Fysiek contact kan nog ingewikkelder worden als mannelijke en vrouwelijke leiders elkaar ontmoeten. Gaan ze kussen of laten ze het bij een handdruk? Een kus is al snel te intiem, een handdruk weer afstandelijk. Het is een dilemma dat de gewone sterveling kent van de nieuwjaarsreceptie. De media amuseerden zich jarenlang met de ongemakkelijke dans tussen president Sarkozy en bondskanselier Merkel. Merkel had er een hekel aan dat Sarkozy meteen wilde zoenen en haar voortdurend lichtjes aanraakte. In Frankrijk wordt de bise als een fundamentele vorm van beleefdheid beschouwd, vertelde de Duitse consultant Hans-Michael Klein aan de BBC, terwijl Duitsers juist wordt geleerd dat je afstand moet houden.

Merkel en Sarkozy ontwikkelden een goede verstandhouding, zeker nadat zij samen de eurocrisis hadden bezworen. Maar Sarkozy's opvolger Hollande moest weer bij nul beginnen. Bij zijn eerste bezoek aan Berlijn kreeg hij slechts een ferme handdruk.

Emmanuel Macron lijkt alles wat gemakkelijker af te gaan dan Hollande. Tijdens de NAVO-top in Brussel versloeg hij alle wereldleiders met een onnavolgbare combinatie. Hij liep op Trump af, die al aanstalten maakte hem te begroeten. Op het laatste moment zwenkte hij naar Angela Merkel, die hij met natuurlijke flair op beide wangen kuste. Vervolgens wendde hij zich tot premier Michel van het kleine België, vooraleer hij eindelijk Donald Trump begroette. Die probeerde nog wraak te nemen door Macron naar zich toe te trekken, maar het was te laat. De Fransman had hem verslagen als een schonkige centrale verdediger op leeftijd die gedold wordt door een lichtvoetige jonge vleugelspeler.

Lees meer over de G20

Jawel, het gaat gebeuren: Trump en Poetin gaan elkaar zien

De ontmoeting van Donald Trump met Vladimir Poetin, vrijdag in Hamburg, is het voorlopige hoogtepunt van hun tot dusver volstrekt onduidelijke relatie - we weten niet eens of ze elkaar echt voor het eerst ontmoeten. Grote vraag is of Trump de recente strenge lijn van zijn ministers voortzet, of zijn sympathie voor een dictatoriale leider de boventoon laat voeren.

De politieke nachtmerrie van Merkel? - Trump, Erdogan en Poetin bij de G20

Duitsland moet afstand nemen van zijn roestige geopolitieke strategie en meer initiatief nemen op het internationale podium.

Met deze agenda verschijnen de G20-landen ten tonele

De jaarlijkse G20 heeft zich door de jaren heen ontwikkeld tot een forum waarin de meest prangende mondiale kwesties worden besproken. Maar wat vindt Indonesië dit jaar belangrijk? En waar moeten we op letten bij Turkije? Een overzicht van de agenda's en de gevoeligheden.