Recep Tayyip Erdogan.
Recep Tayyip Erdogan. © ANP

Commentaar: Europa kan het zich niet veroorloven Turkije de rug toe te keren

Commentaar

Hoe sterk Erdogan ook radicaliseert, Europa kan het zich niet veroorloven Turkije de rug toe te keren.

President Erdogan kondigde gisteren ter gelegenheid van de eerste verjaardag van de mislukte staatsgreep aan dat hij de doodstraf opnieuw wil invoeren. Hij bevestigt daarmee de stelling van de Turkse oppositie dat hij een 'permanente noodtoestand' heeft geschapen in plaats van te streven naar een normalisering van de betrekkingen tussen de Turkse staat en zijn burgers.

Krachtens die noodtoestand werden vrijdagavond nog eens zevenduizend ambtenaren op nonactief gesteld, boven op de 150 duizend functionarissen die al eerder uit hun ambt waren gezet. De universiteiten zijn gezuiverd, de onafhankelijke media de mond gesnoerd.

Om van de noodtoestand soepel over te gaan naar een autoritair regime, hield Erdogan in april een referendum om een presidentieel systeem in te stellen. In de campagne werd het nee-kamp door de staat afgeschilderd als handlanger van het terrorisme. Desondanks won Erdogan zijn referendum slechts met miniem verschil. Dit duidt erop dat zijn autoritaire aanpak op steeds meer weerstand stuit - ook onder voormalige conservatieve medestanders. Tot de onvrede draagt verder bij dat het slecht gaat met de Turkse economie en dat er, als gevolg van de zuiveringen, gaten vallen in de dienstverlening door de overheid en in het onderwijs.

De Mars voor Gerechtigheid van Ankara naar Istanbul onder leiding van voorman Kemal Kilicdaroglu van de Republikeinse Volkspartij CHP werd een onverwacht groot succes. Of het regime van Erdogan daadwerkelijk uitgedaagd kan worden, hangt af van de vraag of de oppositiepartijen (de progressieve CHP, de nationalististische MHP en de Koerdische HDP) een front kunnen vormen.

Meer lezen?

Lees hier meer commentaar van de Volkskrant.

Hoe sterk Erdogan ook radicaliseert en hoe onberekenbaar hij ook is, Europa kan het zich niet veroorloven hem de rug toe te keren. Navo-partner Turkije is daarvoor een veel te belangrijk buurland. Een alternatief voor de vluchtelingendeal tussen Turkije en de Europese Unie dient zich vooralsnog niet aan.

Intussen is Turkije nog altijd kandidaat-lid van de EU. Aan de criteria voor toelating voldoet het steeds minder. Erdogan zelf roept dat hij de EU niet nodig heeft. Toch zou het afbreken van de onderhandelingen juist nu het verkeerde signaal zijn. Het zijn immers de burgers die zich verzetten tegen Erdogans regime, die zich laten inspireren door de Europese waarden van vrijheid, pluriformiteit en verdraagzaamheid. Wij mogen hen niet in de kou laten staan.