Ex-premier Puigdemont zingt het Catalaanse volkslied tijdens een bijeenkomst in Brussel.
Ex-premier Puigdemont zingt het Catalaanse volkslied tijdens een bijeenkomst in Brussel. © EPA

Catalaanse ex-premier laat onafhankelijkheid varen: 'Andere oplossing mogelijk'

Koerswijziging Carles Puigdemont

'Er is voor Catalonië een andere oplossing mogelijk dan de onafhankelijkheid.' Dat heeft de voormalige Catalaanse premier Puigdemont gezegd in een interview met de Belgische krant Le Soir.

Twee jaar geleden sloeg Puigdemont met zijn regering vastberaden de weg in naar de onafhankelijkheid. Nu maakt hij, uit zijn functie gezet en in ballingschap in België, rechtsomkeert. Het is opnieuw een teken dat het tot de politieke partijen vóór de Catalaanse onafhankelijkheid doordringt dat het spel uit is. Vorige week legde parlementsvoorzitter Carme Fordadell zich al neer bij de tijdelijke machtsovername in Catalonië door de centrale regering. Ze verklaarde voor de rechter dat het uitroepen van de onafhankelijkheid slechts symbolisch was geweest.

Ik ben bereid en ben steeds bereid geweest een andere relatie met Spanje te accepteren

Puigdemont

Nu is het de beurt aan Puigdemont een stap terug te doen. Op de vraag of een andere oplossing dan de onafhankelijkheid mogelijk is, antwoordt de ex-premier vol overtuiging: 'Dat is altijd mogelijk! Ik ben bereid en ben steeds bereid geweest een andere relatie met Spanje te accepteren.' Ook zegt de ex-premier: 'Ik ben altijd voor een akkoord. Maar dit is allemaal begonnen met het ongeldig verklaren van het autonomiestatuut in 2010, nadat het door het Catalaanse en Spaanse parlement was goedgekeurd.'

Met andere woorden: zij begonnen. Puigdemont stelt de onafhankelijkheidsstrijd voor als een wraakoefening voor de rechtlijnige opstelling van de Partido Popular. Die stapte met een nieuw autonomiestatuut naar het Grondwettelijk Hof, waarna in 2010 hele delen ongedaan werden gemaakt.

Grondwetsartikel 155

Daarna radicaliseerde de Catalaanse politiek. Puigdemont, in Le Soir: 'Weet u hoeveel separatistische politici er op dat moment waren in het Catalaanse parlement? 14 op de 135. Nu zijn het er 72. Het is vooral de Partido Popular die verantwoordelijk is voor de groei van het separatisme.' De nieuwe separatistische meerderheid legde zich begin 2016 vast op een onafhankelijkheidsreferendum. Dat werd gehouden op 1 oktober 2017, na een verbod van - weer - het Grondwettelijk Hof. In de weken erna riep Puigdemont op tot dialoog met de Spaanse regering, waarbij ook een officieel referendum op tafel moest komen. Madrid hield zich doof voor die oproep. Met een politicus die zich niet aan de grondwet hield viel niet te praten, zo vond de regering. Ze schakelde grondwetsartikel 155 in om Puigdemont en zijn kabinet af te zetten en verkiezingen uit te schrijven in Catalonië.

Hij vertegenwoordigt niemand meer, alleen zichzelf

De Partido Popular over Puigdemont

Het interview met Le Soir leest als een achterhoedegevecht. Puigdemont lijkt te erkennen dat hij verloren heeft en komt nu bedelen om clementie.

Maar de winnaars van deze politieke strijd hebben helemaal geen zin in barmhartigheid. Een andere relatie van Catalonië met Spanje? De PP lachte Puigdemont recht in zijn gezicht uit. 'De relatie die hij moet hebben is met zijn advocaat. Hij vertegenwoordigt niemand meer, alleen zichzelf.' De Spaanse vicepremier Soraya Sáenz de Santamaría concludeert dat het afscheidingsproces in Catalonië blijkbaar een onderhandelingsstrategie was geweest - en wel één die Catalonië zou hebben 'geruïneerd'. De regering laat geen gelegenheid onbenut om te wijzen op de sociale en economische ontwrichting van Catalonië.

Het is grootspraak die niet kan verhullen dat Puigdemont nog altijd een geduchte politieke concurrent is. De afgezette premier maakt een doorstart als lijsttrekker bij de Catalaanse verkiezingen op 21 december.


Hoe het Puigdemont en Catalonië afgaat sinds het referendum

Catalaanse leider Puigdemont op voorwaarden vrijgelaten in Brussel
De afgezette Catalaanse premier Carles Puigdemont en zijn vier ministers zijn zondagavond onder voorwaarden vrijgelaten. Ze hadden zich 's ochtends vrijwillig aangegeven bij de Brusselse politie. 

Opinie op Zondag - Thomas von der Dunk: 'Brussel moet bemiddelen in Catalaanse crisis'
Of zijn vlucht naar Brussel enig praktisch effect heeft, valt te bezien, maar het is een morele meesterzet van Puigdemont dat hij het Catalaanse probleem voor de deur van de Europese Unie heeft gedeponeerd.

Geen afscheiding, wel meer autonomie
Door het uitschrijven van vervroegde verkiezingen is een gewelddadige confrontatie voorlopig afgewend. Lees hier meer over de keuze om vervroegde verkiezingen uit te schrijven. 

Puigdemont, de geboren 'independentista'
Als het om 'zijn' regio gaat, is bakkerszoon Carles Puigdemont bereid ver te gaan. Hij is een geboren strijder voor een onafhankelijk Catalonië, die weigert tol te betalen bij de poortjes waar geen Catalaanse teksten op staan. Lees hier het profiel van Puigdemont.

Wat heeft de Catalaanse hang naar onafhankelijkheid zo doen oplaaien?
Het 'land' Catalonië heeft eigenlijk alles wat Spanje ook heeft: natuurschoon, een bruisende hoofdstad en hordes toeristen. Maar pas sinds een paar jaar is de roep om onafhankelijkheid écht serieus te nemen. Waarom? (+)