De Grenfell Tower in Londen.
De Grenfell Tower in Londen. © ANP

Britse politie overweegt strafrechtelijk onderzoek na Grenfell-inferno

De Britse politie overweegt een strafrechtelijk onderzoek te beginnen naar de brand in de Grenfell Tower. Die kostte vorige week aan zeker 79 bewoners het leven. Het isolatiemateriaal aan de buitenkant van de 24 etages tellende flat heeft geen enkele veiligheidstest doorstaan. De isolatie werd aangebracht bij een recente renovatie. De Londense politie maakte bekend dat bij diverse aannemers documentatie in beslag is genomen.

Het Grenfell-inferno begon 's nachts op de vierde verdieping, toen een ijskast vlam vatte. De brandweer was snel ter plekke en het vuur leek snel onder controle, maar opeens begon de bekleding van het jaren zeventig-gebouw te branden en binnen een kwartier stond de hele toren in brand. Meteen ging de aandacht uit naar de bekleding, die was aangebracht om het gebouw beter te isoleren en er beter te laten uitzien. Het probleem is dat bij de bouw van de betonnen Grenfell indertijd geen rekening is gehouden met deze vorm van modernisering, ook wel 'prettification' genoemd.

In het belang van het onderzoek is niet gezegd bij welke aannemers de politie documentatie in beslag heeft genomen. Bij de renovatie, uitgevoerd in opdracht van de gemeente en de gebouwbeheerder KCTMO, waren negen verschillende bedrijven betrokken. De hoofdaannemer bij het 10 miljoen pond kostende project was Rydon, dat inmiddels heeft beweerd dat aan alle regels en voorwaarden is voldaan. Het heeft ook flatgebouwen gerenoveerd in het Noordlondense stadsdeel Camden.

De installatie van de panelen was in handen van Harley Curtain Wall, een bedrijf dat kort na het project failliet ging om vervolgens onder de naam Harley Facades een tweede leven te beginnen. The Daily Mail wist te melden dat de Britse FIOD een onderzoek verricht naar belastingontwijking door de eigenaar Ray Bailey. Deze aannemer had er voor gekozen goedkoop materiaal te gebruiken dat zo onveilig is dat het verboden is bij hoogbouwprojecten in Duitsland en de Verenigde Staten. De projectmanager was Artelia UK, een bedrijf dat gespecialiseerd is in 'kostenmanagement'.

Mocht uit het politieonderzoek blijken dat er sprake is van nalatigheid dan kan er vervolging komen op basis van dood door schuld. Er is ook druk op het stadsdeelbestuur om af te treden en ook KCTMO heeft veel vragen te beantwoorden. Waarom, bijvoorbeeld, is er niet geluisterd naar klachten van bewoners over brandonveiligheid. De regering-May heeft reeds een grondig onderzoek beloofd, dat onder leiding staat van een rechter. Binnen enkele maanden wordt een eerste rapportage verwacht, maar het hele onderzoek kan jaren duren.

In heel het Verenigd Koninkrijk controleren gemeenten nu de gevelbekleding van flatgebouwen. Donderdag maakte premier Theresa May bekend dat 600 flats met een soortgelijk materiaal zijn gekleed.

Misdaad

Reeds kort na de brand had de Labour-politicus David Lammy, die een goede vriendin heeft verloren, gezegd dat er mensen voor de rechter moeten verschijnen. 'Het is verkeerd om dit een ramp of tragedie te noemen. Ik noem het liever een misdaad.' The Guardian schreef hij dat dit een gevolg is van de verwaarlozing van de sociale woningbouw. 'De leden van de arbeidersklasse, de armeren en andere mensen zijn van de staat afhankelijk waar het gaat om huisvesting en veiligheid. Maar de afgelopen decennia is de staat verdwenen en heeft de particuliere sector hier zijn intrede gedaan.'

Het dodental is nu 79, maar het werkelijke aantal kan hoger liggen. Er bestaat geen bevolkingsregister in Groot-Brittannië. De regering heeft overlevenden opgeroepen zich te melden, niet alleen voor hulp maar ook voor informatie over omgekomen vrienden of familieleden. Er komt een amnestie voor illegale bewoners.

Er waren naar schatting 500 tot 600 mensen in de afgebrande flat. Het dodental had hoger kunnen liggen als niet veel bewoners, wegens de Ramadan, nog wakker waren, om te eten. Verreweg de meeste bewoners hadden een buitenlandse achtergrond.

Schadevergoedingen

Het rijke stadsdeel Kensington & Chelsea kreeg veel kritiek op de apathische houding in de dagen na de brand en topbestuurder Nicholas Holgate is opgestapt. De gemeente heeft inmiddels 68 luxeappartementen, tegen de kostprijs, gekocht langs Kensington High Street. Daar zullen dakloze gezinnen in worden gehuisvest. In dat appartementenblok is op verschillende manieren gereageerd. Sommige bewoners vinden het een mooie geste, maar anderen vrezen dat de prijs van hun appartement zal dalen. Een gemiddelde etage kost hier meer dan drie miljoen euro.

De overheid is begonnen met het uitbetalen van schadevergoedingen. Een gezin krijgt 20.000 pond (ongeveer 22.770 euro) per overleden familielid. Gewonden kunnen daarbij rekenen op 10.000 pond voor het herstel, terwijl elk gezin 10.000 pond extra ontvangt om nieuwe spullen te kopen.

Londenaren hebben in totaal 1.5 miljoen pond gedoneerd en dat bedrag zal nog stijgen. Vandaag vinden er collectes plaats in alle Londense scholen. Het totale rampenfonds bevat meer dan tien miljoen pond. Volgens minister voor Gemeenschappen Sajid Javid zal de ramp leiden tot een hernieuwde kijk op sociale woningbouw.

Meer lezen?

Felle kritiek na 'onmenselijk' en 'harteloos' interview Theresa May over Grenfell-ramp
'Onmenselijk', 'harteloos' en 'kil'. Dat waren in Engeland de reacties op een interview dat de Britse premier Theresa May vrijdagavond naar aanleiding van de Grenfell Ramp heeft gegeven op de BBC. Lees hier het hele artikel. (+)

Waarom heeft de rijkste Britse gemeente de flatbewoners in de steek gelaten?
Met de ramp in Kensington is de verzorgingsstaat in vlammen opgegaan. Waar Jeremy Corbyn een arm sloeg om de schouder van een verdrietige vrouw, daar sprak Theresa May donderdag op veilige afstand met hulpverleners. (+)

Als ratten in de val: zo was de hellenacht in verwaarloosde flat Londen
Londen gebruikt oude flats om arme bewoners te huisvesten. Brandveilig zijn die gebouwen vaak niet, zoals woensdag bleek in West-Londen. Minstens twaalf mensen stierven in de vuurzee. Lees hier het hele artikel. (+)