Desi Bouterse reageert op de strafeis van de krijgsraad tijdens een toespraak in het in het partijcentrum van zijn partij, de NDP.
Desi Bouterse reageert op de strafeis van de krijgsraad tijdens een toespraak in het in het partijcentrum van zijn partij, de NDP. © ANP

Bouterse reageert op strafeis 20 jaar: 'God heeft mij hier neergezet'

De Surinaamse president Desi Bouterse heeft duidelijk gemaakt dat hij zijn positie niet zonder slag of stoot zal opgeven. 'Als God mij hier heeft neergezet, wie is de rechter dan om mij weg te sturen', riep hij donderdagavond (lokale tijd) tijdens een bijeenkomst met zijn aanhangers.

Bouterse hoorde woensdag 20 jaar cel tegen zich eisen in het proces rond de Decembermoorden van 1982. Hij ziet dat proces als een complot tegen hem. 'U begrijpt dat zij ons vroegtijdig naar huis willen sturen. Maar er zal veel water door de Surinamerivier moeten stromen, willen ze deze mammoetpartij van haar stoel duwen', zei Bouterse.

De president kondigde aan dat zijn regering 'de nodige regelingen zal treffen' over de rechterlijke macht. Wat hij precies bedoelde legde hij niet uit. 'We zullen geen zaken doen waarop men ons kan verwijten dat wij de democratie schaden. Maakt u zich geen zorgen', verzekerde de president zijn toehoorders.

Op 8 december 1982 werden in het Fort Zeelandia in Paramaribo vijftien prominente tegenstanders van het toenmalige militaire bewind onder leiding van Desi Bouterse wreed mishandeld en vermoord. De legerleiding heeft lange tijd gezegd dat zij 'op de vlucht' zijn neergeschoten. 

Het proces is al zo'n tien jaar aan de gang. De grote vraag was steeds of Bouterse, die eerder in Nederland bij verstek is veroordeeld wegens betrokkenheid bij drugshandel, medeverantwoordelijk is voor de moorden.

Vrijspraak

Militair aanklager Roy Elgin eiste vrijdag ook twintig jaar cel tegen Steven Dendoe. Er zou volgens hem 'wettig en overtuigend bewijs' zijn van de betrokkenheid van Dendoe bij de moorden. Dendoe, een van de zestien coupplegers van 1980, ontkent alle betrokkenheid. Hij verklaarde toen op familiebezoek te zijn geweest in het oosten van het land.

Meerdere getuigen spreken dat tegen: zij stellen Dendoe wel degelijk te hebben gezien in Fort Zeelandia, waar de moorden werden gepleegd. Elgin vroeg vrijspraak voor enkele verdachten. Het gaat onder andere om de oud-militairen Edgar Ritfeld, Orlando Heidanus en Wim Carbière. Het trio zou enkele personen hebben opgehaald die later werden omgebracht.

Volgens de aanklager kregen Heidanus en Carbière een dienstbevel die zij niet  konden weigeren. Ritfeld drong als een van de weinige verdachten altijd aan op voortzetting van het proces omdat hij zijn naam wilde zuiveren. Volgens Elgin zijn er geen getuigen gevonden die konden bevestigen dat Ritfeld met een andere militair latere slachtoffers ophaalde. Ook voor de toenmalige gevangenisdirecteur Jimmy Stolk vroeg hij vrijspraak. Stolk zou niet hebben geweten wat er zou gebeuren met de mensen die hij moest ophalen, aldus Elgin.

Tevreden

Hugo Essed, de advocaat van de nabestaanden, is tevreden met de strafeisen. Hij verwacht dat Bouterse inderdaad voor twintig jaar de cel in zal gaan.

Ook de Nederlandse advocaat Gerard Spong, die het Surinaams Openbaar Ministerie adviseerde in het onderzoek naar de Decembermoorden, zegt ervan overtuigd te zijn dat de Krijgsraad de strafeis zal volgen. Spong vindt dat de aanklager voldoende bewijs heeft geleverd voor de aanwezigheid van Bouterse bij de moorden. Daardoor zou sprake zijn van opzet en voorbedachte rade. 

Desi Bouterse is sinds 2010 de democratisch gekozen president van Suriname. In 1980 pleegde hij met vijftien andere militairen een staatsgreep. In de vroegere kolonie van Nederland, die in 1975 onafhankelijkheid kreeg, werd de coup tegen de toenmalige, zwak opererende burgerregering aanvankelijk met veel enthousiasme ontvangen.