Julio Poch werd vrijgesproken van zijn rol bij de dodenvluchten.
Julio Poch werd vrijgesproken van zijn rol bij de dodenvluchten. © AFP

Argentinië probeert met zijn 'vuile oorlog' in het reine te komen

Commentaar

Tegen wil en dank rekent Argentinië af met de 'vuile oorlog'.

Van de 54 beklaagden in Buenos Aires werden er 48 veroordeeld. Sinds het megaproces in 2012 begon, zijn 14 verdachten overleden. De 68 mannen hadden samen 789 slachtoffers gemaakt. Tot de 6 die zijn vrijgesproken behoort de Argentijns-Nederlandse piloot Julio Poch. De voormalige vliegenier van Transavia kan het hoger beroep, na niet minder dan acht jaar detentie, in vrijheid afwachten.

Sinds het megaproces in 2012 begon, zijn 14 verdachten overleden

Hoewel het debat in Nederland vooral gaat over de vraag of Poch door de autoriteiten hier en in Argentinië correct is behandeld, ligt de betekenis van het proces in de voorbeeldige manier waarop Argentinië met zijn 'vuile oorlog' in het reine probeert te komen. Buiten de rechtszaal hadden nabestaanden van de slachtoffers zich verzameld om de vonnissen te vernemen. Binnen konden de openbare aanklagers en de rechters met enige voldoening vaststellen dat ze in hun strijd van tientallen jaren om het recht zijn loop te laten hebben een beslissende slag hebben geslagen.

Misdaden tegen de menselijkheid op de schaal zoals die in Argentinië tussen 1976 en 1983 plaatsvonden, worden veelal berecht in speciale gerechtshoven op neutraal terrein, in Den Haag bijvoorbeeld. Dat veertig jaar na de martelingen in concentratiekampen en de dodenvluchten waarbij tegenstanders van de junta levend in zee werden gegooid, in Buenos Aires recht is gesproken, was allerminst vanzelfsprekend.

Aanwijzingen voor de dodenvluchten en andere misdaden waren er vanaf het begin, maar amnestiewetten maakten in de jaren tachtig vervolging onmogelijk. Toen marineofficier Adolfo Scilingo in 2005 in Spanje werd veroordeeld tot 640 jaar cel, gaven de Argentijnse autoriteiten toe aan de toegenomen druk om de amnestiewetten in te trekken.

Maar de tegenstand bleef: veel Argentijnen menen nog altijd dat de 'communisten' die zich tegen de junta keerden hun verdiende loon hadden gekregen. En dat orders van het generaalsregime nu eenmaal moesten worden opgevolgd. Zij hoopten dat de in 2015 gekozen rechtse president Macri de rechtszaken zou afblazen, maar die zag daar tegen wil en dank van af. Macri wil zijn blik liever richten op de toekomst. Maar het verleden zal blijven opspelen zolang de oorlogsmisdadigers hun straf weten te ontlopen.