Demonstranten protesteren tegen het inreisverbod in Washington, D.C. op 18 oktober
Demonstranten protesteren tegen het inreisverbod in Washington, D.C. op 18 oktober © AP

Amerikaans Hooggerechtshof keurt Trumps inreisverbod goed: 'Overwinning voor veiligheid van het volk'

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat het door president Trump afgekondigde inreisverbod voor mensen uit zes moslimlanden van kracht mag worden, hoewel er bij een aantal rechtbanken nog steeds procedures lopen over de vraag of het verbod wel strookt met de grondwet. De uitspraak van het hof is een belangrijke zege voor Trump, die er eind vorige week ook al in slaagde zijn belastingplan door de Senaat te krijgen.

Tot nog toe stuitten de verschillende versies van het inreisverbod steeds op bij lagere rechtbanken op juridische problemen. Verscheidene rechters bepaalden dat het inreisverbod niet volledig mocht ingaan, omdat het onderscheid maakt op grond van nationaliteit en religie en daarmee tegen de grondwet indruist.

Met de uitspraak van maandag laat het Hooggerechtshof zich niet uit over de inhoudelijke kant van de zaak. Wel zijn de rechters het met de regering-Trump eens dat het opschorten van de maatregel in afwachting van de uitkomst van de rechtszaken onnodig was. In juni bepaalde het Hof nog dat reizigers die banden hebben met de Verenigde Staten ondanks het verbod toch moesten worden toegelaten.

Volgens deskundigen duidt de jongste uitspraak erop dat de regering-Trump een goede kans heeft aan het langste eind te trekken als de zaak uiteindelijk bij het Hooggerechtshof terechtkomt. Opvallend was dat het Hof, dat grofweg verdeeld is in vijf conservatieve en vier liberale rechters, het besluit met 7 tegen 2 stemmen nam. Alleen de rechters Sonia Sotomayor en Ruth Bader Ginsburg stemden tegen.

Chaos op vliegvelden

De regering-Trump betoogt dat de maatregel nodig is om terreuraanslagen zoals in Parijs, Londen, Brussel en Berlijn te voorkomen

Trump kondigde meteen na zijn aantreden een tijdelijk inreisverbod af voor zeven islamitische landen en een permanent verbod voor Syrische vluchtelingen. Maar de haast waarmee dat gebeurde leidde tot chaos op vliegvelden. In de tweede versie van het verbod werd Irak van de lijst geschrapt en liet de regering het permanente verbod voor Syrische vluchtelingen vallen. Later vulde de regering de lijst aan met Noord-Korea en Venezuela. Daarmee wilde het Witte Huis het bezwaar wegnemen dat de maatregel uitsluitend gericht is tegen burgers van islamitische landen.

Twee rechtbanken, een in San Francisco, de ander in Richmond, buigen zich deze week over de vraag of het inreisverbod tegen de grondwet indruist. De regering-Trump betoogt dat de maatregel nodig is om terreuraanslagen zoals in Parijs, Londen, Brussel en Berlijn te voorkomen. Maar verscheidene lagere rechters kwamen tot de conclusie dat de maatregel discriminerend was. Daarbij verwezen zij onder meer naar Trumps verkiezingsbelofte een totaal verbod voor moslims af te kondigen. Ook lieten zij anti-moslim tweets van Trump bij hun oordeel meewegen.

Minister van Justitie Jeff Sessions was opgetogen over de uitspraak van het Hooggerechtshof. Hij noemde het een 'overwinning voor de veiligheid van het Amerikaanse volk'. Maar de burgerrechtenorganisatie ACLU reageerde teleurgesteld. 'President Trumps vooroordeel tegen moslims is geen geheim', zei Omar Jadwat, directeur immigrantenrechten van de ACLU. Hij verwees daarbij naar de anti-moslim tweets van de Britse extreemrechtse organisatie Britain First die Trump vorige week doorgaf op Twitter.

De uitspraak van het Hof betekent dat het voor mensen uit de acht landen die onder de derde versie van het inreisverbod vallen voorlopig vrijwel onmogelijk is om de VS binnen te komen, tenzij ze naaste familie of een baan in de VS hebben. Verwacht wordt dat het wel maanden zal duren voordat het juridische gevecht over de wettigheid van de maatregel bij het Hooggerechtshof terecht zal komen.