Presidentskandidaat Donald Trump, gisteren in Palm Beach, Florida.
Presidentskandidaat Donald Trump, gisteren in Palm Beach, Florida. © EPA

Alle Amerikaanse presidentskandidaten liegen

Nog vijf kandidaten zijn in de race om namens hun partij deel te nemen aan de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten. En ze liegen allemaal, alleen sommige meer dan andere.

Of het nou is om de kiezers boos te maken of om ze bang te maken: er zijn de afgelopen maanden honderden hele en halve onwaarheden over de Amerikanen uitgestrooid. In interviews, in debatten, tijdens toespraken: de verkiezingscampagnes staan bol van de leugens. En sommige kandidaten zijn er meer bedreven in dan andere.

De Republikeinen, om precies te zijn. Hieronder een grafiek op basis van gegevens van PolitiFact, een website die een lijst bijhoudt van de waar- en onwaarheden die presidentskandidaten vertellen.

Lees ook: presidentskandidaten liegen er op los

'Vroeger gingen politici in de verdediging als ze op een leugen waren betrapt. Ze zeiden dat ze verkeerd geciteerd waren, of iets anders hadden bedoeld. Maar nu ontkennen ze niets. Ze zeggen nooit: oeps, ik heb me vergist. Sterker nog: ze beschuldigen de journalisten die hen hebben ontmaskerd van vooringenomenheid. En bij een volgende gelegenheid herhalen ze de leugen. (+)'

Votewiser

Donald Trump grossiert niet alleen in onwaarheden, hij wisselt nog al eens van standpunt. Dat heeft een voordeel: er is een Trump voor iedereen. Speciaal voor iedereen maakte de Volkskrant dus een stemwijzer. In het Amerikaans, dus Votewiser. Doe 'm hier.

De Volkskrant publiceerde dit overzicht eerder, toen er nog veel meer kandidaten namens beide partijen in de race waren.

Hoewel soms beweerd wordt dat Donald Trump naarmate zijn kansen groter lijken te worden zijn toon matigt, beoordeelde PolitiFact in januari dat er meer (deels) gelogen is door Trump sinds januari. Het percentage (deels) gelogen stellingen van Hillary Clinton is met één procent gedaald. Ook Ted Cruz lijkt zich volgens de gegevens van PolitiFact vaker op de waarheid te baseren. De percentages voor Kasich en Sanders zijn nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van januari.

Eerder zei Louis Jacobson van PolitiFact, dat in 2007 door een krant in Florida werd opgericht en een jaar later een Pulitzer-prijs won, tegen de Volkskrant: 'Ik weet niet zeker of we meer leugens zien dan vroeger. Het is lastig te kwantificeren, omdat we niet pretenderen volledig te zijn. Maar outsiders als Donald Trump en Ted Cruz zijn wel echt grenzen aan het verleggen.'

Hij ontdekte dat een campagnefilmpje van Trump niet klopt: de beelden van mensen die als krioelende insecten een grens bestormen, komen niet uit Mexico, maar uit Marokko. Wat hij ziet, zegt hij, is dat kandidaten minder reageren op het oordeel van factcheckers. Dat was expres, was de reactie van het team-Trump. Jacobson: 'Als wij vroeger iets als onwaar betitelden, probeerden de campagneteams dat nog wel de goede kant op te spinnen. Door wat extra uitleg en context te geven. Dat doen ze nu minder. Ze vinden het minder erg.'