Een ravage in de straten van Philipsburg op  Sint Maarten
Een ravage in de straten van Philipsburg op Sint Maarten © ANP

3,2 miljoen euro binnen voor noodhulp orkanen: 'Sint Maarten zal snel herstellen'

Nederland heeft tot nu toe 3,2 miljoen euro overgemaakt naar gironummer 5125, dat vorige week werd geopend voor noodhulp aan Sint Maarten en de andere eilanden die zijn getroffen door de orkaan Irma. Dat is ruim een verdubbeling van het tot zondag opgehaalde bedrag. Toen was 1,5 miljoen euro gedoneerd.

Volgens het Rode Kruis is 91 procent van de gebouwen op de getroffen eilanden beschadigd. Dat blijkt uit een inventarisatie die de hulporganisatie samen met TNO op basis van foto's heeft gemaakt.

Op een gezamenlijke persconferentie van de ministeries van Defensie en Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties werd dinsdagmiddag gemeld dat nog eens 150 militairen naar Sint Maarten onderweg zijn, bovenop de 450 die al op het eiland zijn aangekomen. Zij bewaken de openbare orde, bieden noodhulp en beveiligen 'kritische infrastructuur', zoals het vliegveld. Generaal-majoor Richard Oppelaar wees erop dat de noodtoestand op het eiland nog steeds van kracht is. 'De veiligheidssituatie blijft kwetsbaar.'

Minuut stilte

Volgens Hans Leijtens, project-directeur op het ministerie van Binnenlandse Zaken, is het de bedoeling dat de militaire inzet langzaam wordt 'omgeklapt' naar civiele inzet. Maar hoe lang dat gaat duren, kon hij niet zeggen. Inmiddels zijn 750 mensen geëvacueerd.

In de Tweede Kamer werd dinsdag een minuut stilte gehouden voor de vier doden en de gewonden op Sint Maarten. Kamervoorzitter Khadija Arib en minister-president Mark Rutte hielden een toespraak. Dat gebeurde in de aanwezigheid van Henrietta Doran-York, de gevolmachtigd minister van Sint Maarten. Volgens haar zal haar land snel herstellen van de gevolgen van orkaan Irma, zo mogelijk binnen een of twee jaar. Op het eiland is de stemming positief over de hulp en solidariteit uit Nederland. Zij verwacht dat ook de Europese Unie financieel zal bijspringen.

Dat zei zij eerder op de dag, na een ingelaste Rijksministerraad. Daarin kwamen de Nederlandse ministers plus de gevolmachtigd ministers van Aruba, Curaçao en Sint Maarten bij elkaar. Deze drie eilanden zijn autonome landen in het koninkrijk. Bonaire, Sint Eustatius en Saba, waarvan de laatste twee eilanden ook getroffen zijn, hebben de status van bijzondere Nederlandse gemeenten en vallen onder Binnenlandse Zaken.

Veerkracht

De bijstand van de Nederlandse regering is heel goed

Henrietta Doran-York, gevolmachtigd minister van Sint Maarten

Tijdens de Rijksministerraad werd gesproken over de actuele situatie op de Caribische eilanden. Daar is vooral behoefte aan water, voedsel en huisvesting voor daklozen. Doran-York is in afwachting van een inventarisatie van de schade. Die wordt opgemaakt door multidisciplinaire teams die vanuit Nederland op Sint Maarten zijn aangekomen. Zij werken samen met de regering en het bestuur van Sint Maarten. Doran-York heeft nog geen contact kunnen hebben met de minister-president van Sint Maarten, William Marlin, door de slechte verbindingen met het eiland.

'De bijstand van de Nederlandse regering is heel goed', zei Doran-York. Hoeveel geld nodig zal zijn voor wederopbouw, kon zij niet zeggen. 'Het was een categorie 5-plus orkaan, maar Sint Maarten heeft veerkracht. We moeten ons nu concentreren op het voorzien in eerste levensbehoeften en op herstel van de infrastructuur.'

Minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) ontkende dat Sint Maarten, anders dan het Franse deel van het eiland Saint Martin, geen aanspraak zou kunnen maken op EU-fondsen. 'Daar heb ik geen enkele indicatie van.' Ook Doran-York zei: 'Dat is niet zo.' Koenders zei dat 'de overgang van humanitaire hulp naar wederopbouw nu vrij snel gaat'. Hij gaat de situatie op Sint Maarten ook met de Verenigde Naties bespreken.

Minister Stef Blok (Veiligheid en Justitie) zei dat de openbare orde is hersteld en dat de gevangenis functioneert. Tegen eventuele plunderaars, die de eerste dagen na de orkaan vrij spel hadden, wordt nu hard opgetreden.

Volgens minister Jeanine Hennis (Defensie) zullen de militairen voorlopig nog op Sint Maarten actief blijven.

Koning Willem-Alexander bracht gisteren, samen met minister Ronald Plasterk (Koninkrijksrelaties), een bezoek aan Sint Maarten. Vandaag waren de twee op Saba en Sint Eustatius, waarmee hun bezoek aan de Cariben werd afgesloten. De koning zei gisteren in Philipsburg: 'Het is heel nuttig geweest om zelf te zien hoe verschrikkelijk deze storm heeft huisgehouden. En om op deze manier ook de bevolking van Sint Maarten en de gouverneur en de minister-president te laten zien dat we als koninkrijk samen hier staan. Dat we dit samen gaan oplossen.'

Lees meer over de gevolgen van Irma op Sint Maarten

Sint Maarten is vrijwel alles van zijn tropische glans kwijt. Precies dat wil koning Willem-Alexander zien: de verwoestingen die orkaan Irma heeft aangericht. Hij landde maandag op het eiland.

Blaast de situatie op het autonome Sint Maarten de rol van het koninkrijk nieuw leven in? Mike Willemse, hoofdredacteur van het Antilliaans Dagblad: 'Koninkrijk kan juist nu meerwaarde tonen.'

Bijna honderd mensen kwamen zaterdag samen in het noodopvangcentrum van Sint Maarten, om te schuilen voor orkaan Jose. Dat Jose het eiland links zou laten liggen en hooguit wat flinke regen veroorzaken, wisten ze nog niet. Lees de reportage van correspondent Kees Broere. (+)