Vrijheidsbeeld en de ferry naar Staten Island.
Vrijheidsbeeld en de ferry naar Staten Island. © AFP

2018: het jaar om dromen niet uit te stellen

Vanaf de veerboot naar Trumpland mijmert Roger Cohen over de immigranten die op dit water in de loop der eeuwen voor het eerst New York zagen.

Vanuit mijn raam in Brooklyn Heights zie ik de veerboot naar Staten Island al ruim twee jaar komen en gaan, een grote oranje boot. Als ik tenminste thuis ben, wat niet vaak het geval is.

's Nachts hoor ik de misthoorn, een geruststellend geluid, uitdoven als herinneringen. Onderweg, in alweer een hotelkamer waar mijn hand niet instinctmatig het lichtknopje vindt, stel ik me dat geluid soms voor. Dan moet ik glimlachen. Thuis - dat zijn kleine dingen, de deurknop die jouw wereld sluit.

Een thuis is belangrijk. Ergens bijhoren is belangrijk, bijna zo belangrijk als liefde

Er gebeurt veel buiten mijn raam. Joggers op de promenade, schepen op de East River, helikopters onderweg naar Manhattan, vliegtuigen naar Newark Airport, auto's op dat eerste filevrije stukje van F.D.R. Drive waar hoop nog leeft, voordat die botst op de realiteit van een knelpunt. Het uitzicht herinnert me altijd aan een kinderboek met plaatjes. Ja, liefje, dat is een helikopter.

Ik kijk er niet genoeg naar. Water is leven, de ene dag een spiegel, de volgende een maalstroom. Woon ik in New York of kampeer ik er? Ik haat de onvermijdelijke vraag: hoelang blijf je? Voor altijd, wil ik antwoorden.

Een thuis is belangrijk. Ergens bijhoren is belangrijk, bijna zo belangrijk als liefde. Een oude film kijken op de bank is belangrijk. Daar zijn vakanties voor. Ik keek naar Shampoo, een klein meesterwerk van Hal Ashby. De film speelt aan de vooravond van Nixons verkiezing in 1968. Daar is Nixon, op een tv-scherm in de achtergrond. Hij zegt dat de Amerikaanse vlag geen 'deurmat' zal zijn. Hij zegt dat 'hét doel' van zijn regering is 'het Amerikaans volk bijeen te brengen'.

Ik nam de boot, niet om ergens naartoe te gaan, maar gewoon, om vervoerd te worden

Weinig nieuws onder de zon. Grappig dat Nixon niet zo'n slechte indruk maakt, dezer dagen, vergeleken met de oranje verschijning in het Witte Huis.

Over oranje gesproken, ik bedacht me dat ik net als alle New Yorkers belasting betaal om de veerboot naar Staten Island te laten varen. Ik staar ernaar, denk eraan, en ze vaart naar een mysterieuze plek waar de Grote Leider triomfeerde in de presidentsverkiezingen. Er stond een harde eindejaarswind. Ik nam de boot, niet om ergens naartoe te gaan, maar gewoon, om vervoerd te worden.

Sommige steden hebben geen oogvoor het water waarlangs ze zijn gebouwd. Zoals Londen vroeger. Rome nog steeds. Parijs laat zien wat je met de waterkant kunt doen. New York heeft in de loop der jaren zijn waterkant omhelsd. Precies onder mijn raam is Pier 3 opgeknapt - de laatste pier van Brooklyn Bridge Park die wordt opengesteld voor het publiek. Er komt een labyrint.

De veerboot is natuurlijk voor forenzen, maar in deze tijd van het jaar zijn er ook veel toeristen die zich vergapen aan het zonlicht dat op Lower Manhattan valt, op het Vrijheidsbeeld, op de hijskranen van New Jersey.

De boot maakt de oversteek naar Trumpland. Vanaf dit water zagen zoveel immigranten in de loop der eeuwen de stad voor het eerst. Hier lieten ze het lijden, de honger en de eindeloze oorlogen van de Oude Wereld achter zich, of werd de herinnering eraan verzacht door de mogelijkheden in de Nieuwe Wereld.

Het is de moeite waard aan die hoopvolle boodschap te denken, nu de Verenigde Staten op dit dieptepunt zijn beland, nu vanuit de hoogste positie wordt gespot met de waarheid. Geen genaturaliseerde Amerikaan, zoals ik, kan onverschillig tegenover die boodschap staan.

We kunnen ons niet altijd aan ons woord houden, maar we moeten het blijven proberen

Ik heb de reis naar Staten Island gemaakt, ben niet voor altijd in New York gebleven. We kunnen ons niet altijd aan ons woord houden. Maar we moeten het blijven proberen. Een toon van morele superioriteit vermijden. Aandacht aan details besteden. Doelloos rondzwerven. Weten, als de dichter Kaváfis, wat 'deze Ithaca's betekenen'. Geloven in en zorgen voor de kinderen die deze aarde zullen erven. Ja, liefje, dat is een boot. En dat is een labyrint.

De avond dat ik de veerboot nam, ging ik naar een feest. Iederen was gevraagd een dierbare tekst voor te dragen. Een gast las Langston Hughes' Harlem:

What happens to a dream deferred?

Does it dry up

like a raisin in the sun?

Or fester like a sore -

And then run?

Does it stink like rotten meat?

Or crust and sugar over -

Like a syrupy sweet?

Maybe it just sags

Like a heavy load.

Or does it explode?

Beste lezer, neem in 2018 de tijd om te staren naar wat bekend is, om de veerboot naar nergens te nemen - en stel uw dromen niet uit.