Palestijnse demonstranten dragen autobanden om die in brand te steken.
Palestijnse demonstranten dragen autobanden om die in brand te steken. © AFP

'Dag van de Branden' - opnieuw doden en gewonden bij Palestijnse protesten

Vorige week werden 22 Palestijnen gedood

Israëlische scherpschutters en tanks hebben vrijdag posities ingenomen langs de grens met Gaza vanwege nieuwe Palestijnse protesten. Ze hebben zeker zeven Palestijnen gedood, honderden raakten gewond, van wie er 25 ernstig aan toe zijn.

Opgeteld bij de doden van de afgelopen week, zijn al zeker 29 Palestijnen gedood bij confrontaties tussen demonstranten en het Israëlische leger. De demonstraties maken deel uit van een zes weken lange campagne om af te dwingen dat Palestijnse vluchtelingen weer kunnen terugkeren naar Israël.

Op sommige plekken langs de zwaar beveiligde grens waren dikke zwarte rookwolken te zien, nadat activisten autobanden in brand hadden gestoken. Met het in brand steken van de autobanden wilden de Palestijnen de scherpschutters van het leger het zicht ontnemen. De mensenrechtencommissie van de VN riep Israël vrijdag op niet opnieuw buitensporig geweld te gebruiken tegen de demonstranten. 

Palestijnse activisten deden donderdag een beroep op de bewoners van Gaza om massaal deel te nemen aan de demonstraties. Deze vrijdag werd omgedoopt tot 'Dag van de Branden'. Met de protesten willen de Palestijnen ook protesteren tegen de ruim tien jaar oude blokkade van Gaza, dat geregeerd wordt door de radicale Hamas-beweging. Israël beschuldigt Hamas ervan gebruik te willen maken van de demonstraties om bommen te plaatsen en aanvallen uit te voeren op het leger.

Jeruzalem dreigde de afgelopen dagen opnieuw alles te zullen doen om te voorkomen dat de Palestijnen door het hek langs de grens breken. Minister van Defensie Lieberman waarschuwde de demonstranten dat ze hun leven riskeren als zij de grens naderen.

De inzet van scherpschutters afgelopen vrijdag leidde tot internationale protesten. De Veiligheidsraad van de VN kwam in een spoedzitting bijeen vanwege het 'bloedbad' dat volgens de Palestijnen was aangericht.

'Illegale legerbevelen'

Volgens de Palestijnen zijn tot nu toe zo'n 1.400 gewonden gevallen bij de protesten. Een grote Israëlische mensenrechtengroep, B'Tselem, heeft soldaten opgeroepen de 'illegale bevelen' te negeren om vandaag gericht te schieten op ongewapende Palestijnen. Hamas heeft families van gewonde betogers compensatie beloofd, oplopend tot 500 dollar per slachtoffer. De nabestaanden van de doden krijgen drieduizend dollar uitgekeerd.

De meesten van de doden vielen afgelopen vrijdag. Duizenden Palestijnen hadden zich toen verzameld in vijf tentenkampen op een paar honderd meter afstand van het grenshek. Kleine groepen jongeren gooiden stenen en molotovcocktails naar de soldaten. De protesten moeten duren tot 15 mei.

De Palestijnen herdenken 15 mei als Dag van de Catastrofe omdat ongeveer 700 duizend Palestijnen zijn gevlucht of verdreven tijdens de oorlog in 1948. De jaarlijkse herdenking van deze dag trekt nu grote belangstelling, omdat het dit jaar zeventig jaar geleden is dat de staat Israël werd opgericht.

'Grootste openluchtgevangenis'

Het idee voor de massaprotesten langs de grens is eigenlijk afkomstig van Palestijnse activisten op sociale media. Later besloot Hamas het idee over te nemen. De opkomst bij de protesten is een belangrijke test voor Hamas om te zien hoe groot hun aanhang nog is onder de twee miljoen Palestijnen die in Gaza wonen. 

De radicale organisatie nam het gebied in 2007 over van het Palestijnse bestuur onder leiding van president Mahmoud Abbas. Sindsdien is Gaza, dat de 'grootste openluchtgevangenis' wordt genoemd, onderworpen aan een blokkade van Israël en Egypte.