Brexit-onderhandelingen zitten muurvast: EU en Groot-Brittannië stevenen af op clash
© AFP

Brexit-onderhandelingen zitten muurvast: EU en Groot-Brittannië stevenen af op clash

De Europese Unie en Groot-Brittannië stevenen af op een clash eind dit jaar nu de Brexit-onderhandelingen in een impasse zijn geraakt. Betrokken EU-ambtenaren voorzien slaande deuren en verhitte koppen om beide partijen tot concessies te bewegen. De Britse onderhandelaar Davis moet in Londen aantonen tot het uiterste te zijn gegaan, EU-onderhandelaar Barnier tegenover de regeringsleiders dat het zo niet langer gaat.

De vijfde onderhandelingsronde die donderdag werd afgesloten, leverde weinig meer op dan een frustrerende herhaling van zetten. 'Zeer zorgwekkend', aldus Barnier. Hij zal de Europese regeringsleiders volgende week informeren dat er bij lange na niet 'voldoende voortgang' is gemaakt om de - door Londen zeer gewenste - gesprekken over de toekomstige handelsrelatie te starten. Davis hoopt niettemin dat de leiders wel daartoe zullen besluiten. IJdele hoop, stellen EU-diplomaten.

Geen deal is een heel slechte deal

Barnier deed donderdagmiddag geen moeite zijn teleurstelling en ergernis te verbergen. Tijdens een gezamenlijke persconferentie met Davis liet hij het woord 'impasse' meerdere malen vallen. Barnier waarschuwde voor de forse economische schade als een Brexit-akkoord uitblijft. 'Geen deal is een heel slechte deal', zei Barnier als reactie op het dreigement uit Londen dat 'geen deal beter is dan een slechte deal'.

Bij de start van de Brexit-onderhandelingen in juni was het streven dat in oktober 'voldoende voortgang' over de scheidingsakte was geboekt, zodat Brussel en Londen zich ook konden buigen over de nieuwe handelsbetrekkingen. De tijd dringt: uiterlijk in najaar 2018 moet het Brexit-akkoord (over de scheiding én de handel) gereed zijn. Met de snelheid van de eerste 5 gespreksrondes is dat onmogelijk. Zonder akkoord volgt een harde Brexit, waarbij de EU en Groot-Brittannië zonder regelingen uiteen gaan, een scenario met ingrijpende economische en politieke consequenties.

Ambtenaren en diplomaten denken dat voor die 'politieke wil' eerst een forse crisis vereist is

Alleen met 'politieke wil' is volgens Barnier een doorbraak vóór de december-top van de regeringsleiders nog mogelijk. Ambtenaren en diplomaten denken dat voor die 'politieke wil' eerst een forse crisis vereist is.

Verschillende lidstaten - waaronder Nederland, Duitsland en Denemarken - waarschuwen voor chaos als de onderhandelingen niet snel tot resultaat leiden. Britse ambtenaren smeekten afgelopen weken om concessies uit vrees dat de Britse premier May - die in haar partij onder toenemende druk staat - anders het veld moet ruimen. Barnier toonde zich donderdag nog wars van enige handreiking aan Londen.


De drie grootste obstakels bij de 'scheiding'

Rechten EU-burgers in Groot-Brittannië en Britten op het vasteland

Positie EU
- Alle bestaande rechten behouden, inclusief recht op gezinshereniging en meenemen van uitkeringen bij verhuizing
- Rechten direct afdwingbaar voor de burger met Europees Hof van Justitie als arbiter

Positie Groot-Brittannië
- Rechten kunnen veranderen na Brexit, beperking op gezinshereniging en meenemen uitkeringen
- Rechten afdwingbaar maar Britse rechter heeft laatste oordeel

De rekening

Positie EU
Groot-Brittannië moet al zijn financiële verplichtingen nakomen die het is aangegaan tijdens het EU-lidmaatschap. De raming van die rekening ligt tussen 55-70 miljard euro

Positie Groot-Brittannië
Londen is bereid zijn verplichtingen na te komen maar weigert die vooralsnog te specificeren. De Britse regering liet eerder doorschemeren 20 miljard een ruimhartig gebaar te vinden

Grens Ierland en Noord-Ierland

Positie EU
Geen harde grens (met slagbomen) tussen Noord-Ierland en Ierland en geen onnodige belemmeringen voor het Ierse vrachtvervoer naar de EU. Wel strikte controles om smokkel te voorkomen. Goede Vrijdag-akkoord mag niet in gevaar komen.

Positie Groot-Brittannië
Alles moet blijven zoals het is, controles via een 'onzichtbare' grens waarbij transportbedrijven online aangeven wat ze vervoeren.