Activisten in Sydney protesteren tegen kindermisbruik in de katholieke kerk.
Activisten in Sydney protesteren tegen kindermisbruik in de katholieke kerk. © AFP

'7 procent van Australische priesters heeft kinderen seksueel misbruikt'

7 procent van de katholieke priesters in Australië heeft zich tussen 1950 en 2010 schuldig gemaakt aan seksueel misbruik van in totaal 4.444 kinderen. De meisjes zijn gemiddeld 10,5 jaar oud, de jongens 11,5 jaar. Dit blijkt uit de eerste resultaten van een koninklijke commissie die sinds 2013 onderzoek doet naar seksueel misbruik binnen religieuze instituten in Australië.

Jarenlang werd het misbruik verdoezeld. 'Kinderen werden genegeerd of erger nog, gestraft', zegt Gail Furness, de belangrijkste advocaat die de commissie bijstaat. 'Beschuldigingen werden niet onderzocht. Priesters en religieuze broeders werden verplaatst. De parochies of gemeenschappen waarin zij werden verplaatst, wisten niets van het verleden. Documenten werden vernietigd of niet bewaard.'

De Heilige Stoel, het centrale bestuursorgaan van de katholieke kerk dat vanuit het Vaticaan opereert, weigert documenten van misbruik door Australische priesters over te dragen aan de onderzoekscommissie. 'Het is niet mogelijk of gepast de gevraagde informatie te verstrekken', aldus het orgaan in juli 2014.

De cijfers zijn het resultaat van getuigenisverklaringen van slachtoffers en katholieke gezaghebbers. Onder meer de Australische kardinaal George Pell, tegenwoordig een van de belangrijkste financiële adviseurs van paus Franciscus, heeft in verschillende hoorzittingen verslag gedaan hoe autoriteiten reageerden op kindermisbruik tijdens zijn tijd in Australië. Het onderzoek bevindt zich in een afrondende fase. De komende drie weken zullen de laatste hoorzittingen plaatsvinden. Het officiële rapport wordt tegen het einde van dit jaar verwacht.

'We schamen ons'

Het misbruik vond plaats in meer dan duizend katholieke instellingen. In vier instituten vergreep meer dan 20 procent van de priesters zich aan kinderen. Bij de Brothers of St John maakte zelfs 40,4 procent zich hieraan schuldig. Dit katholieke instituut bestaat sinds 1947 en heeft verschillende scholen voor jongens opgezet. In 2002 erkende het instituut dat medewerkers 24 jongens en mannen met een handicap hadden misbruikt in drie huizen in Victoria. Er werd een bedrag van 3,6 miljoen dollar (3,3 miljoen euro) ter compensatie betaald aan de slachtoffers.

De katholieke kerk heeft geschokt gereageerd op de bevindingen van de onderzoekscommissie. 'De cijfers zijn een aanklacht tegen priesters en religieuzen die deze kinderen hebben misbruikt', aldus Francis Sullivan, de voorzitter van een raad die speciaal is opgezet om een antwoord te formuleren op het onderzoek. 'Het is ook een reflectie op kerkleiders die hebben gefaald stappen te ondernemen tegen de misbruikers, hebben gefaald hen tot de orde te roepen en hebben gefaald met hen te handelen in overeenstemming met de wet.' Volgens Sullivan 'laten katholieken hun hoofden hangen van schaamte'.

Sullivan onderstreept dat de katholieke kerk stappen heeft genomen om misbruik in de toekomst te voorkomen. Zo is er een speciaal orgaan opgezet dat erop toeziet dat bisschoppen en kerkleiders zich houden aan de regels die gelden voor de bescherming van kinderen.

Wereldwijde onthullingen

De katholieke kerk kampt sinds het einde van de 20ste eeuw met onthullingen van seksueel misbruik. Dit speelde zich voornamelijk af tussen de jaren vijftig en tachtig van de vorige eeuw, maar kwam pas decennia later aan het licht.

In Nederland presenteerde de commissie-Deetman in december 2011 een eindrapport naar seksueel misbruik tussen 1945 en 1985. Er waren 1.795 meldingen binnengekomen van misbruik binnen deze periode. Daarbij waren ongeveer 800 daders betrokken. Ook in Duitsland, Oostenrijk, Ierland, Zwitserland en België laaide een discussie op naar aanleiding van meldingen van seksueel misbruik binnen de katholieke kerk.

In de Verenigde Staten verscheen in 2004 een rapport waarin elfduizend gevallen van misbruik werden vastgesteld. Later werd dit aantal bijgesteld naar vijftienduizend. Er waren zo'n vijfduizend geestelijken bij betrokken.