Screenshot van Finding Fariña.
Screenshot van Finding Fariña. ©

Spaanse boekhandelaren gebruiken Don Quichot om verbod op drugsmaffiaboek Fariña te omzeilen

Ruim vier eeuwen geleden streed de legendarische romanfiguur Don Quichot nog tegen windmolens. Nu is de dolende ridder uit Cervantes' meesterwerk plots een strijder tegen censuur. Met dank aan de vereniging van boekhandelaren in Madrid, die het beroemdste boek uit de Spaanse literatuur gebruikt om te protesteren tegen het rechterlijk verbod op Fariña, de bestseller van journalist Nacho Carretero over de Galicische drugshandel in de jaren 80 en 90.

De manier waarop is haast even vernuftig als Don Quichot zelf. De vereniging van boekhandelaren heeft een website gelanceerd, Finding Fariña geheten, waarop een digitale tool de tachtigduizend woorden uit het verboden boek opzoekt in de tekst van Don Quichot. Vervolgens worden deze woord voor woord uitgelicht, waardoor het verhaal van het drugsmaffiaboek online gewoon is te lezen.

Speciale tool

Nu bevat Fariña natuurlijk ook woorden die nog niet bestonden toen Cervantes zijn beroemde meesterwerk schreef, aangezien Don Quichot dateert uit 1605. Daarnaast bevat het bijna vierhonderd pagina's dikke boek, waarin journalist Carretero schetst hoe de noordwestelijke regio Galicië bijna een narcostaat werd, ook veel eigen namen en plaatsnamen. Die problemen heeft de speciale tool opgelost door in Don Quichot diverse lettergrepen uit combinaties van woorden met elkaar te verbinden.

Volgens de vereniging van boekhandelaren is Finding Fariña 'onze manier om de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting te verdedigen en de mensen eraan te herinneren dat boeken nooit het zwijgen kunnen worden opgelegd'. Intussen heeft Finding Fariña binnen enkele dagen al tienduizenden hits.

Domper

De Madrileense rechter besloot eind vorige maand dat Fariña voorlopig niet verder gedrukt en verspreid mocht worden. Dit leidde al tot een ware run op het boek op onder meer Amazon. Binnen de kortste keren stond het in 2015 verschenen boek, waarvan al dertigduizend exemplaren waren verkocht, boven aan de bestsellerslijst. Ook trotseerden sommige boekhandels het verbod door het boek in de etalage te zetten met in grote letters de tekst 'Censurada'.

Een domper voor de voormalige burgemeester van het plaatsje O Grove, José Alfredo Bea Gondar, die om het verbod van Fariña heeft gevraagd. Hij zou naar eigen zeggen in zijn eer en goede naam zijn aangetast. In het boek wordt de mogelijke betrokkenheid van Bea Gondor genoemd bij zowel het transport van een lading cocaïne als bij onderhandelingen tussen het Colombiaanse Cali-kartel en lokale Galicische smokkelaars.

Netflix-hit Narcos

Nu werd de ex-burgemeester hier enkele jaren geleden ook echt schuldig aan bevonden. Al vernietigde het Spaanse Hooggerechtshof later die uitspraak omdat een van de getuigen tegen Bea Gondor niet helemaal betrouwbaar bleek te zijn. Bovendien beperkt Carretero's beschrijving van het verhaal rond Bea Gondor zich tot slechts één paragraaf in zijn boek. Niks mee te maken, liet de oud-burgemeester weten, en eiste het verbod en een schadevergoeding van 500 duizend euro.

Een klap voor Carretero en zijn kleine uitgever Libros del KO, dat net tienduizend extra exemplaren van Fariña had laten drukken, aangezien de Spaanse zender Antena 3 binnenkort een tv-serie gaat uitzenden die is gebaseerd op de bestseller. En die volgens de makers van de tv-serie veel kijkers zal doen denken aan de Netflix-hit Narcos.

Ook die tv-serie wenste oud-burgemeester Bea Gondor te verbieden. Tevergeefs. Een beslissing over een mogelijk definitief verbod op Fariña en de geëiste schadevergoeding staat eind april of begin mei op de agenda. Voorlopig moet het gewraakte drugsmaffiaboek van Carretero het doen met de opmerkelijke hulp van Don Quichot, die ruim vier eeuwen geleden zich al liet ontvallen: 'Voor vrijheid, maar ook voor eer, kan en moet men het leven wagen.'