boekrecensie

Patti Smith heeft de fotografie ontdekt en vangt in dit boek haar vele fascinaties ★★★★☆

In het fraai uitgegeven A Book of Days vult punkartiest Patti Smith haar eigen snapshots aan met foto’s van kunstenaars en schrijvers die zij bewondert en die haar troost geven.

Gijsbert Kamer
Patti Smith -  A Book of Days Beeld  Bloomsbury
Patti Smith - A Book of DaysBeeld Bloomsbury

Touren doet de New Yorkse peetmoeder van de punk Patti Smith (76) nog altijd graag, maar het is inmiddels al meer dan tien jaar geleden dat ze een album met eigen liedjes uitbracht: Banga (2012). Ze heeft haar aandacht de laatste jaren verlegd naar het schrijven van boeken. Begrijpelijk, gezien het succes van haar eerste grote non-fictiewerk, Just Kids (2010). Niet alleen bleken deze herinneringen aan de vroege New Yorkse avonturen met haar vriend, de fotograaf Robert Mapplethorpe (1946-1989), goed voor de prestigieuze National Book Award, het boek werd ook een wereldwijde bestseller.

Ze had als non-fictieauteur meer succes en kreeg de handen van critici en publiek makkelijker op elkaar dan met haar muziek, zo bewees ook de ontvangst van boeken die ze na Just Kids publiceerde, zoals M-Train (2015) en Year of the Monkey (2019). Nieuwe liedjes heeft ze ook allang niet meer nodig. Zolang ze nummers als Gloria, Dancing Barefoot en People Have the Power nog met zo veel overtuiging brengt, trekt de performer Patti Smith nog steeds volle zalen, ook in Nederlandse zalen als Paradiso.

Over de auteur

Gijsbert Kamer is sinds 1992 muziekjournalist. Hij schrijft voor de Volkskrant recensies, interviews en beschouwingen over pop en jazz.

Snapshots

Naast zingen en schrijven is er nu een derde discipline in de kunsten waarin Smith zich is gaan bekwamen: fotografie, en specifieker het maken van snapshots. Op advies van haar dochter Jesse post ze sinds 2018 op Instagram bijna dagelijks foto’s uit eigen archief of gemaakt met Polaroid of smartphone. A Book of Days is een gevolg van dit avontuur op sociale media, dat haar al snel meer dan een miljoen volgers opleverde. Overal waar ze komt, maakt Smith foto’s van voorwerpen, interieurs, musea en begraafplaatsen. Die heeft ze tijdens de pandemie eens goed uitgezocht en samengevoegd met foto’s van veelal overleden dierbaren en kunstenaars die haar leven en werk hebben vormgegeven.

Patti Smith:  A Book of Days  Beeld  Bloomsbury
Patti Smith: A Book of DaysBeeld Bloomsbury

Zo ontstond langzaam het idee voor een boek: voor iedere dag een foto met kort bijschrift, 366 in totaal want 29 februari uit schrikkeljaren mocht ook meedoen. Op die dag treffen we een foto aan van een waterput voor Smiths oude huis in Michigan, waar ze lange tijd woonde met haar in 1994 overleden echtgenoot Fred ‘Sonic’ Smith. Ze deden in 1980 een wens, een dag voordat ze trouwden, zoals te zien als we doorbladeren.

Eerbetoon aan dierbaren

Fred Smith is vaker te zien, net als haar broer Todd, die vlak na haar echtgenoot overleed. In al haar werk daarna op plaat (vooral op het indrukwekkende album Gone Again uit 1996), maar ook in haar boeken probeert ze deze tragische gebeurtenissen te bezweren. In zekere zin is A Book of Days een eerbetoon aan overleden dierbaren. Naast familieleden komen ook de auteurs Allen Ginsberg, William Burroughs en andere beat poets voorbij op foto’s, vaak gemaakt door anderen.

Want in het boek staan 64 foto’s die Smith niet zelf maakte. Patti Smith wil in dit fraai uitgegeven boek niet laten zien dat ze zelf zo goed is met de camera. Liever deelt ze haar liefde voor kunstenaars en schrijvers die ze bewondert, van Frida Kahlo tot Roberto Bolaño, de schrijver van 2666, ‘het eerste meesterwerk van het nieuwe millennium’.

Patti Smith  Beeld Getty
Patti SmithBeeld Getty

Wie haar vorige boeken las, zal veel van haar fascinaties (Britse detectives, begraafplaatsen, boekenkasten) herkennen, die ze nu in beeld vangt. Maar A Book of Days laat zich ook doorbladeren als een gedenkboek aan dierbaren die vaak ook in haar eerdere boeken een rol speelden, zoals Mapplethorpe en de toneelschrijver en acteur Sam Shepard. De prachtfoto van Rutger Hauer op 20 juli, met bewonderend bijschrift, is dan weer onverwacht. Smith kan bewonderen als geen ander. Na intensief bladeren in A Book of Days wil je eigenlijk vooral zelf duiken in het werk van Boelgakov of Murakami en al van die anderen aan wie Smith nog dagelijks troost ontleent.

Patti Smith: A Book of Days. Bloomsbury; 388 pagina’s; € 34,95.

null Beeld Bloomsbury
Beeld Bloomsbury

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden