Astrid Roemer op de cover van Over de gekte van een vrouw.
Astrid Roemer op de cover van Over de gekte van een vrouw. ©

P.C. Hooftprijs toegekend aan schrijfster Astrid Roemer

De P.C. Hooftprijs voor proza wordt dit jaar toegekend aan de Surinaams-Nederlandse schrijfster Astrid Roemer (68). Dat heeft de jury van de prijs vandaag bekendgemaakt. De jury passeerde daarmee de gedoodverfde winnaar Arnon Grunberg, en koos voor een schrijfster die in de jaren zeventig tot en met negentig naam maakte met romans, verhalen, toneelstukken en poëzie.

Lees ook: De comeback van schrijfster Astrid Roemer

Schrijfster Astrid Roemer was jarenlang nergens te bekennen. Vertrokken met kat, laptop en rugzak. Arjan Peters kijkt uit naar haar comeback. (+)

Lyrisch, rijk aan beelden en symbolen, associatief 'zoals de verhaallijn van een droom' (Alice Walker) is haar proza, waarin een gebarsten identiteit weer vorm moet krijgen, vanzelfsprekend fragmentarisch en zinnelijk tot in de literaire dialogen. Tot Roemers bekendste boeken horen Over de gekte van een vrouw (1982) en de trilogie die als 'Roemers drieling' werd gebundeld: Gewaagd leven (1966), Lijken op liefde (1997) en Was getekend (1998). 'In de vuilnishopen van de slavernij, het kolonialisme en de moderne tijd heb ik gezocht naar niet-afbreekbare resten om mijn authenticiteit als Surinaams-Nederlandse vrouw opnieuw te beleven', vatte ze dit zelf samen. Geweld is 'onlosmakelijk verbonden met hoe het samenleven is ingericht', was een van haar sombere conclusies.

Roemer beschrijft een fictief westers tribunaal over de 'decembermoorden' die in 1982 in Paramaribo plaatsvonden, met als slachtoffers vijftien prominente tegenstanders van het militaire regime van Desi Bouterse. In Suriname is het veiliger te spreken over taalkunstenares Astrid Roemer dan over de strijdlustige lesbienne die gevoelige thema's aanroert. Roemer werd in 1965 op de Surinaamse Kweekschool als dichteres ontdekt en debuteerde vijf jaar later. In 1975 kwam ze naar Nederland, na als onderwijzeres te zijn ontslagen toen ze weigerde het Sinterklaasfeest met Zwarte Piet te vieren. In 1989 werd ze met voorkeurstemmen gekozen voor GroenLinks in de Haagse gemeenteraad, waar ze echter na een conflict met de fractie prompt wegbleef. Van 2006 tot 2009 woonde ze weer in Suriname.

Paradijselijke eenzaamheid

Na geruime tijd 'in paradijselijke eenzaamheid' met haar rugzak, laptop en Perzische kat te hebben rondgezworven (Den Haag, Edinburgh, eiland Skye en dit voorjaar nog een Gents klooster), verscheen ze op 22 mei 2015 in het Amsterdamse Compagnietheater. Ze werd geïnterviewd en Karin Amatmoekrim (schrijfster en jurylid P.C. Hooft-prijs) bracht haar een ode. Er werd gedanst op haar tekst Mi kant'o ma mi de ete, oftewel: ik dreig te kantelen maar ik ben er nog. Haar motto.

Vorige week ging in Amsterdam De wereld heeft gezicht verloren in première, Cindy Kerseborns documentaire over Roemer. In afzondering bleek ze te hebben gewerkt aan gedichten, een libretto en haar autobiografie. In de afgelopen jaren publiceerde ze alleen de sterke bundel met 21 liefdesgedichten Afnemend (2012, slechts 125 exemplaren), en de autobiografie Zolang ik leef ben ik niet dood (2004).

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.