Nederland kan eindelijk kennismaken met de humor van deze begenadigde verteller
© de Volkskrant

Nederland kan eindelijk kennismaken met de humor van deze begenadigde verteller

Boek (fictie) - Een grillige zomer

Zomerse anti-helden. Het wil maar geen zomer worden in het Tsjechische stadje Karlskrok, waar een badmeester, een kanunnik en een majoor de dagen doorkomen door elkaar met een mengeling van olijkheid en venijn de maat te nemen.

Een grillige zomer

Fictie
Vladislav Vancura
Uit het Tsjechisch vertaald door Kees Mercks.
Pegasus; 110 pagina's; €16.

Totdat er een circusartiest arriveert, Arnostek, die een roze tricotpakje blijkt te dragen als hij het rivierzwembad instapt.

Als dit verhaal ergens over gaat, is het balanceerkunst: eenieder moet zijn rol spelen, van de honkvaste burger tot de reizende kunstenmaker

Hij heeft goede trucs, en een assistente wier figuur de mannen niet onberoerd laat, terwijl de vrouw van de badmeester zo gecharmeerd is van hem dat ze zelfs zijn onderbroeken wil herstellen.

De novelle Een grillige zomer uit 1926 is van Vladislav Vancura (1891-1942), die in Nederland onbekend is gebleven. Dankzij vertaler Kees Mercks kunnen we alsnog kennismaken met de humor van deze begenadigde verteller. Was het in Nederland ook zo'n slecht weer, wordt de artiest gevraagd: 'Iets beter, maar uitgerekend 's zondags pleegt het daar steeds te regenen. Om tien uur begint dat en het duurt dan tot aan de middag. Daarna klaart het op en haast de bevolking zich naar onze voorstelling, want in die contreien smachten de mensen naar cultuur.'

Als dit verhaal ergens over gaat, is het balanceerkunst: eenieder moet zijn rol spelen, van de honkvaste burger tot de reizende kunstenmaker. Doe je dat niet, door je droom te volgen, dan moet je niet rekenen op een vangnet als je naar beneden lazert. Met vaste hand tekent Vancura zijn antihelden, die hun verbaliteit als een masker ophouden, teneinde ons niet hun droeve binnenkant te hoeven tonen. Dat lukt niemand helemaal, en die vergeefsheid geeft dit spervuur van spitsvondigheden hun glans: 'Ieder het zijne, majoor. U hebt het aan deze eeuw van vooruitgang te danken dat u aan doorligplekken zult sterven, wanneer u getroffen wordt door ruggemergtering en de leeftijd van 90 hebt bereikt.'