Cultuurblog - Gouden Ganzenveer voor Zuid-Afrikaanse Antjie Krog

Een overzicht van groot en klein nieuws uit de wereld van de kunst, cultuur en media, bij elkaar geblogd door de specialisten van de Volkskrant. Lees het vorige cultuurblog hier.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Dmitri Hvorostovski overleden

    Compleet onverwacht stond hij in mei dit jaar weer op het podium van de Metropolitan Opera in New York, Dmitri Hvorostovski, de internationaal gevierde bariton uit Siberië die toen al twee jaar werd behandeld voor een hersentumor. Het was de 183ste en laatste keer dat hij optrad in de ‘Met’ – dit keer met een aria uit Rigoletto die het publiek tot tranen toe bewoog. Woensdag overleed hij op 55-jarige leeftijd in zijn woonplaats Londen.

    Hvorostovski was één van de grootste operazangers van zijn generatie, die op de podia stond van ’s werelds beroemdste operahuizen. Hij ontwikkelde zich tot een geliefd specialist in Verdi-rollen en zette een uitzonderlijke Eugene Onegin neer in de gelijknamige opera van zijn landgenoot Tsjaikovski. Zijn fluwelen stem, waarin hij met hetzelfde gemak melancholie als vrolijkheid legde, ‘was de mooiste van alle mooie stemmen’, aldus operalegende Renée Fleming in The New York Times.

    De aanloop naar zijn carrière als operazanger was nogal onwaarschijnlijk. Hvorostovski werd in 1962 geboren in de voor buitenlanders ontoegankelijke stad Krasnojarsk in Siberië. Zijn werkende ouders, een ingenieur en een arts, zag hij alleen in het weekend. Dmitri werd opgevoed door zijn grootmoeder en bij een alcoholverslaafde stiefgrootvader. Zijn vader stond erop dat hij muzieklessen ging volgen, maar op 14-jarige leeftijd gaf Dmitri er de brui aan. Hij begon te drinken en sloot zich aan bij een straatbende. Dankzij zijn vader kwam hij later alsnog terecht op het conservatorium.

    In de late jaren tachtig vestigde hij zijn naam buiten Rusland met het winnen van de Cardiff Singer of the World Competition van de BBC wat het startsein was voor succesvolle optredens in onder meer Wenen, Londen, Milaan en Amsterdam. In 1995 debuteerde hij in de New Yorkse Met. Eind jaren negentig begon alcohol hem opnieuw parten te spelen, totdat hij de wodkafles in 2001 voorgoed terzijde schoof. Hvorostovski gaf vaak recitals met Russische liederen, maar trad nooit op in het Moskouse Bolsjoi Theater. Het Kremlin noemde hem woensdag in een reactie op zijn dood ‘een juweel, niet alleen voor de Russische, maar ook voor de wereldcultuur’. (Nell Westerlaken)

  2. Vrouwelijke dj presenteert Top 2000

    Voor het eerst in de geschiedenis van de Top 2000 zal overdag een vrouwelijke dj te horen zijn. Annemieke Schollaardt presenteert van Eerste Kerstdag tot en met Oudejaarsavond dagelijks tussen 14.00 en 16.00 uur de ‘lijst der lijsten’ op NPO Radio 2. Tot nu toe bestond de line-up van dj's vooral uit mannen en was het handjevol vrouwelijke dj’s slechts in de nachtelijke uitzenduren te horen.

    Vorig jaar maakten de vrouwelijke dj's Evelien de Bruijn en Marisa Heutink hun debuut in die nachtelijke uren, dit nadat in 2015 grote kritiek klonk over het feit dat het presentatieteam van de Top 2000 al sinds het ontstaan ervan in 1999 uit alleen maar mannen bestond.

    Ook dit jaar zal Evelien de Bruijn in de nacht te horen zijn, van middernacht tot 2.00 uur. Marisa Heutink, die vorige week is bevallen van haar eerste kind, keert dit jaar niet terug. Wel heeft Cielke Sijben een plekje in de nacht gekregen (van 02.00 uur tot 04,00 uur). Schollaardt heeft sinds september een vaste plek in de programmering van Radio 2, tussen 14.00 en 16.00 uur. Ze nam deze plek over van Rob Stenders, maar die keert in het nieuwe jaar weer terug. Vanaf januari delen ze de uitzenduren: Stenders van maandag tot en met donderdag, Schollaardt van vrijdag tot en met zondag.

    Stenders ontbreekt op het lijstje voor de Top 2000. Wel te horen zijn Gerard Ekdom, Gijs Staverman, Ruud de Wild en Wouter van der Goes, de bekendste namen van de goedbeluisterde en drukbezochte uitzendingen vanuit het Top 2000 Café bij het Instituut Beeld en Geluid in Hilversum. Stefan Stasse, Bart Arens, Frank van 't Hof en Jan-Willem Roodbeen maken het team van elf presentatoren compleet.

    Stemmen voor de Top 2000 kan van 1 tot en met 8 december. Op Tweede Kerstdag beginnen de uitzendingen, die vervolgens 24 uur per dag doorgaan tot Oudejaarsavond; vlak voor middernacht wordt de nummer 1 gedraaid. Tot nu toe stond in 14 van de 18 edities Bohemian Rhapsody van Queen bovenaan de lijst. Ook afgelopen jaar stond het nummer uit 1975 - waarmee volgens Freddie Mercury’s biograaf Lesley-Ann de Queen-zanger destijds stiekem uit de kast zou zijn gekomen - op de eerste plaats. Alleen Avond van Boudewijn de Groot (in 2005) Hotel California van de Eagles (2010 en 2014) en Imagine van John Lennon (2015) wisten ooit Bohemian Rhapsody van de nummer 1-positie in de populaire eindejaarslijst te houden. (Iñaki Oñorbe Genovesi)

    Presentatieschema Top 2000 editie 2017
    06.00 – 09.00 uur: Gerard Ekdom
    09.00 – 12.00 uur: Bart Arens
    12.00 – 14.00 uur: Gijs Staverman
    14.00 – 16.00 uur: Annemieke Schollaardt
    16.00 – 18.00 uur: Ruud de Wild
    18.00 – 20.00 uur: Wouter van der Goes
    20.00 – 22.00 uur: Stefan Stasse
    22.00 – 00.00 uur: Jan-Willem Roodbeen
    00.00 – 02.00 uur: Evelien de Bruijn
    02.00 – 04.00 uur: Cielke Sijben
    04.00 – 06.00 uur: Frank van ’t Hof

  3. Woutertje Pieterse Prijs voorlopig gered

    Lees ook

    De nummer één van de Top 2000 mag tot vervelens toe Bohemian Rhapsody zijn, de formule van de eindejaarslijst is ijzersterk. Geestelijk vader Kees Toering weet waarom.

    Een getroffen artiest heeft er natuurlijk nog maar weinig aan, maar bij de bekendmaking van de Top 2000 mag het toch best eens worden geconstateerd: overlijden doet de positionering in onze 'lijst-der-lijsten' bepaald geen kwaad.

    De Woutertje Pieterse Prijs, de prijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige kinder- of jeugdboek, blijft voorlopig bestaan. Dankzij steun van De Versterking, het Lira Fonds en het Nederlands Letterenfonds kan de grootste jaarlijkse kinderboekenprijs van Nederland ook in 2018 worden uitgereikt.

    Nadat voormalig sponsor Bruna afgelopen voorjaar liet weten het sponsorcontract niet te verlengen, was de toekomst van de Woutertje Pieterse Prijs onzeker geworden. Met de steun van de genoemde drie partijen is de komende editie van de prijs, inclusief het prijzengeld van 15.000 euro voor het winnende boek, voorlopig veilig gesteld. De bijdragen van het Nederlands Letterenfonds en het Lira Fonds zijn eenmalig, Het bestuur van de kinderboekenprijs is daarom nog met diverse partijen in gesprek over structurele sponsoring.

    Dit jaar won de 54-jarige Gerda Dendooven de Woutertje Pieterse Prijs. De Vlaamse tekenaar werd voor haar prentenboek Stella geëerd met de belangrijkste prijs in de categorie van jeugdboeken. Stella is het verhaal van een outsider die zich staande moet houden. Ze wordt als drenkeling uit de zee opgevist en in een pleeggezin opgenomen. Alles gaat goed totdat Stella iedereen boven het hoofd groeit en de directe omgeving steeds vijandiger op haar reageert.

    Wie de Woutertje Pieterse Prijs 2018 wint, wordt op donderdag 5 april bekendgemaakt in Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond. De kinderboekenprijs wordt sinds 1988 uitgereikt en is vernoemd naar Woutertje Pieterse, de Amsterdamse jongen uit een roman van Multatuli.

  4. SSBA krijgt nieuw festival over herkomst

    De Stadsschouwburg Amsterdam organiseert een nieuw festival in een poging een groter deel van de 180 culturen uit de hoofdstad binnen de muren van het theater te krijgen.

    Vanaf Valentijnsdag 2018 staat het pand tien dagen in het teken van voorstellingen waarin herkomst op meerdere manieren een rol speelt. De titel van het festival wordt 'Lieve stad, …' als verwijzing naar de dit jaar overleden burgemeester Eberhard van der Laan en zijn streven er te zijn voor alle Amsterdammers.

    Het festival opent met de voorstelling Beytna van de Vlaamse Koen Augustijnen, de Libanees Omar Rajeh, Anani Sanouvi uit Togo en Hiroaki Umeda uit Japan. Rajehs moeder kookt tijdens de voorstelling voor 600 toeschouwers.

    René van der Pluijm, hoofd programmering van de SSBA, maakte dit bekend, tijdens een diversiteitsdebat over 'kunsten in tijden van globalisering' op de openingsavond van het Explore Festival, dat internationaal geprezen voorstellingen uit landen als Chili, China en Marokko naar twaalf theaters in Nederland haalt. Het Explore Festival duurt nog tot 2 december en speelt zich af in Den Haag, Breda, Amsterdam, Heerlen, Kerkrade, Utrecht, Groningen en Rotterdam.

  5. Hollands Hoop krijgt derde seizoen

    Dit schreven we eerder over Hollands Hoop 

    Het tweede seizoen van Hollands Hoop schakelt naar een nóg hogere versnelling. Het werd een grootse, lange en moeizame productie, vertellen makers Dana Nechushtan en Franky Ribbens

    Seizoen twee van Hollands Hoop opent geheel volgens de 'op-hol-geslagen-camper-in-de-woestijn'-methode van Breaking Bad, een serie waar Hollands Hoop wel meer mee gemeen heeft. Lees hier wat onze recensent van het tweede seizoen vond.

    De veelgeprezen dramaserie Hollands Hoop, de ‘Nederlandse Breaking Bad’ genoemd, krijgt een derde seizoen. Dat hebben BNNVara en de makers afgesproken. Franky Ribbens schrijft wederom het scenario en de regie is opnieuw in handen van Dana Nechushtan.

    ‘Geweldig dat we een derde seizoen mogen maken. We zijn nog lang niet uitverteld en alle personages die het dit seizoen overleven, mogen uiteraard weer mee naar de ‘High North’, zo hebben Ribbens en Nechushtan vrijdag in een verklaring laten weten.

    Hollands Hoop vertelt over Fokke Augustinus, een forensisch psychiater met een burn-out die verhuist naar de Groningse boerderij van zijn vader. Deze bleek de spil te zijn in een internationale wietorganisatie, een taak die Fokke besluit over te nemen. De rol van Fokke wordt gespeeld door Marcel Hensema. Andere hoofdrollen worden vertolkt door Kim van Kooten, Gaite Jansen en Hadewych Minis. Hollands Hoop, waarvan op dit moment het tweede seizoen wordt uitgezonden, trekt op de zaterdagavonden veel kijkers op NPO2. De serie won eerder een Gouden Kalf voor beste televisiedrama en werd onlangs onderscheiden met de Kees Holierhoek Scenarioprijs, de belangrijkste scenarioprijs in het Nederlandse taalgebied. Volgens de jury heeft Hollands Hoop ‘een spannend, slim en stuwend scenario dat even kundig is als origineel'.

    Het nieuwe seizoen wordt vanaf 2018 opgenomen.

  6. Nederland: piloot 'Terror' onschuldig

    Het Nederlandse toneelpubliek verklaart majoor Lars Koch in de voorstelling Terror overwegend onschuldig. Terror is een theaterproductie in de vorm van een rechtbankzitting. Het publiek moet beslissen over gevechtspiloot Koch, gespeeld door Jeroen Spitzenberger, die een gekaapt KLM-toestel neerschiet en daarmee 148 passagiers opoffert voor 54.000 toeschouwers in de Amsterdam Arena.

    Heeft majoor Koch goed gehandeld of niet? Offer je 148 mensenlevens op voor een vol stadion? De officier van justitie (Johanna ter Steege) acht Koch in de voorstelling schuldig aan meervoudige moord, zijn advocaat (Khaldoun Elmecky) pleit hem op morele gronden vrij. Het publiek mag vervolgens beslissen. Terror heeft nu in Nederland 37 opvoeringen beleefd. Daarvan werd 35 keer in meerderheid door het publiek het onschuldig uitgesproken.

    Alleen in Laren en in Emmen dachten ze er tijdens de voorstelling anders over. Hoofdelijk gestemd bleken er ook elders toch nogal wat mensen het ‘schuldig’ uit te spreken: 7387 stemmen voor onschuldig en 4728 voor schuldig.

    Terror van de schrijvende Duitse advocaat Ferdinand von Schirach, dat begin oktober in Den Haag in Nederlandse première ging, maakt wereldwijd de tongen los. In Duitsland had het theaterstuk zo’n impact dat de voorstelling ook live op televisie werd uitgezonden. In Nederland volgen nog ruim twintig voorstellingen.

    Lees ook:
    Offer je 148 mensenlevens op voor een vol stadion? Theaterpubliek beslist wat moreel juist is - Interview met theatermakers Peter de Baan en Chiara Tissen

    Terror is een college strafrecht, een denkoefening en leerzaam theater ineen (****) - lees hier de recensie.

  7. Omroep MAX haalt Jeroen van Inkel

    Jeroen van Inkel is de nieuwe MAX-presentator op NPO Radio 5. Hij is vanaf dinsdag 2 januari te horen in het ochtendprogramma Wekker-Wakker!. Directeur Jan Slagter van MAX zegt ‘een topper' te hebben binnengehaald.

    Volgens Van Inkel krijgt hij de gelegenheid om ‘echt op gevoel’ een ochtendprogramma te doen met het nieuws van die dag en muziek om bij wakker te worden. De 56-jarige dj was begin dit jaar nog te horen op Radio Veronica. De laatste maanden zat hij echter thuis. Eerst werd hij geveld door een licht hartinfarct. Vervolgens bleek Radio Veronica niet bereid zijn tot augustus lopend contract bij de zender te verlengen. Van Inkel besloot daarop na zijn herstel niet meer terug te keren en naar een nieuwe werkgever te zoeken.

    Van Inkel begon zijn loopbaan begin jaren 80 bij de piratenzenders Hofstad Radio en Radio Decibel. Van Inkel maakte daarna snel naam met programma's als Curry en Van Inkel (met Adam Curry), Rinkeldekinkel en Het foute uur bij radiostations als Veronica en Qmusic.

    Van Inkel gaat de plek invullen die vrijkwam nadat vorige week bekend was geworden dat Wekker-Wakker!-presentator Henk Mouwe aan het eind van dit jaar met pensioen gaat. Co-presentator Manuëla Kemp schuift door naar de avond. Samen met Henkjan Smits gaat ze Tijd voor MAX Radio maken, elke werkdag van 18.00 tot 20.00 uur op NPO Radio 5.

    Lees ook:
    Wat was het geheim van een van de succesvolste radioduo's van Nederland? - Van Inkel & Curry: lang leve de lol.

    'Je weet pas wat je hebt als je het níét meer hebt' - Interview Jeroen van Inkel.

  8. Gould en Sylbing maken balans op

    Documentairemakers Ester Gould en Sarah Sylbing maken een jaar na de veelbesproken en bewierookte tv-serie Schuldig de balans op in een zesdelige podcast op de site van omroep Human. Samenvattingen daarvan worden op NPO Radio 1 uitgezonden.

    Vanaf 25 november blikken Gould en Sylbing terug en kijken hoe het de hoofdrolspelers in hun serie nu vergaat. Zowel de bewoners van de Amsterdamse Vogelbuurt als de professionals die de bewoners proberen te helpen, komen aan het woord. Zo komen Dennis - die een zieltogende dierenwinkel runt - hulpverlener Paul en deurwaarder Ed voorbij. Ook bekijken Gould en Sylbing in hoeverre in Nederland iets veranderd is in het denken over schulden; in de politiek, de hulpverlening en het beleid.

    Schuldig was eind 2016 te zien bij Human op NPO 1 (hier terug te kijken) en maakte veel los. De pers was lovend en een miljoen kijkers leefden wekelijks mee met de bewoners uit de Amsterdamse Vogelbuurt. De documentaireserie won ook prestigieuze prijzen als de Zilveren Nipkowschrijf en de Tegel, de belangrijkste journalistieke prijs. Ook werden makers Gould en Sylbing en uitgeroepen tot Journalist van het Jaar 2016.

  9. Het Brabants Museum verwerft Van Gogh

    Het Noordbrabants Museum heeft afgelopen dinsdag op een veiling van Sotheby’s in New York een schilderij van de hand van Vincent van Gogh (1853-1890) verworven. Collse watermolen is volgens het museum in Den Bosch een van de weinige belangrijke schilderijen uit de Brabantse periode van Van Gogh dat nog in particulier bezit was.

    Het schilderij werd gekocht voor een bedrag van bijna 3 miljoen euro, de grootste aankoop van Het Noordbrabants Museum ooit. Het museum liet zich daarbij adviseren door het Van Gogh Museum in Amsterdam. De provincie Noord-Brabant verleende een subsidie van 1,5 miljoen euro om de aanschaf mogelijk te maken.

    Vincent van Gogh woonde vanaf december 1883 bijna twee jaar in Nuenen, eerst bij zijn ouders, later elders in het dorp. Tijdens zijn verblijf in het Noord-Brabantse dorp richtte hij zich sterker dan voorheen op het schilderen. Daarbij koos hij vaak voor de weergave van mensen aan het werk, bijvoorbeeld wevers, en voor de natuur, zoals in het nu door het museum verworven landschap met Collse watermolen.

    Rijksmonument
    Tegenwoordig ligt de door Van Gogh in mei 1884 geschilderde watermolen in de gemeente Eindhoven. De molen is in 1975 gerestaureerd en heeft de status van rijksmonument. Onlangs is een convenant getekend door de provincie Noord-Brabant, negen Brabantse gemeenten en enkele Brabantse culturele organisaties om 39 aan Van Gogh gerelateerde monumenten te beschermen. De Collse watermolen is er daar een van.

    Het aangekochte schilderij wordt over enkele weken in Het Noordbrabants Museum geëxposeerd. Daar hangen nu negen andere werken van Van Gogh. Naast het schilderij Spittende boerin en de aquarel De tuin van de pastorie te Nuenen, beide eigendom van het museum, worden er bruiklenen getoond van andere musea en een particuliere collectie. Collse watermolen was dertig jaar geleden al eens in het museum te zien tijdens een tentoonstelling. (Michiel Kruijt)

  10. European Film Award voor Brimstone

    Leendert van Nimwegen heeft een European Film Award in de categorie haar & make-up gewonnen voor zijn werk voor de western Brimstone van regisseur Martin Koolhoven. De European Film Academy kondigde dinsdag de eerste zeven winnaars aan een EFA-prijs, zeg maar de Europese equivalent van de Oscars.

    De zevenkoppige jury was enthousiast over het werk van Van Nimwegen die in Brimstone met zijn make-up en haar 'glans geeft aan de personages, zowel goed als slecht, jong als oud, bij hun ontwikkeling door de film heen. Speels en kleurrijk, sober en sinister. De perfecte combinatie van haar & make-up is schitterend vormgegeven en maakt de karakters levensecht.’

    Van Nimwegen, die eerder onder meer haar en make-up deed voor de Nederlandse televisieserie Toren C (t/m 2013) en de Amerikaanse blockbuster The Fault in Our Stars (2014), laat aan de Volkskrant weten ‘superblij en vereerd’ te zijn met de European Film Award.

    Volgens Van Nimwegen beschouwde hij al vanaf het begin het script van Brimstone niet als een western, maar eerder als een verhaal over een priester wiens religieuze dominantie steeds groter wordt, en steeds extremere vormen aanneemt. ‘De film is opgedeeld in vier delen, en ik heb die delen als aparte hoofdstukken beschouwd die ieder om hun eigen stijl, sfeer, pruiken, make-up en kleur vroegen.’

    Research voor de haardracht en make-up van het Amerika van de negentiende eeuw, de periode waarin Brimstone zich afspeelt, was niet nodig; Omdat Van Nimwegen al dertig jaar in het vak zit, wist hij precies wat hij moest doen voor de film met onder meer Guy Pearce en Carice van Houten.. ‘Ik vond het veel interessanter om het beeld van toen te mixen met een hedendaags beeld, zodat er herkenning zou optreden bij de kijkers. Het beeld moet passen bij de gevoelens die het script oproept. En het moet natuurlijk ook altijd passen bij datgene waar de acteur of actrice zich prettig bij voelt.’

  11. Tv-rechten Lord Of The Rings naar Amazon

    Amazon heeft de televisierechten van The Lord of the Rings gekocht. Daarmee heeft de internetgigant concurrenten HBO en Netflix afgetroefd, die eveneens met Tolkien Estate in gesprek waren over een tv-serie gebaseerd op de populaire fantasyreeks van schrijver J.R.R. Tolkien en Peter Jacksons verfilmingen.

    Amazon zou een bedrag van ruim 215 miljoen euro hebben betaald om een aantal seizoenen van The Lord Of The Rings te mogen maken. Er kunnen eventueel nog spin-offs bij komen. Het gaat hierbij puur om de wereldwijde rechten; de kosten voor de ontwikkeling, productie en acteurs komen daar nog bovenop.

    De serie zal enkel te zien zijn door abonnees van Amazon Prime. Volgens het Amerikaanse mediablad Variety zou Amazon met The Lord Of The Rings het succes willen evenaren van HBO's Game of Thrones, waarvan volgend jaar het allerlaatste seizoen wordt uitgezonden.

    Amazon heeft laten weten dat de serie ‘nieuwe verhaallijnen zal verkennen die voorafgaan aan The Fellowship of the Ring’. Dat doet vermoeden dat er aspecten in de reeks zullen voorkomen uit Tolkiens The Hobbit, dat zich afspeelt vóór The Lord of the Rings-trilogie. Wanneer de reeks verschijnt, wie hem zal regisseren en wie de hoofdrollen vertolken, is nog niet bekend. Over de geruchten dat een aantal bekende personages uit de ringtrilogie en de bijbehorende films niet in de tv-versie zullen mogen verschijnen, heeft Amazon verder geen mededelingen gedaan.

    De filmtriologie van The Lord of the Rings geldt nog altijd als een van de grootste bioscoopsuccessen. Samen brachten de films The Fellowship of the Ring, The Two Towers en The Return of The King een slordige 2,5 miljard euro op en werden met liefst zeventien Oscars onderscheiden.

  12. Rijksmuseum wint prijs voor catalogus

    Het Rijksmuseum heeft vrijdag de prijs gewonnen van Fotografie Catalogus van het Jaar, die sinds 2012 wordt uitgereikt door de Amerikaanse fotoboekenuitgever Aperture Foundation en de Franse fotobeurs Paris Photo. Er waren tien boeken genomineerd.

    Het museum kreeg de prijs toegekend voor New Realities: Photography in the 19th Century, de catalogus die door conservatoren Mattie Boom en Hans Rooseboom werd gemaakt bij de gelijknamige tentoonstelling deze zomer in het Rijksmuseum. Er werden toen driehonderd foto’s uit de eigen collectie getoond, die laten zien hoe gevarieerd de fotografie was direct na haar uitvinding in 1839. De catalogus is vormgegeven door boekenontwerpster Irma Boom.

    Het is de derde keer dit jaar dat een Nederlands fotoboek een prijs wint. In mei won fotograaf Dana Lixenberg de Deutsche Börse Photography Foundation Prize 2017 voor haar fotoboek Imperial Courts. Daarin legde zij gedurende lange tijd de bewoners van de Imperial Courts vast, een woningbouwproject met sociale woningen in de wijk Watts, in Los Angeles. De buurt is zwaar getroffen door de eeuwige strijd tussen straatbendes.

    Henk Wildschut won in juli de prijs voor het beste fotoboek op het fotofestival in het Zuid-Franse Arles. Zijn boek, Ville de Calais, dat hij samen met vormgever Robin Uleman in eigen beheer heeft uitgegeven, laat de opkomst en ondergang te zien van het migrantenkamp nabij Calais.

    Het boek van Wildschut was ook genomineerd voor Fotoboek van het Jaar van Aperture en Paris Photo, maar won niet. Die prijs ging naar de Indiase fotografe Dayanita Singh voor Museum Bhavan. De prijs voor Eerste Fotoboek, het beste debuut van een fotograaf, werd gewonnen door de Fransman Mathieu Asselin voor Monsanto: A Photographic Investigation. Aan deze prijs is een geldbedrag verbonden: 10 duizend euro. De winnaars van Fotoboek van het Jaar en Fotografie Catalogus van het Jaar krijgen alleen een oorkonde.

    De vijfkoppige jury reikte vrijdag ook een eervolle vermelding uit voor La Grieta (The Crack), van de Spanjaarden Carlos Spottorno en Guillermo Abril. Hun boek verhaalt over wat er aan de grenzen van de Europese Unie gebeurt. (Michiel Kruijt)

  13. Vervalste Malevitsj ontdekt

    Een schilderij van de Russische kunstenaar Kazimir Malevitsj (1878-1935) van de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen blijkt een vervalsing te zijn. Dat heeft het museum in Düsseldorf vrijdag bekend gemaakt.

    De kunstinstelling had het werk, Zwarte rechthoek, rood vierkant, in 2014 geschonken gekregen van een privéverzamelaar. Toen was al besloten onderzoek naar het 83 bij 58 centimeter grote schilderij in te stellen, omdat Malevitsj vaker is vervalst. Nu is gebleken dat het werk, dat uit 1915 zou stammen, vermoedelijk tussen 1970 en 1975 is gemaakt.

    Meer dan 40 tekeningen uit de schenking worden nog onderzocht op echtheid.

  14. Nieuwe Star Wars-trilogie

    Rian Johnson, de regisseur van de nieuwe Star Wars-film The Last Jedi, gaat naast de huidige trilogie een nieuwe reeks van drie films ontwikkelen. Dat meldde Disney-baas Bob Iger tijdens een presentatie over de tegenvallende kwartaalcijfers van het bedrijf.

    De 43-jarige Johnson gaat de eerste film van de nieuwe trilogie schrijven en regisseren. Producent Ram Bergman, met wie Johnson al lang samenwerkt, neemt de productie op zich. De nieuwe filmreeks speelt zich af ‘in een hoek van het melkwegstelsel dat in eerdere Star Wars-verhalen nooit is verkend’. Ook zullen nieuwe personages hun opwachting maken, aldus een verklaring.

    Johnson meldt, ook namens Bergman, zin te hebben in zijn nieuwe klus: ‘Star Wars is de grootste moderne mythe. We zijn dankbaar dat we er een deel van mogen uitmaken.’

    Naast de trilogie kondigde Disney ook een live action Star Wars televisieserie aan. Deze zal worden aangeboden op de eigen streamingdienst van Disney, die in 2019 van start moet gaan. Een opnamedatum van de nieuwe trilogie is nog niet bekendgemaakt. The Last Jedi verschijnt in december in de bioscoop.

  15. Kast Werkman voor Groninger Museum

    Het Groninger Museum heeft een kast verworven die door drukker en kunstenaar Hendrik Nicolaas Werkman (1882 - 1945) tijdens de Tweede Wereldoorlog is beschilderd met bijbelse voorstellingen. De kast was eerder al te zien tijdens de overzichtstentoonstelling in 2015 over Werkman en is volgens het museum een van de grootste aankopen ooit.

    De niet-kerkelijke Werkman beschilderde de kast in opdracht van de dominee August Henkels, die in 1940 een uitgeverscollectief had opgericht waarvan Werkman de vaste drukker en illustrator was. Daardoor ontstond er een vriendschap tussen de twee. Henkels verzamelde werk van de kunstenaar, die vanaf 1919 lid was van de Groninger kunstenaarsvereniging De Ploeg.

    Af en toe gaf de dominee Werkman ook privé een opdracht, met als hoogtepunt de kast met oudtestamentische voorstellingen uit 1943. De twaalf voorstellingen zijn gebaseerd op bijbelverhalen waarin God standvastigheid en vertrouwen tijdens onderdrukking, ontberingen of andere benarde situaties beloont, maar ongehoorzaamheid en afvalligheid straft. De voorstellingen zijn ‘ongetwijfeld ook verwijzingen naar de actualiteit van de oorlog’, aldus het Groninger Museum. De kast, die is gekocht van de nazaten van Henkels, is vanaf vrijdag te zien in het museum te zien.

  16. Commercieel directeur Atlas stapt over

    Rianne Blaakmeer, commercieel directeur van Atlas Contact, stapt per 1 januari over naar de nieuwe uitgeverij van voormalig Atlas Contact-uitgever Mizzi van der Pluijm. Van der Pluijm sluit niet uit dat meer medewerkers zullen volgen. ‘Ik ga per 1 januari 2018 open en zal dan zeggen wat ik ga doen en met wie.’

    Afgelopen woensdag ontvingen alle schrijvers van Atlas Contact een mail waarin het managementteam van Atlas Contact meedeelde dat aan de onrust van de afgelopen maanden een einde was gekomen: ‘Wij, uitgevers en hoofdredacteuren van Atlas Contact, willen ons weer gaan concentreren op wat onze belangrijkste taak is: mooie boeken uitgeven op basis van een voortreffelijk contact met onze schrijvers, een kwalitatief hoogstaande redactie voeren, en met de schrijvers een PR- en marketingstrategie bedenken.’ De mail was ondertekend door onder meer Sander Blom, Leonoor Broeder, Emile Brugman en Tilly Hermans.

    Of dat hele managementteam ook werkelijk bij Atlas Contact blijft, is onduidelijk. Van der Pluijm: ‘Ik mag tot 1 januari niet met medewerkers van Atlas Contact praten, dat is contractueel vastgelegd. Maar onder de ondertekenaars zitten zeker mensen met wie ik straks graag wil samenwerken.’

    Afgelopen zomer maakte Mizzi van der Pluijm, toen directeur/uitgever bij Atlas Contact, bekend dat ze opstapte uit onvrede over het beleid van moederconcern VBK. Op initiatief van een groot aantal protesterende schrijvers kreeg ze daarna de gelegenheid te onderzoeken of ze Atlas Contact kon uitkopen uit VBK om het als zelfstandige uitgeverij te laten voortbestaan. Dat liep stuk op de hoogte van het bedrag dat VBK voor Atlas Contact wilde hebben. Twee weken geleden liet Van der Pluijm weten dat ze een eigen uitgeverij opricht. ‘Het wordt heel bijzonder’, zegt Van der Pluijm. ‘Het wordt een uitgeverij die op een totaal andere manier gaat werken dan we nu kennen.’ De naam van de uitgeverij kan ze nog niet geven: ‘Ik heb hem wel, maar ik moet hem nog registreren.’

    Verder wordt Geneviève Waldmann, momenteel directeur van Luitingh-Sijthoff, per 1 februari algemeen directeur van VBK Uitgeversgroep als opvolger van Wiet de Bruijn. De Bruijn wordt ceo van VBK Beheer, waar VBK Uitgeversgroep onder valt. Bij Luitingh-Sijthoff wordt Waldmann opgevolgd door Febe van der Wardt.

  17. Klokhuisprijs voor 3D kankeronderzoek

    Een kinderjury heeft het onderzoek ‘Met een 3D-camera kijken waarom kinderen kanker krijgen’ van AMC-arts-onderzoeker Floor Postema gekozen voor de NTR Klokhuis Wetenschapsprijs. Dit is woensdag in het jeugdprogramma bekendgemaakt. In totaal brachten 3.176 kinderen een stem uit op een van de tien genomineerde wetenschappelijke projecten. Daarvan kozen 1.919 kinderen voor Postema’s onderzoek. Het Klokhuis, dat de prijs dit jaar voor de tweede keer uitreikt, bekroont interessant en relevant wetenschappelijk onderzoek voor kinderen van 9 tot 12 jaar. Aan het winnende onderzoek, waarbij een 3D-camera wordt ingezet om erachter te komen of een kind aanleg heeft voor het ontwikkelen van kanker, wordt later een Klokhuis-aflevering gewijd. Onder de genomineerden waren ook studies naar leugendetectie, de oorsprong van taal, kunst maken met computers en het schoonmaken van schilderijen. De prijs is uitgereikt tijdens de Junioropening van het InSciencefestival in Nijmegen.

  18. Disney boycot krant, krijgt spijt

    Walt Disney Company heeft korte tijd een krant in Los Angeles geblokkeerd na artikelen die het bedrijf niet aanstonden. The Los Angeles Times plaatste kritische berichten over Disneyland, waarna de krant de mededeling kreeg dat recensenten niet meer uitgenodigd werden voor voorvertoningen van Disney-films.

    De boycot leidde afgelopen weekend tot hevige kritiek op Disney. Verschillende Amerikaanse kranten dreigden met een eigen boycot en wilden helemaal geen recensies meer plaatsen van Disney-films. Dinsdag meldde Disney dat The Los Angeles Times toch niet geblokkeerd wordt. Volgens het bedrijf zijn er ‘productieve gesprekken’ geweest met de leiding van de krant.

    Zorg over vrije pers
    Groepen recensenten waren de afgelopen dagen zo boos op Disney dat ze dreigden geen prijzen meer aan de filmstudio uit te reiken. In een verklaring zeiden ze dat ‘Disney’s reactie zorgelijk is voor iedereen die gelooft in een vrije pers, zeker ook kunstenaars’. Nu de boycot is opgeheven beloven de filmrecensenten wel aandacht aan Disney-films te besteden als Coco en Star Wars: The Last Jedi.

    De omstreden berichten in The Los Angeles Times gingen over de moeizame relatie tussen Disney en het lokale bestuur in Anaheim waar Disneyland ligt. Het bedrijf heeft nooit om een correctie gevraagd, maar liet wel in een verklaring weten dat er niets van de artikelen klopt en dat ze niet aan ‘basale journalistieke standaarden’ voldoen.

  19. Edison Oeuvreprijs voor Ton Koopman

    Musicus Ton Koopman krijgt de Edison Klassiek Oeuvreprijs 2017. De dirigent, organist, klavecinist, muziekpedagoog en oprichter van The Amsterdam Baroque Orchestra wordt onderscheiden 'voor alle geweldige cd's die hij maakte en alle onvergetelijke uren intelligent luisterplezier die hij ons heeft bezorgd - en nog zal bezorgen', aldus juryvoorzitter Mischa Spel. Zij noemt Koopman 'één en al muziek, vlees geworden muziek. Kijk maar naar hoe hij dirigeert: wiegend, de noten alle meeademend en belevend.'

    Rond de eeuwwisseling nam Koopman alle 202 cantates van Johann Sebastian Bach op met zijn Amsterdam Baroque Orchestra & Choir. 'Natuurlijk denk je bij Koopman in de eerste plaats aan Bach; een swingende, authentieke Bach. Maar hij is de eerste om te benadrukken dat - hoe groot het genie van Bach ook - componisten als Telemann en Buxtehude minstens zozeer onze aandacht en liefde verdienen', zegt Spel.

    Op zondag 19 november wordt de Edison in Amsterdam uitgereikt aan de 'borrelende bron van kennis over en enthousiasme voor muziek', zoals Spel Koopman ook nog beschrijft.

  20. Weinstein zette detectives in

    Harvey Weinstein zou privédetectives hebben ingehuurd om vrouwen dwars te zitten die zeiden dat ze seksueel waren lastig gevallen door de machtige Hollywoodproducent. Dit meldt het blad The New Yorker op gezag van zeven getuigen en op basis van informatie in documenten.

    Volgens The New Yorker vermoedde Weinstein dat enkele vrouwen aangifte tegen hem wilden doen en huurde hij daarom in het najaar van 2016 de detectivebureaus Kroll en Black Cube in. Black Cube is een bedrijf dat wordt geleid door oud-medewerkers van de Israëlische geheime dienst Mossad. Kroll is een bureau dat zich vooral bezighoudt met bedrijfsgeheimen.

    Weinstein hoopte met het inhuren van de privédetectives informatie te krijgen over vrouwen die hem beschuldigden van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ook gebruikten Weinstein en de privédetectives journalisten om details te achterhalen van de vrouwen die mogelijk tegen de filmbaas zouden kunnen getuigen. Die gegevens zou Weinstein, volgens The New Yorker, hebben willen gebruiken om tientallen vrouwen te intimideren, in diskrediet te brengen of op andere wijze tegen te werken.

    Een van de vrouwen die op last van Weinstein zou zijn bespioneerd is de actrice Rose McGowan. Zij heeft vorige maand de filmproducent er openlijk van beschuldigd haar te hebben verkracht. Een van de detectives van Weinstein zou zich hebben voorgedaan als een vrouwenrechtenactivist en nam heimelijk minstens vier ontmoetingen met McGowan op. Ook polste hij onder een valse identiteit met de smoes dat hij een aanklacht tegen Weinstein in bezit zou hebben bij een journalist welke andere vrouwen met de media hadden gepraat.

    Weinstein heeft via zijn woordvoerder Sallie Hofmeister het verhaal van The New Yorker afgedaan als fictie. ‘Het is een verzinsel te beweren dat wie dan ook, wanneer dan ook, is benaderd of het zwijgen is opgelegd.’ Weinstein is door meer dan zestig vrouwen beschuldigd van seksuele intimidatie, aanranding of verkrachting. In Londen, Los Angeles en New York lopen politieonderzoeken naar de in opspraak geraakte Hollywoodproducent.

    Vorige week nog begon de politie in New York een onderzoek na beschuldigingen van Boardwalk Empire-actrice Paz de la Huerta dat zij twee keer zou zijn verkracht door Weinstein. Beide voorvallen zouden hebben plaatsgevonden in 2010.

  21. Genomineerden Poëzieprijs 2018

    De vijf dichtbundels die kans maken op de VSB Poëzieprijs 2018 zijn bekend. In het VPRO-radioprogramma Nooit meer slapen vertelde juryvoorzitter Maaike Meijer welke bundels zijn genomineerd.

    De beste Nederlandstalige dichtbundels van het afgelopen jaar zijn 'Binnenplaats' van Joost Baars, 'Nachtroer' van Charlotte Van den Broeck, 'Vonkt' van Marije Langelaar, 'Ja Nee' van Tonnus Oosterhoff en de bundel 'Leger' van Mieke van Zonneveld.

    De winnaar wordt op 25 januari 2018 bekendgemaakt in Diligentia in Den Haag en ontvangt een bedrag van 25.000 euro. Het is de start van de Poëzieweek 2018 die als thema 'Theater' heeft.

    Vorig jaar werd de prijs toegekend aan Hannah van Binsbergen voor haar bundel 'Kwaad Gesternte'. De prijs werd toen in Groningen uitgereikt.

  22. Nederlandse nominatie EFA

    De Nederlandse documentaire Stranger in Paradise van Guido Hendrikx, vorig jaar openingsfilm van het Idfa, is genomineerd in de categorie Beste documentaire voor de European Film Awards 2017. Dit weekend zijn de nominaties bekendgemaakt.

    Het Hongaarse On body and soul (regie Ildikó Enyedi) en het Zweedse The square (regie Ruben Östlund) zijn de grote kanshebbers. Beide films zijn in ieder geval in de race voor de prijs voor Beste Europese film naast het Franse 120 battements par minute (regie Robin Campillo), het Russische Loveless (regie Andrey Zvyaginstsev) en het Finse The other side of hope (regie Aki Kaurismäki). Zowel On body and soul, The other side of hope, The square en Loveless doen ook mee voor Beste regie.

    Stranger in paradise van Guido Hendrikx, een scherp portret van de dilemma’s waar de vluchtelingencrisis Europese landen voor stelde, moet het opnemen tegen het Duitse Austerlitz, het Poolse Komunia, het Spaans-IJslandse La Chana en het Fins-Bulgaarse The good postman.

    Bij de beste actrices treffen we namen aan als Juliette Binoche (voor Bright sunshine in) en Isabelle Huppert (voor Happy end van Michael Haneke, een film die er verder bekaaid vanaf komt). Bij de beste acteurs zitten grote namen als Jean-Louis Trintignant (ook voor Happy end) en Colin Farrell (The killing of a sacred deer).

    De uitreiking van de European Film Awards vindt plaats op 9 december in Berlijn.

    (Mark Moorman)

  23. Einde samenwerking Netflix en Spacey

    Zijn films met Kevin Spacey ineens enger en fouter geworden, of wint zijn grote talent?

    Netflix heeft aangekondigd de samenwerking met acteur en producent Kevin Spacey te beëindigen. Spacey wordt inmiddels door meer dan tien mannen beschuldigd van onder meer seksuele intimidatie en aanranding.

    De toekomst van House of Cards, één van de programma’s die de eigen programmering van Netflix op de kaart zette, is nog steeds ongewis. Volgens The Hollywood Reporter waren er al twee afleveringen van het zesde en laatste seizoen opgenomen toen de beschuldigingen aan het adres van Spacey naar buiten kwamen. Al voor die tijd was besloten dat de serie na seizoen zes ten einde zou komen. Nu moet worden gekeken hoe een laatste seizoen zonder hoofdpersoon Frank Underwood eruit zou gaan zien.

    De productie van House of Cards werd onlangs opgeschort. Spacey zou zich ook op de set van die serie hebben misdragen. Door acht mensen die aan de serie werken of hebben gewerkt werd inmiddels aangifte gedaan. Zij vertelden hun verhaal aan nieuwszender CNN. De medewerkers zeiden bang te zijn voor de gevolgen als ze openlijk over het ongepaste gedrag van Spacey zouden praten.

    Spacey speelde de afgelopen vijf seizoenen de hoofdrol in House of Cards en was als producent bij het programma betrokken. Ook een film die Spacey in opdracht van Netflix produceerde en waarin hij speelt, blijft op de plank liggen. De film in kwestie, die gaat over schrijver Gore Vidal, was al opgenomen.

    De Amerikaanse acteur Anthony Rapp kwam als eerste naar buiten: hij vertelde dat Spacey hem in New York heeft aangerand toen hij slechts 14 jaar oud was. Spacey was toen 26. Spacey bood zijn excuses aan in een verklaring op Twitter en zei zich niets te kunnen herinneren van het voorval. Ook kwam hij in dezelfde verklaring uit de kast als homoseksueel, nadat hij jarenlang had geweigerd zich uit te spreken over zijn seksuele voorkeur. Dit kwam hem op veel kritiek te staan, zowel binnen als buiten de LHBT-gemeenschap.

  24. Theo Jansen kunstenaar van 2018

    Strandbeesten van Theo Jansen helpen Nasa op Venus

    Of kunstenaar Theo Jansen wilde meedenken over een robuuste lander voor op de planeet Venus. Vroeg Nasa. Natuurlijk wilde hij dat.

    Theo Jansens vliegende schotel in vogelvlucht

    Het zijn legendarische kunstwerken, maar waar ze werden gemaakt, weet bijna niemand meer. Waar is de UFO van Theo Jansen gelanceerd?

    Theo Jansen is gekozen tot Kunstenaar van het jaar 2018. De 69-jarige kunstenaar-uitvinder, vooral bekend van zijn 'strandbeesten', is de winnaar geworden van de jaarlijkse verkiezing van de Stichting Kunstweek. Jansen volgt Marc Mulders op, de kunstenaar van dit jaar.

    Op de tweede plaats eindigde Daan Roosegaarde, gevolgd door Isabella Werkhoven en Elise van der Linden. Zo’n veertigduizend stemmen werden uitgebracht bij de verkiezingen, die aan de jaarlijkse Nationale Kunstweek voorafgaan. Ateliers, kunstinstellingen, galerieën, kunstuitlenen en gemeenten in het hele land organiseren van zaterdag 4 tot en met zondag 12 november onder meer workshops en exposities.

    Jansen begon zijn loopbaan als natuurkundige aan de TU in Delft en besloot op een gegeven moment kunstschilder te worden. Pas echt bekend werd Jansen nadat hij in 1980 een vliegende schotel had gebouwd en deze over Delft liet vliegen, waarbij hij voor de nodige opschudding onder de bewoners van de Prinsenstad zorgde.

    Na de UFO is Jansen ook in het buitenland beroemd geworden door zijn al ruim dertig jaar gestaag evoluerende populatie 'strandbeesten'. Jansen maakt deze van onder meer pvc-buizen, tie-wraps en zeil. Elk jaar test hij een nieuwe generatie van zijn creaties uit langs de vloedlijn tussen Kijkduin en Scheveningen.

    Aanvankelijk werd de kunstenaar-uitvinder vooral gezien als een grote fantast en een YouTube-fenomeen. Inmiddels is hij met zijn strandbeesten een gevierd kunstenaar in onder meer Japan en de Verenigde Staten en vroeg de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa of Jansen wilde meedenken over een robuuste lander voor op de planeet Venus.

    Vorig jaar haalde Jansen met zijn strandbeesten ook de populaire Amerikaanse animatieserie The Simpsons. In de bewuste aflevering sloeg een van Jansens strandbeesten op hol en walste over iemand heen. Jansen moest daar smakelijk om lachen. De nieuwe Kunstenaar van het jaar werd eerder ook onderscheiden met de Witteveen+Bos-oeuvreprijs voor Kunst+Techniek. (Iñaki Oñorbe Genovesi)

  25. Nieuwe beschuldiging Dustin Hoffman

    Een tweede vrouw heeft acteur Dustin Hoffman beschuldigd van seksueel misbruik. Scriptschrijver en producent Wendy Riss Gatsiounis zegt dat de Hollywoodlegende haar in 1991 tijdens hun tweede ontmoeting vroeg: ‘Zeg Wendy, ben jij weleens intiem geweest met een man ouder dan 40 jaar?’ Hoffman zou haar hebben gezegd dat ‘dit een totaal nieuwe ervaring voor haar zou zijn.’ Terwijl hij dit zei, opende hij zijn armen en probeerde haar over te halen om met hem naar een hotel in de buurt te gaan.

    Riss Gatsiounis had een afspraak met Hoffman en schrijver Murray Schisgal, bekend van de film Tootsie waarin Hoffman speelde, om haar toneelstuk A Darker Purpose te laten verfilmen. Schisgal moedigde haar aan om met Hoffman mee te gaan, maar Riss Gatsiounis weigerde meerdere malen, waarna de tweevoudig Oscarwinnaar wegging. Hierop zei Schisgal dat ze niet geïnteresseerd waren in het stuk en dat het hierbij bleef. Riss Gatsiounis was destijds begin 20 en Hoffman 53 jaar.

    Riss Gatsiounis deed haar verhaal in het Amerikaanse blad Variety. De woordvoerder van Hoffman wilde geen commentaar geven. Schisgal reageerde: ‘Dustin en ik hebben door de jaren heen met zoveel schrijvers gesproken, ik kan me dit gesprek niet herinneren, evenmin als het gedrag dat in dit stuk beschreven wordt.’

  26. Dustin Hoffmann 'greep billen stagiaire'

    Na producent Harvey Weinstein en acteur Kevin Spacey is er een derde Hollywood-legende die wordt beschuldigd van seksuele intimidatie: Dustin Hoffman (80). Hij zou in 1985 schunnige opmerkingen hebben gemaakt tegen de schrijfster Anna Graham Hunter, die toen als 17-jarige stagiaire werkte op de set van de film Death of A Salesman. Ook zou Hoffman haar hebben gevraagd zijn voeten te masseren. Ze deed dat, maar niet van harte.

    Graham Hunter beschrijft het gedrag van Hoffman destijds in een gastbijdrage in het vakblad The Hollywood Reporter. 'Hij flirtte openlijk met me, greep me bij mijn billen en praatte met me over seks.' Toen de stagiaire op een ochtend naar de acteur toe ging om zijn bestelling voor het ontbijt op te nemen, zou hij hebben geantwoord dat hij een hardgekookt ei en een zachtgekookte clitoris wilde.

    Graham Hunter zette haar ervaringen in 1985 op papier en stuurde er kopieën van naar haar zus in Londen.

    De acteur reageerde woensdag met een excuus op de onthulling. 'Ik heb alle respect voor vrouwen', liet hij onder meer weten. Het gebeurde staat volgens Hoffman niet voor de mens die hij is.

  27. Turing Toekenningen uitgereikt

    De Turing Foundation heeft vandaag Turing Toekenningen uitgereikt aan Museum Prinsenhof in Delft en Museum Beelden aan Zee in Den Haag. Deze musea krijgen 500 duizend euro (Prinsenhof) en 150 duizend euro (Beelden aan Zee) om grote tentoonstellingen te realiseren in 2018 en 2019. In totaal dongen 31 musea mee met ambitieuze tentoonstellingsplannen.

    De jury viel voor de Pieter de Hooch-tentoonstelling die het Prinsenhof in 2019 wil presenteren, omdat dit de eerste monografische tentoonstelling van de Delftse schilder (1629-1684) is en het museum een ‘overweldigend randprogramma’ belooft. Museum Beelden aan Zee pakt volgend jaar uit met een overzichtsexpositie van beeldhouwer Ossip Zadkine (1890-1967). ‘Het werd hoog tijd dat iemand een dergelijk overzicht aandurfde’, schreef de jury.

    De Turing Foundation is een particuliere stichting, in 2006 opgericht door het echtpaar Pieter en Françoise Geelen. De naam Turing verwijst naar de Britse wiskundige en computerpionier Alan Turing (1912-1954), een held van Pieter Geelen. Geelen is een van de oprichters van navigatiefabrikant TomTom. De stichting financiert internationaal projecten die zich richten op onderwijs, natuurbescherming en leprabestrijding. Binnen Nederland steunt zij voornamelijk beeldende kunst, klassieke muziek en poëzie.

    Met de tweejaarlijkse Turing Toekenningen wil de stichting Nederlandse museumtentoonstellingen naar een ‘internationaal ambitieniveau’ helpen. Eerdere toekenningen droegen bijvoorbeeld bij aan de Alma Tadema-tentoonstelling in het Fries Museum (2015) en de expositie van Mike Kelley in het Stedelijk Museum Amsterdam (2009).

  28. Protest tegen Polanski

    Tientallen vrouwen hebben in Parijs geprotesteerd tegen een groot eerbetoon voor regisseur Roman Polanski. Op protestborden stonden leuzen als 'No honor for rapists' ('Geen eerbetoon aan verkrachters'). De 84-jarige Pools-Franse filmmaker wordt al jaren achtervolgd door beschuldigingen van seksueel misbruik.

    Polanski was in de Franse hoofdstad aanwezig bij de start van een groot retrospectief van zijn werk en presenteerde er zijn nieuwste film, D'après une histoire vraie.

    Toch weigerde de Cinémathèque Française, voorgezeten door filmmaker Costa-Gavras, het evenement af te blazen. 'Trouw aan zijn waarden en zijn traditie probeert de Cinematheque niet als een vervanger van justitie op te treden', zei de Griekse filmmaker. Ook noemde hij het verzoek tot annuleren van het omstreden retrospectief, 'censuur, puur en simpel'. De Franse minister van Cultuur Françoise Nyssen stelde op haar beurt 'dat het werk van Polanski er werd gevierd en niet diens leven'.

    Tegenstanders van Polanski waren beslist niet overtuigd. Twee van de protesterende vrouwen, met ontbloot bovenlijf, drongen zelfs het filmarchief en een bioscoop in Parijs binnen. Op hun lichamen was de tekst 'Very Important Pedocriminal' ('Heel belangrijke pedocrimineel') te lezen. Beveiligers wisten de twee vrouwen, die behoren tot de bekende feministische actiegroep Femen, snel te verwijderen. Buiten zetten zij met de andere vrouwen hun protest voort.

  29. Nieuwe uitgeverij Mizzi van der Pluijm

    Uitgeefster Mizzi van der Pluijm begint een nieuwe, zelfstandige uitgeverij. De onderhandelingen die Van der Pluijm en moederconcern VBK sinds afgelopen zomer voerden, met als inzet de verzelfstandiging van Atlas Contact, zijn op niets uitgelopen. De nieuwe directeur/uitgever van Atlas Contact wordt Chris Herschdorfer, de voormalig uitgever van Ambo Anthos, die afgelopen zomer al aantrad als Van der Pluijms waarnemer.

    Afgelopen zomer maakte directeur-uitgever Mizzi van der Pluijm volkomen onverwacht bekend dat ze haar uitgeverij ging verlaten. Achter de schermen van VBK bleek te worden gewerkt aan een verandering van de eigendomsstructuur, waarbij het concern zou worden overgenomen door onlineboekenaanbieder Bookchoice van Boudewijn Jansen en Erik Jan Vlek, en door Walvis Participaties, onderdeel van Bookchoice.

    Op initiatief van Atlas Contact-schrijvers Hanna Bervoets en Lieke Marsman ondertekenden ruim zestig schrijvers een petitie waarin ze hun bezorgdheid uitspraken en dreigden met het neerleggen van de pen. Er werd een schrijversbijeenkomst georganiseerd die resulteerde in het gedeeltelijk terugdraaien van de voorgenomen wijziging van de eigendomsverhoudingen. Bovendien kreeg Van der Pluijm tot eind van het jaar de tijd om te onderzoeken of de uitgeverij onder haar leiding zelfstandig verder kan gaan. Twee weken geleden werd duidelijk dat het gat tussen de vraagprijs van VBK en het bod van Van der Pluijm te groot is.

    De naam van Van der Pluiijms nieuwe uitgeverij is nog niet bekend.

  30. Journalist en schrijver Carolijn Visser heeft de Libris Geschiedenis Prijs 2017 gewonnen met het boek Selma, Aan Hitler ontsnapt. Gevangene van Mao. Dat heeft juryvoorzitter Lilianne Ploumen bekend gemaakt in het radioprogramma OVT. Volgens het juryrapport heeft Visser met dit ‘onberispelijke’ boek een verhaal verteld waardoor de ‘beangstigende geschiedenis van de Culturele Revolutie op onze eigen stoep komt te staan’.

    De Libris Geschiedenis Prijs is dit jaar voor de elfde keer uitgereikt. De prijs bekroont historische boeken die een algemeen publiek aanspreken, en is mede op initiatief van de Volkskrant tot stand gekomen. Aan de prijs is een geldbedrag van 20 duizend euro verbonden.

    Carolijn Visser (1956) heeft een lange loopbaan in de reisliteratuur achter de rug. Zij debuteerde in 1982 met Grijs China, een reis door het toen nog vrijwel vergrendelde China. In Selma beschrijft zij over het leven van een Nederlands-Joodse vrouw die tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken was. Na de oorlog raakte zij tijdens haar studie in Cambridge verliefd op Chang Tsao. Ze verhuizen naar China waar Chang eerst carrière maakt in de partij, om daarna in ongenade te vallen. Visser vertelt aan de hand van Selma’s leven het verhaal van het steeds onderdrukkender en armoediger bestaan in het China van Mao.