Cultuurblog - Getty Museum deed 'grootste aankoop ooit' bij bankier

Een overzicht van groot en klein nieuws uit de wereld van de kunst, cultuur en media, bij elkaar geblogd door de specialisten van de Volkskrant. Lees het vorige Cultuurblog hier.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Grote aankoop Getty kwam van bankier

    De zestien tekeningen en het schilderij dat het J. Paul Getty Museum in Los Angeles vorige week kocht voor naar schatting 86 miljoen euro, zijn afkomstig van de 62-jarige verzamelaar Luca Padulli, medeoprichter van het Britse investeringsbedrijf Camomille Associates. Dat schrijft The Art Newspaper op basis van bronnen.

    Padulli zou de werken tekeningen van onder anderen Michelangelo, Lorenzo di Credi en Andrea del Sarto; een schilderij van Watteau de afgelopen zeventienjaar hebben gekocht op veilingen.

    Het Getty wilde niet bekendmaken hoeveel de werken hebben gekost, maar stelde wel dat dit de grootste uitgave is in de geschiedenis van het museum.

  2. Boek over Mandela uit de schappen

    Een boek van Nelson Mandela's lijfarts over de laatste jaren van de Nobelprijswinnaar voor de Vrede en Zuid-Afrikaanse oud-president is per direct uit de schappen gehaald. Volgens uitgever Penguin Random House is dit uit respect voor de familie van Mandela. Die had geklaagd dat er te veel 'persoonlijke details' werden vermeld in het vorige week gepubliceerde boek.

    Bovendien dreigde de weduwe van Mandela, Graça Machel, met gerechtelijke stappen tegen de auteur van het boek, Vejay Ramlakan, jarenlang de lijfarts van Mandela. Volgens Machel zou Ramlakan zijn beroepsgeheim hebben geschonden door allerlei details over het leven en de gezondheid te openbaren in Mandela's laatste jaren. Daarnaast zou de schrijver tot publicatie zijn overgegaan zonder toestemming van haar of van de familieleden van de anti-Apartheidsicoon.

    Ramlakan zegt dat het boek juist op verzoek van een deel van de familie is geschreven. In Mandela's laatste jaren beschrijft hij onder meer de beslissingen die gemaakt moesten worden over de behandeling van de op 95-jarige leeftijd overleden Mandela. Maar ook verhaalt Ramlakan over familieleden van de eerste gekleurde president van Zuid-Afrika die regelmatig ruzie met elkaar maakten. Ook zou na Mandela's dood in december 2013 een verborgen camera zijn gevonden in het mortuarium waarin zijn lichaam lag.

    Het pikantste detail dat in het boek aan bod komt, speelt zich af aan het sterfbed van Mandela. Volgens de lijfarts zou Mandela de hand van zijn vroegere vrouw Winnie Madikizela-Mandela hebben vastgehouden toen hij zijn laatste adem uitblies. Onduidelijk is waarom juist Winnie, van wie Mandela kort na zijn vrijlating uit de gevangenis was gescheiden, aan zijn bed zat.

    Waar Mandela's nieuwe vrouw Graça Machel toen was? Volgens de lijfarts was zij ergens druk bezig in het huis of bezig met zaken voor de stichting van Mandela. 'Ik weet het niet precies, maar in ieder geval niet aan zijn bedzijde.'

  3. Nieuwe Bondfilm in 2019

    De 25ste James Bondfilm draait vanaf 8 november 2019 in de bioscoop. Dat hebben de producenten Metro-Goldwyn-Mayer en Eon Productions bekend gemaakt. The New York Times meldt dinsdag dat Daniel Craig opnieuw zal terugkeren als 007. De krant baseert zich op twee bronnen die dat te horen hebben gekregen. Andere media stellen dat de deelname van de nu 49-jarige Craig nog niet verzekerd is en dat de filmbedrijven de cast op een later tijdstip bekend zullen maken.

    Craig is de zesde acteur die de geheim agent uit de populaire boeken van Ian Flemming speelde. Hij speelde de hoofdrol in de laatste vier Bond-films: Casino Royale (2006), Quantum of Solace (2008), Skyfall (2012) en Spectre (2015). De Britse acteur zei na de laatste film dat hij liever zijn polsen doorsneed dan nog een keer geheim agent Bond te spelen. Niettemin gingen er de laatste tijd geruchten dat hij dat toch nog een keer zou doen. Spectre leverde wereldwijd circa 880 miljoen dollar (800 miljoen euro) aan inkomsten op.

  4. Westfries Museum krijgt 1,7 miljoen

    Reconstructie Hoornse kunst in Oekraïense handen

    Met grof geweld wordt het Westfries Museum beroofd van zijn belangrijkste werken. Tien jaar blijft het stil. Dan biedt een Oekraïens gevechtsbataljon de collectie aan en reist expert Arthur Brand af naar Kiev. Reconstructie van een schimmig steekspel (+).

    Het Westfries Museum heeft een legaat gekregen van ongeveer 1,7 miljoen euro. De schenking komt van Frans le Cocq d'Armandville. Bij opening van het testament van de op 94-jarige leeftijd overleden kunstverzamelaar bleek dat hij het museum had benoemd tot enige erfgenaam. Ook schenkt Le Cocq d'Armandville honderden kunstvoorwerpen aan het museum in Hoorn.

    Volgens het museum belde Frans le Cocq d'Armandville ruim tien jaar geleden op met de mededeling dat hij mogelijk enkele kunstvoorwerpen wilde nalaten. De vermogende verzamelaar zei meerdere musea te hebben benaderd, maar 'was geraakt door de vriendelijke reactie van medewerkers', aldus het Westfries Museum.

    Daarna zijn honderden voorwerpen, waaronder meubels, porselein, zilver en schilderijen veelal uit de 18e en 19e eeuw, geïnventariseerd. Onder de schilderijen zijn werken van grote schilders als Jozef Israëls, Anton Mauve en George Hendrik Breitner. Een aanzienlijk deel van zijn collectie schonk de uit Heemstede afkomstige Le Cocq d'Armandville reeds toen hij nog bij leven was aan het museum.

    Afgelopen Kerst overleed de kunstverzamelaar. Hij was de laatste in de familielijn. Het Westfries Museum stelt op zijn naam een fonds in: Le Cocq d’Armandville Planckenfonds, waarmee ook de naam van de moeder van de gulle gever wordt geëerd. De jaarlijkse opbrengsten van het legaat zijn bestemd voor versterking, restauratie en presentatie van de collectie.

    'We wisten dat de heer Le Cocq d'Armandville ons zaken wilde nalaten, maar dit grote geldbedrag was echt een geweldige verrassing. Daar kan je als klein museum met een kleine staf en heel beperkte budgetten alleen maar van dromen', aldus directeur Ad Geerdink.

    Volgens Geerdink betekent het legaat van 1,7 miljoen euro ook een welkome versterking van de financiële capaciteit van het museum. Op dit moment bedraagt het jaarbudget voor aankopen circa 20.000 euro. Daarnaast kwamen vorig jaar oktober na twaalf jaar een aantal gestolen schilderijen terug uit Oekraïne. Die waren flink beschadigd en de restauratie is een klus die naar schatting een ton zou kunnen gaan kosten.

  5. Foto Nouri's vader in Amsterdam Museum

    Het werd hét beeld van het verdriet om het lot van Abdelhak 'Appie' Nouri: de foto van zijn vader, achterover hangend uit het dakraam van een auto te midden van de massa. De iconische foto is aangekocht door het Amsterdam Museum en zal na de zomer worden toegevoegd aan de vaste collectie.

    Tijdens een oefenduel liep Nouri onlangs blijvende hersenschade op als gevolg van een hartritmestoornis. Op het nieuws dat de kansen op herstel 'nihil' zijn volgde een golf van steunbetuigingen, zowel online (#StayStrongAppie) als op het plein in Geuzenveld, waar Nouri altijd voetbalde. Op die plek maakte sportfotograaf Stanley Gontha zijn beeldbepalende foto.

  6. Twee nieuwe boeken Harry Potter

    Harry Potter is de ideale mix van (sympathiek) pispaaltje en held

    Het is 20 jaar geleden dat JK Rowlings eerste boek verscheen over de bebrilde tovenaarsjongen die de wereld zou veroveren: Harry Potter and the Philosopher's Stone (Harry Potter en de Steen der Wijzen). Dit is wat onze recensent in 1997 over het boek schreef.

    Naar aanleiding van de twintigste verjaardag van het boek Harry Potter en de Steen der Wijzen verschijnen in oktober twee nieuwe publicaties over de magische wereld van de bebrilde tovenaar. De nieuwe boeken bevatten vooral achtergrondinformatie over de wereldwijd populaire verhalen van de Britse auteur J.K. Rowling.

    Zo gaat Harry Potter: a Journey Through a History of Magic over allerlei magische wezens en toverspreuken en wordt de lezer in Harry Potter: A History of Magic meegenomen naar de onderwerpen die Harry en zijn beste vrienden Hermelien Griffel en Ron Wemel bestudeerden op de toverschool Zweinstein.

    De nieuwe boeken zijn tot stand gekomen met medewerking van uitgeverij Bloomsbury en The British Library in Londen, waar ook een tentoonstelling opent rond de magische wereld van Harry Potter. Het is niet de eerste keer dat de Harry Potterreeks, die ook succesvol werd verfilmd, een uitbreiding krijgt. Zo is er het luid bejubelde toneelstuk Harry Potter and the Cursed Child, waarvan de toneeltekst ook in boekvorm is gepubliceerd.

    Eerder dit jaar verscheen ook de spin-off film Fantastic beasts and where to find them met Oscarwinnaar Eddie Redmayne in de rol van magiër-zoöloog Newt Scamander, wiens avonturen zich afspelen in de wereld van Harry Potter. Het tweede deel van deze nieuwe filmreeks, dat in november 2018 in de bioscopen zou moeten gaan draaien, wordt momenteel opgenomen. Het verhaal van dit vervolg draait om de ontsnapping van de duistere tovenaar Gellert Grindelwald (Johnny Depp) en zou diverse verwijzingen naar Harry Potter bevatten. (Iñaki Oñorbe Genovesi)

  7. 'Spielberg regisseerde Poltergeist'

    Wie regisseerde de horrorklassieker Poltergeist? Het is een vraag die griezelliefhebbers al jaren bezighoudt. Officieel staat de bloedstollende film uit 1982, waarin de familie Freeling wordt geteisterd door klopgeesten, op naam van cineast Tobe Hooper. De naam van de Amerikaanse regisseur van legendarische speelfilms als The Texas Chainsaw Massacre en Lifeforce prijkt ook op alle posters en op de aftiteling. Maar volgens een hardnekkig gerucht heeft niet Hooper, maar grootheid Steven Spielberg destijds de belangrijkste hand in Poltergeist gehad.

    Regelmatig dook het verhaal over de regisseursverwisseling op in de media. Niet verwonderlijk als je bedenkt dat Poltergeist twee huiveringwekkende vervolgdelen zou krijgen en twee jaar geleden ook nog een volkomen overbodige remake, die niet meer was dan een kopietje van het origineel.

    Vloek
    Al speelde natuurlijk ook mee dat het soms wel leek alsof er een vloek rustte op degenen die hadden meegewerkt aan de originele Poltergeist. Neem actrice Dominique Dunne, die de oudste dochter Dana Freeling speelde en kort na de release van Poltergeist werd vermoord door haar ex-vriend. Of Heather O'Rourke, het tv-meisje Carol Anne Freeling, die op twaalfjarige leeftijd plotseling een hartstilstand kreeg en overleed tijdens de opnames van deel 3. Of regisseur Hooper zelf, die na Poltergeist met Invaders from Mars en The Texas Chainsaw Massacre 2 de cinematografische flops aaneen reeg.

    Hier kwam nog bij dat Spielberg zich ook daadwerkelijk heeft bemoeid met Poltergeist. Hij schreef mee aan het script en nam destijds de rol van producent op zich. Dat Spielberg Poltergeist niet zou hebben geregisseerd zou slechts te wijten zijn geweest aan een clausule in zijn contract met filmstudio Universal. Dat weerhield hem in 1982 ervan aan een tweede film te werken. En ja, op dat moment was hij druk bezig met zijn legendarische sciencefictionfilm E.T., over het aaibare buitenaards wezentje dat op aarde strandt.

    Dat zou Spielberg er niet van hebben weerhouden om regelmatig op de set van Poltergeist te verschijnen. Jaren geleden liet actrice Zelda Rubinstein, die in Poltergeist de excentrieke helderziende en spirituele demonenverdrijver Tangina Barrons speelde, al weten dat Spielberg de belangrijkste beslissingen op de set had genomen. Maar Rubinstein was destijds slechts zes draaidagen aanwezig geweest, waardoor de twijfels bleven voortduren.

    'Geen twijfel'
    Maar nu lijkt horror-regisseur John Leonetti (Annabelle, Wish Upon) een einde aan de discussie te hebben gemaakt. 'Er is geen twijfel over: Steven Spielberg heeft Poltergeist geregisseerd', aldus Leonetti in een podcast van de bekende horrorfilmclub Shock Wave. Leonetti kan het weten: hij stond op de set van Poltergeist als camera-assistent, naast zijn broer Matt Leonetti die cameraregisseur was.

    'Hooper was zo aardig en gewoon blij om daar te zijn. Steven (Spielberg) regisseerde de film en hij bepaalde wat er gebeurde. Er werd destijds gevreesd voor een regisseursstaking (in Hollywood) dus was hij 'de producent', maar eigenlijk regisseerde hij voor het geval die staking er ook echt zou komen. Tobe (Hooper) vond dat prima', aldus Leonetti. 'Het was niets tegen Tobe Hooper. Zo nu en dan verliet Spielberg de set en mocht Tobe een paar dingen doen, gewoon omdat het kon. Maar echt, Steven Spielberg heeft de film geregisseerd, hoewel Tobe Hooper wel creatieve input heeft geleverd.' (Iñaki Oñorbe Genovesi)

  8. Kenny Rogers en Dolly Parton samen

    Het geldt als een van de beste duetten aller tijden: Islands in the Stream, het jaren tachtig nummer van Countrylegendes Kenny Rogers en Dolly Parton. Vernoemd naar het boek van Ernest Hemingway en oorspronkelijk door de Bee Gees-broertjes geschreven voor Marvin Gaye. De soulzanger en ook Diana Ross bedankten echter, waarop Rogers belangstelling in het liedje toonde. Parton was toevallig in dezelfde studio aanwezig en de rest bleek muziekgeschiedenis: een wereldwijde hit en de start van een jarenlange vriendschap tussen The Gambler en Parton.

    Natuurlijk leverde die vriendschap ook de nodige succesvolle muzikale samenwerkingen op – neem de hits Real love en You Can't Make Old Friends- maar geen enkele kon ooit tippen aan Islands in the Stream. Geen wonder dus dat de 78-jarige Rogers, die vorig jaar aankondigde een punt achter zijn carrière te zetten, nog eenmaal met Parton dat aanstekelijke ‘Islands in the stream, That is what we are, No one in between, How can we be wrong, Sail away with me, To another world, And we rely on each other, ah ha, From one lover to another, ah ha’ wilde zingen.

    Rogers heeft nu eindelijk bekend gemaakt dat het legendarische Countrynummer met Parton, dat onder meer de vierde plaats haalde in de Nederlandse Top 40, nog eenmaal vertolkt zal worden. Op Rogers' allerlaatste concert waarmee hij een einde maakt aan een muzikale loopbaan die in de jaren vijftig begon. Op 25 oktober staat Nashville op z’n kop voor Kenny Rogers’ Farewell Concert Celebration.

    Er staan optredens gepland van onder meer Little Big Town, Alison Krauss, alt-rockers Flaming Lips, Idina Menzel, Jamey Johnson en Elle King. Maar uiteraard moet Islands in the Stream van Rogers en Parton het hoogtepunt worden. Als was het maar omdat muziekblad Rolling Stone heeft becijferd dat het pas de derde keer zal worden dat beide Countrylegendes de voorbije 27 jaar samen op een podium hebben gestaan.

    De laatste keer? Dat was twaalf jaar geleden. En toen zongen Rogers en Parton, hoe kan het ook anders, Islands in the Stream. (Iñaki Oñorbe Genovesi)

  9. Madonna boos over veiling privéspullen

    Een rechter in New York heeft dinsdag besloten dat een veiling met persoonlijke spullen van Madonna uitgesteld wordt. De zangeres zegt dat het om intieme zaken gaat en dat ze helemaal geen toestemming heeft gegeven voor de verkoop. Een veilinghuis in de Amerikaanse stad biedt onder meer privéfoto’s aan en een borstel met Madonna’s haar erin.

    Daarmee zou volgens de zangeres haar DNA-profiel kunnen worden vastgesteld. 'Het is stuitend en diep beledigend dat mijn DNA geveild zou kunnen worden', schrijft ze in de rechtbankpapieren. De spullen zijn bij het veilinghuis aangeboden door een voormalige vriendin van Madonna.

    Brief Tupac
    Het veilinghuis zette ook gedragen lingerie te koop en een liefdesbrief van de rapper Tupac. Madonna stelt in de rechtbank dat ze helemaal niet wist dat ze die brief niet meer in huis had tot ze over de veiling las in de krant. Madonna en Tupac hadden rond het jaar 1994 korte tijd een relatie. Volgens het veilinghuis staat in de brief dat de rapper de relatie beëindigde omdat het slecht was voor zijn imago om een blanke vriendin te hebben.

    Het veilinghuis Gotta Have It Collectibles verwachtte zo'n 400.000 dollar (346.000 euro) te krijgen voor de brief van Tupac. Ook een ander briefje zou in de verkoop gaan, waarin Madonna schrijft dat ze zangeres Whitney Houston en actrice Sharon Stone ‘vreselijk doorsnee’ vindt. De veiling stond gepland voor woensdag. Het veilinghuis zegt dat Madonna haar oude vriendin alleen maar zwart wil maken en gaat in beroep tegen de uitspraak. Die zaak komt in september voor de rechter.

  10. Modigliani expo dicht om vervalsingen

    De grote tentoonstelling in Genua, gewijd aan Amedeo Modigliani, heeft sinds maart al honderdduizend bezoekers getrokken. Nieuwsgierig waren ze naar de sculpturen en schilderijen van de beroemde Italiaanse kunstenaar wiens werk behoort tot het beste expressionisme van de twintigste eeuw. Maar plots gelastte de directie van het Palazzo Ducale (Dogenpaleis) per direct de populaire expositie in de Italiaanse havenstad af. Het grootste deel van de tentoongestelde kunstwerken zijn niet door Modigliani (1884-1920) vervaardigd, maar blijken ordinaire vervalsingen te zijn.

    De expositie werd pijnlijk genoeg drie dagen voordat de tentoonstelling zou aflopen noodgedwongen gesloten. Daarvoor zijn de verdachte werken dus zichtbaar voor het publiek geweest. De Italiaanse politie heeft 21 van de 30 werken van Modigliani die in Genua tentoongesteld werden direct in beslag genomen. Drie mannen zijn aangehouden. Bovendien is er een onderzoek gestart naar de Zwitserse curator van de tentoonstelling.

    De Italiaanse politie zou op het spoor van de vervalsingen zijn gezet door de Italiaanse kunstcriticus Carlo Pepi. Hij zou al bij het onder ogen krijgen van een reproductie van het bekende olieverfschilderij 'Marie, dochter van het volk' uit 1918, waarmee de expositie in Genua werd aangekondigd, door hebben gehad dat er iets niet deugde. Toen Pepi door de officiële catalogus van de tentoonstelling bladerde, vroeg hij zich naar eigen zeggen af ‘hoe deze gruwelen aan Modigliani konden worden toegedicht’.

    Pepi lichtte de afdeling kunstfraude van de Italiaanse politie in. De Franse kunsthistoricus Marc Restellini, oprichter van de Pinacothèque de Paris en een internationaal gerenommeerd Modigliani-expert, ondersteunde vervolgens de claim van Pepi. Restellini typeerde de tentoonstelling in Genua als ‘dubieus’.

    Dat de schilderijen van Modigliani op zo’n grote schaal zouden zijn vervalst, komt niet helemaal als een verrassing. Al jaren geldt Modigliani, die na een leven van armoede, drank en vrouwen op 35-jarige leeftijd in Parijs overleed, als een van de meest vervalste kunstenaars ter wereld. Met name in Rusland, de Balkan en Italië zijn regelmatig vervalsingen van Modigliani opgedoken.

    Een verklaring hiervoor is de aantrekkelijkheid van Modigliani’s werk. Veel kunstliefhebbers waarderen zijn langgerekte vrouwenlichamen en warme gloeiende kleuren. Daarnaast zijn de bedragen die voor zijn werken op kunstveilingen worden neergeteld de afgelopen jaren enorm gestegen. Zo werd Modigliani's schilderij 'Liggend naakt' (Nu Couché) twee jaar geleden bij Christie's in New York aan een Chinese miljonair verkocht voor 170,1 miljoen dollar (158,6 miljoen euro). (Iñaki Oñorbe Genovesi)