Cultuurblog - Ook Oscar-academy trekt handen af van Weinstein

Een overzicht van groot en klein nieuws uit de wereld van de kunst, cultuur en media, bij elkaar geblogd door de specialisten van de Volkskrant. Lees het vorige Cultuurblog hier.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Harvey Weinstein uit Academy gezet

    De raad van bestuur van de Academy of Motion Pictures and Sciences heeft Hollywood-producer Harvey Weinstein (65) per direct uit de organisatie achter de Oscar-filmprijzen gezet. Op een speciale vergadering stemde een zeer ruime meerderheid voor het royement, liet de Academy zaterdag in een verklaring weten.

    'Wij doen dit niet alleen om afstand te nemen van iemand die het respect van zijn collega's niet verdient, maar ook om een boodschap af te geven dat het tijdperk van opzettelijke onwetendheid van of schandelijke medeplichtigheid aan seksueel roofdierengedrag en intimidatie op de werkplek in onze bedrijfstak voorbij is', aldus de raad van bestuur in een verklaring.

    Weinstein, producer van meerdere films die Oscars in de wacht sleepten, is door tientallen actrices beschuldigd van seksuele intimidatie en verkrachting. Onder hen zijn Angelina Jolie en Gweneth Paltrow. Hij werd ontslagen bij zijn eigen bedrijf en ook zijn vrouw maakte bekend van hem te zullen scheiden.

  2. Gestolen beeld na jaren weer te zien

    Ruim twintig jaar was Minerva niet te zien. Het bronzen kunstwerk van beeldhouwer Jan Havermans (1892-1964), jarenlang een vertrouwd beeld voor het Hiltonhotel in Amsterdam, werd begin jaren negentig gestolen, verdween in het circuit van oud-ijzer en illegale kunsthandelaren en dook in 2007 stilletjes op in een Amsterdamse kunsthandel.

    Zo onopgemerkt dat een particuliere verzamelaar die de Minerva kocht pas later ontdekte dat het om een gestolen beeld ging. Volgens de verzamelaar, die anoniem wil blijven, ‘maakte het feit dat het gestolen was toch dat ik er niet echt van kon genieten’.

    Hij schakelde onderzoeks- en adviesbureau Artiaz in en de afdeling Kunst van de Amsterdamse politie. Uiteindelijk besloot de verzamelaar het in 1929 gemaakte beeld van Minerva via een bestaande ‘geefroute’ van de Belastingdienst te schenken aan de Stichting Artzuid, bekend van de tweejaarlijkse kunstroute door Amsterdam-zuid.

    Binnenkort zet Stichting Artzuid de Minerva weer terug op de kop van de Minervalaan in Amsterdam. Maar eerst wordt het beeld van de Romeinse godin van het verstand, de vindingrijkheid, de menselijke geest en de wijsheid aan het publiek getoond bij het Westfries Museum in Hoorn. De Minerva is er samen met veertig andere kunstwerken tot 12 februari onderdeel van de expositie Roofgoed, kunstdiefstal in Nederland.

    Diefstal van bronzen beelden komt in Nederland veel voor. In 2014 en 2015 werden in Nederland bijna 400 beelden gestolen vanwege de waarde van het materiaal; brons bestaat voor 80 procent uit koper. De beelden verdwijnen vaak in het illegale oud-ijzer circuit en worden omgesmolten.

    Dat lot is de Minerva van Havermans, die ook meerdere andere beelden in de openbare ruimte in Amsterdam vervaardigde, gelukkig bespaard gebleven.

  3. Conijn ontwerpt expositie Hermitage

    De Nederlandse ontwerper Caspar Conijn mag als eerste buitenlander een tentoonstelling vormgeven in het beroemde Russische museum Hermitage in Sint-Petersburg. De expositie is ook nog eens extra bijzonder: over de Russische revolutie van 1917, waarbij bolsjewieken de Hermitage, het toenmalige Winterpaleis van tsaar Nicolaas II en zijn gezin, bestormden.

    De expositie 'The Hermitage and the Winter Palace in 1917' is te bezoeken vanaf 25 oktober. Conijn gaat volgende week naar Sint-Petersburg om er de laatste hand aan te leggen.

    De Russische revolutie wordt overal ter wereld herdacht. Ook in de Amsterdamse Hermitage gebeurde dat, met een drukbezochte tentoonstelling over met name de tsarenfamilie Romanov, die destijds het veld moest ruimen. Michael Piotrovsky, de directeur de Hermitage in Sint-Petersburg, was zo onder de indruk van Conijns ontwerp daarvoor, dat hij de Nederlander en zijn bureau vroeg ook zíjn revolutie-expositie vorm te geven.

    Conijn: 'Ze zagen de samenhang tussen objecten, beeld en tekst in de Amsterdamse tentoonstelling; dat waren ze niet gewend, sterker nog: ik denk dat ze de manier waarop wij in Nederland tentoonstellingen maken in heel Rusland niet kennen.'

    Volgens een woordvoerster van de Hermitage in Sint-Petersburg worden de tentoonstellingen in de Hermitage eigenlijk altijd door de eigen ontwerpafdeling opgezet, al is er weleens een andere Rus bijgehaald. Die eigen medewerkers vinden de plannen van Conijn echter schitterend, vertelden ze aan persbureau ANP en lokale media.

    Het ontwerp van Conijn staat niet in de zalen van een van de grootste musea ter wereld, maar is verbonden met de wanden van de Hermitage (het Winterpaleis). Het verhaal wordt letterlijk aan de wanden vastgemaakt. Gedeeltes van de monumentale muren worden ingepakt en van enorme blow-ups voorzien. Zo vormen foto- en filmbeelden, teksten, collectie en het gebouw in de vormgeving van de Nederlandse ontwerper samen één ruimtelijke vertelling.

    'Dit is de beroemdste plek van het land, waar het zich allemaal heeft afgespeeld. Die lading is moeilijk te onderschatten. De bezoekers moeten beseffen en ervaren dat hier in die zalen geschiedenis is gemaakt', aldus Conijn.

  4. Boek Judas wordt TV-serie in VS

    Interview

    'Ik zou hem moeten haten', zegt Astrid Holleeder over haar broer in dit interview (+)

    Er wordt een Amerikaanse televisieserie gemaakt gebaseerd op Judas, het boek van Astrid Holleeder. Dat meldt Deadline. De website omschrijft het boek als ‘het ongelooflijk maar waargebeurde verhaal van Holleeders leven als jongste zus van Willem Holleeder, de meest beruchte crimineel van Nederland.’ De producenten zouden Judas in een verklaring beschrijven als ‘een verhaal over familie, verraad en de ontwikkeling van een vrouw die het ondenkbare wist te ontgroeien’.

    Er zou zijn gestreden om de rechten van Judas, maar uiteindelijk trokken productiemaatschappijen Atlas Entertainment en Amber Television aan het langste eind. Atlas produceerde een van de meest succesvolle bioscoopfilms van dit jaar, Wonder Woman. ‘We waren gevloerd toen we het verhaal van Astrid Holleeder voor de eerste keer hoorden en zagen direct potentieel voor een geweldige TV-serie in haar beklemmende, emotionele en inspirerende verhaal’, aldus twee producenten van Atlas. Co-producent Amblin Television is als productiehuis onder meer verantwoordelijk voor series als The Americans en Bull.

    Het is nog niet bekend wanneer de serie in productie gaat en wordt uitgezonden. Mogelijk valt een en ander samen met de uitgave van de Engelstalige versie van het boek, dat in het voorjaar van 2018 in de Amerikaanse boekenwinkels moet liggen. Judas was in Nederland het bestverkochte boek van 2016.

  5. Zondag met Lubach wint Televizier-Ring

    Zondag met Lubach is volgens de tv-kijkers het beste televisieprogramma van het jaar. De satirische nieuwsshow won met 47 procent van de stemmen de felbegeerde Gouden Televizier-Ring tijdens de 52e editie van het televisiegala in Amsterdam. Robert ten Brink reikte de prijs uit aan Arjen Lubach.

    De andere genomineerde programma's waren Beste zangers en Expeditie Robinson. De satirische nieuwsshow Zondag met Lubach brengt precaire en ingewikkelde onderwerpen op een luchtige en grappige wijze voor het voetlicht. Presentator Arjen Lubach was tot tweemaal toe de bron van video's die wereldwijd viraal gingen. Voorafgaande aan het tv-gala in de AFAS Live had Lubach de led-schermen van de naburige Ziggo Dome 'gekaapt' om stemmen te trekken.

    Vorig jaar ging de Gouden Televizier-Ring naar Floortje Dessing voor haar programma Floortje naar het einde van de wereld.

    'Wat ontzettend terecht dat wij deze prijs hebben gewonnen', grapte Lubach in zijn dankwoord. 'Ik moet natuurlijk vel mensen bedanken. Ik mag het natuurlijk allemaal presenteren, dat is te gek, maar achter de schermen ben ik ook heel belangrijk. Nee, serieus, voor alle cameramensen vind ik het geweldig dat ze met mij mogen werken', vervolgde hij. In een echt serieuze noot prees hij zijn medewerkers: 'Deze mensen zijn het hart en de ziel van dit programma.'

    Eerder op de avond werden Eva Jinek en Wilfred Genee onderscheiden met de Zilveren Televizier-Ster, waarmee ze de prijs wonnen voor beste tv-presentatoren. De talentenprijs werd gewonnen door Marieke Elsinga. Jeroen Koningsbrugge werd beste acteur en Angela Schijf won deze prijs bij de vrouwen. Het jeugdprogramma Brugklas (AVROTROS) won de Gouden Stuiver.

  6. Eminem haalt hard uit naar Trump

    De Amerikaanse rapper Eminem, echte naam Marshall Bruce Mathers III, heeft hard uitgehaald naar Donald Trump. In een vier minuut durende freestyle rapvideo bekritiseert Eminem de Amerikaanse president onder meer om het verkwisten van belastinggeld, zijn constante neiging om over alles te tweeten, het verdedigen van neo-nazi’s en zijn 'lompe gedrag' rond de gevoelige politieke situatie in Noord-Korea. Volgens Eminem is 'Trumps racisme' de enige reden waarom hij beroemd is.

    Het vier minuten durende filmpje getiteld 'Storm' werd vertoond tijdens de BET Awards; de jaarlijkse Amerikaanse prijzenshow voor Afro-Amerikanen in sport, muziek, film, toneel en andere vormen van entertainment. In zijn rap betuigt Eminem ook zijn steun aan de American footballspeler Colin Kaepernick, die wereldberoemd is geworden door zijn protestactie bij het Amerikaanse volkslied waarmee hij aandacht vraagt voor het politiegeweld tegen zwarte Amerikanen. Op Twitter bedankte Kaepernick Eminem voor zijn steun. Hij kreeg bijval van de rappers Snoop Dogg en P. Diddy en basketbalspeler LeBron James.

    Het is niet de eerste keer dat Eminem zich vocaal uitlaat over Trump. Tijdens de Amerikaanse verkiezingen bracht hij het nummer Campaign Speech uit waarin hij kritiek levert op de roekeloosheid van de toenmalige presidentskandidaat Trump. Een stoet andere artiesten, zoals Franz Ferdinand, Run the Jewels, Gorillaz, Pusha T en A Tribe Called Quest hebben ook in hun muziek scherpe kritiek geleverd op de Amerikaanse president. Trump heeft nog niet op de jongste aanval van Eminem gereageerd. (Joost Mollen)

  7. Meer beschuldigingen tegen Weinstein

    Steeds meer vrouwen treden naar buiten over hun ervaringen met het seksuele wangedrag van filmproducent Harvey Weinstein. Hollywood-grootheden Gwyneth Paltrow en Angelina Jolie onthulden dinsdag in The New York Times dat ze in de jaren negentig zijn avances hebben afgeslagen. In het blad The New Yorker zeggen drie vrouwen niet te zijn ontkomen aan Weinstein, en beschuldigen hem van verkrachting.

    Zeker acht vrouwen hebben in de afgelopen dertig jaar een schikking met Weinstein getroffen vanwege wat hen was overkomen, werd vrijdag bekend. Vermoedelijk heeft een veelvoud aan vrouwen te maken gehad met seksuele intimidatie door de producent. Zondagavond werd hij door zijn eigen bedrijf Weinstein Company ontslagen.

    ‘Ik had een slechte ervaring met Harvey Weinstein in mijn jeugd, en om die reden heb ik ervoor gekozen nooit meer met hem samen te werken en anderen te waarschuwen als ze dit wel deden’, schrijft Jolie aan The New York Times. ‘Dit gedrag richting vrouwen is op ieder gebied, en in ieder land nacceptabel.’

    Minder bekende actrices vertellen in The New Yorker ook wat ze is overkomen. Asia Argento zegt dat ze in 1999 tegen haar wil in oraal werd bevredigd door Weinstein in Cannes. Lucia Evans zegt dat ze in 2004 in New York zelf werd gedwongen tot orale seks. Een derde vrouw doet anoniem haar verhaal.

    Paltrow vertelt dat ze op 22-jarige leeftijd verscheen in Weinsteins hotelkamer in Beverly Hills, om te praten over haar rol in Emma (Jane Austen). Hij begon haar te betasten en stelde voor naar de slaapkamer te gaan.

    ‘Ik was een kind, ik had een contract, ik was doodsbang.’ Ze vertelde het haar toenmalige vriend Brad Pitt, die Weinstein op zijn gedrag aansprak. Weinstein liet Paltrow vervolgens weten het niet aan nog meer mensen te vertellen. Later werkte ze weer met hem samen. Rosanna Arquette, bekend van Pulp Fiction, en nog vier andere vrouwen, hebben een vergelijkbaar verhaal over Weinstein.

    Tegenover Amerikaanse media ontkent de filmproducent alle beschuldigingen van onvrijwillige seks.

  8. Cruz y Ortiz in beeld Amsterdam Museum

    Het Amsterdam Museum en de gemeente Amsterdam hebben vijf architecten geselecteerd die gaan onderzoeken of het Burgerweeshuis, het historische gebouwencomplex van het museum in de binnenstad, is aan te passen aan de eisen van de moderne tijd.

    De opvallendste daarvan is het Spaanse architectenbureau Cruz y Ortiz, bekend van de omvangrijke en met veel lof overladen verbouwing van het Rijksmuseum. De door deze architecten bedachte ondergrondse ingang in de fietstunnel werd – tot hun grote frustratie – geschrapt na protesten. De andere geselecteerde bureaus zijn Neutelings Riedijk Architecten, Felix Claus Dick van Wageningen Architecten en de combinaties Office Winhov/Inbo en Al_a/Next/1meter98. Hun plannen worden volgend jaar gepresenteerd. Daarna wordt besloten of het museum in het Burgerweeshuis blijft of gaat verhuizen. Judikje Kiers, directeuir van het Amsterdam Museum sinds maart 2016, heeft een voorkeur voor blijven, omdat het zo’n historische plek is. Voorwaarde is daarbij wel dat het gebouwencomplex veel toegankelijker wordt.

  9. Meer geld voor cultuur onder Rutte III

    Het kabinet Rutte III gaat meer geld uittrekken voor cultuur. Dat is op te maken uit de cultuurparagraaf van het dinsdag gepresenteerde regeerakkoord. Daarin staat dat het kabinet ‘gericht extra’ wil investeren in ‘kwaliteit’ en dat de zogenoemde basisinfrastructuur wordt uitgebreid. Dat zijn de culturele instellingen die vierjaarlijks rijkssubsidie krijgen en de fondsen die de rest van het rijksgeld voor cultuur verdelen. Er worden geen bedragen genoemd. Het eerste kabinet-Rutte bezuinigde zwaar op cultuur en die korting werd tijdens het tweede kabinet-Rutte grotendeels gehandhaafd.

    Opvallend is ook dat de nieuwe coalitiepartijen akkoord zijn gegaan met een uitbreiding van de zogenoemde indemniteitsregeling, een garantieregeling waarbij de Nederlandse Staat het risico overneemt op schade aan en verlies van kunstwerken die worden geleend ten behoeve van tentoonstellingen. Een ruimere staatsgarantie scheelt de musea handenvol geld, omdat ze nu vaak gedwongen zijn dure verzekeringen af te sluiten. Bij de tentoonstelling Late Rembrandt was het Rijksmuseum bijvoorbeeld ‘alleen al aan verzekering een miljoen kwijt’, aldus toenmalig directeur Wim Pijbes. Hij heeft lang gelobbyd voor een uitbreiding van de huidige regeling, waarbij de rijksoverheid jaarlijks slechts garant staat voor kunstwerken met een totaalwaarde van 300 miljoen euro. Dit plafond is snel bereikt als kunstwerken worden geleend die tientallen miljoen euro waard zijn.

  10. Podiumprijs voor Richards en Marengo

    Theatermaker Bright Richards en hiphopchoreograaf Lloyd Marengo hebben de nieuwe jaarlijkse Gieskes-Strijbis Podiumprijs gekregen, de grootste podiumprijs van Nederland. Ze krijgen ieder 60.000 euro voor het 'verrijken van het podiumlandschap', dat ze mogelijk 'duurzaam veranderen'. Richards en Marengo kunnen met het geld hun werk verder uitbouwen.

    Bright Richards is artistiek leider van New Dutch Connections uit Utrecht. In zijn theaterstuk As I Left My Father's House vertelde Richards zijn waargebeurde vluchtverhaal. ‘Richards is een fantasievolle eigenzinnige theatermaker die met een geheel eigen vertelvorm het publiek weet te raken. Hij creëert een open dialoog met zijn deelnemers en publiek en bouwt bruggen tussen mensen die elkaar nog niet kennen', aldus de beoordeling van de adviescommissie onder leiding van Anoek Nuyens.

    Lloyd Marengo is choreograaf, docent en medeoprichter van het HipHopHuis in Rotterdam. In 2010 en 2013 was hij te zien op de Nederlandse Dansdagen met de breakdancevoorstelling Tag en de meer kwetsbare en persoonlijke voorstelling Father Father. ‘Marengo heeft producties gemaakt die opvielen door een geheel eigen, ontroerende combinatie van streetdance, kwetsbare stilte en tederheid. Zijn doorzettingsvermogen is bewonderenswaardig en zijn producties zijn van uitstekende artistieke kwaliteit', aldus de adviescommissie voor de nieuwe prijs.

    Er waren vijf kandidaten genomineerd. De andere kanshebbers waren componist Merlijn Twaalfhoven, theatermaker Lizzy Timmers en danser en choreograaf Niek Traa.

    Het Gieskes-Strijbis Fonds is een particulier goededoelenfonds dat vooruitgang wil bevorderen op de gebieden kunst en cultuur, natuur en milieu, democratie en rechtsstaat en verder medisch onderzoek. De gelijknamige stichting is in 2003 opgericht door Hennie Gieskes en Diedi Gieskes-Strijbis.