De taal der liefde.
De taal der liefde. ©

Beleef opwindende tijden met de taal der liefde

Boekrecensie

Erotisch woordenboek vol prettige verrassingen.

Non-fictie

Ton den Boon

De taal der liefde - Literair woordenboek van seks en erotiek

Van Dale; 296 pagina's; euro 17,50

Zou Ton den Boon, in het dagelijks leven hoofdredacteur van Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, de afgelopen twintig jaar ook nog hebben kunnen genieten van een hitsige passage in een boek dat hij las?

In het voorwoord van zijn 'literair woordenboek van seks en erotiek' onthult hij hoe hij al die jaren als een monnik de fragmenten verzamelde die hij in literaire werken tegenkwam 'op het gebied van liefde, erotiek en seks'. Een heleboel daarvan kwam níét in De taal der liefde terecht. Elk werkwoord dat ook maar in de verste verte een stotende beweging suggereert kan tenslotte dienst doen als metafoor voor de geslachtsdaad. En voor benamingen van het vrouwelijk en mannelijk geslachtsorgaan geldt iets soortgelijks. Wat er dan wel de 296 pagina's vult? '... erotische terminologie waar iets over te melden valt.' Herkomst, dwarsverband met ander woord, een veelzeggend citaat. Die dingen. En van die dingen zijn de laatste het interessants.

Elk werkwoord dat ook maar in de verste verte een stotende beweging suggereert kan tenslotte dienst doen als metafoor voor de geslachtsdaad

Omdat Den Boon zich de luxe toestond geen volledigheid na te streven, maar gewoon de fijnste citaten verzamelde. En omdat hij zich niet beperkte tot de hoge literatuur. Het gaat van Hugo Claus tot Bobbi Eden en van W.F. Hermans tot Saskia Noort. Dat leidt tot aangename verrassingen. Zo viste hij uit het oeuvre van Hella Haasse: 'Dat een aanzienlijk leeftijdsverschil geenszins een beletsel hoeft te vormen voor wat men de vreugden van het echtelijk bed noemt, weet ik uit ervaring.' En klassiekers bevat het boek ook: 'Man, da's toch het mooiste wat er is? Ketsen? Hè? Wat is er nou lekkerder dan pruimen op sap te zetten?' (De klisjeemannetjes).

En mag een lemma op het eerste gezicht wat flauw ogen, dan wordt het bij even doorlezen toch leuk, omdat Den Boon de kunst verstaat in droge woorden een verklaring te schrijven die doet glimlachen. Over 'banaan': '... het verschil met die andere fallussymbolen is dat de banaan een op het gebied van orale seks suggestief fallussymbool is (...) afbeeldingen van vrouwen met volle lippen die een banaan in hun mond stoppen roepen bij sommige mannen dan ook dwingend erotische associaties op.'

Ook beschrijft Den Boon in ultrakorte essays van dertig Nederlandstalige schrijvers hun bijdrage aan de erotische woordenschat, die hij bovendien op waarde schat. Over A. Moonen: 'Zijn nieuwvormingen op genitaal en scatologisch vlak zijn nogal fysiek van aard en vaak vrij onaangenaam van toon.'

Wie dit proza weet te waarderen, beleeft opwindende tijden met De taal der liefde.