Een vader haalt zijn kinderen op bij een basisschool in Amsterdam.
Een vader haalt zijn kinderen op bij een basisschool in Amsterdam. © ANP

Vaders vaker thuis bij kinderen, maar Nederland loopt nog 'hopeloos achter'

Vaders nemen steeds vaker ouderschapsverlof op, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het percentage mannen dat na de geboorte van hun kinderen onbetaald verlof opneemt is in 2015 bijna verdubbeld ten opzichte van tien jaar geleden, maar vakbond FNV stelt dat Nederland wat betaald verlof betreft nog 'hopeloos achterloopt'.

In 2015 nam 11 procent van de vaders onbetaald ouderschapsverlof op, tegenover 9 procent in 2013. Ten opzichte van de 6 procent van tien jaar geleden is dit zelfs bijna een verdubbeling. Van de moeders neemt 22 procent nu ouderschapsverlof op, terwijl dat tien jaar geleden nog 13 procent was. Relatief is de toename onder mannen ietsje groter dan onder vrouwen.

Vaders achter de kinderwagen moeten geen kapsones krijgen

Het ouderschapsverlof moet beter worden verdeeld over vaders en moeders: wat vindt de man? Bioloog Midas Dekkers: 'De rol van de vader wordt overgewaardeerd.'

'Een duidelijke toename', zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS tegen radiozender BNR. 'Maar het is wel duidelijk een minderheid van de mannen die dat doet.' Volgens Van Mulligen gaan jonge vaders zelfs vaker fulltime werken na de geboorte van de kinderen. De toename is 'bemoedigend', zegt ook Louis Tavecchio, emeritus hoogleraar pedagogiek. Nederland trekt zo meer naar het Europese gemiddelde.

Het aantal mensen dat behoefte had aan verlof maar dit niet opnam, is de afgelopen tien jaar nauwelijks verminderd. Voor vaders is de belangrijkste reden dat het opnemen van verlof slecht is voor hun carrière, vrouwen zeggen dat het voor hen financieel niet haalbaar is. Andere redenen om geen ouderschapsverlof op te nemen zijn onbekendheid met de regelingen of de afwezigheid van goede kinderopvang.

Louis Tavecchio: 'Mannen zijn beducht voor de daddytrack, zoals ze dat in de VS noemen: mannen die op sommige belangrijke momenten voor hun gezin kiezen, worden gepasseerd bij promoties. Vanwege die angst zijn nog veel mannen huiverig voor het opnemen van verlof.'

Ouderschapsverlof

Papa, wanneer kom je voor me zorgen?

Nederlandse mannen hebben weinig dagen betaald ouderschapsverlof vergeleken met vaders elders in Europa. Hoe komt dit? (+)

Ouders met kinderen jonger dan 8 jaar kunnen bij hun werkgever aanspraak maken op ouderschapsverlof. Dankzij een nieuwe wet is het sinds 2015 makkelijker geworden om het onbetaalde verlof op te nemen.

Vanaf 2017 krijgen vaders ook iets langer kosteloos vrij na de bevalling. Het betaalde ouderschapsverlof gaat dan van twee naar vijf dagen. Vaders hebben nu al recht op drie dagen ouderschapsverlof bovenop de twee betaalde dagen. Volgens Louis Tavecchio is dit een belangrijke stap in de erkenning van het feit dat vaders belangrijk zijn. 'De kans bestaat dat meer mannen daardoor zelfbewuster hun rol vergroten en meer vaders korter gaan werken.'

De aangekondigde uitbreiding van het betaalde kraamverlof is onvoldoende, liet FNV maandag weten in een persbericht. De vakbond pleit voor een verruiming van het ouderschapsverlof in Nederland. PvdA en ChristenUnie probeerden eerder al een verdere verruiming te agenderen, maar kwamen niet ver.

In internationale vergelijkingen komen Nederlandse vaders er bekaaid vanaf: in de meeste Europese landen hebben mannen recht op minimaal twee weken betaald verlof.

Nederland zou, net als veel andere Europese landen, minstens twee weken betaald vaderschapsverlof moeten geven

  • 70% (2366)

    Eens

  • 30% (1033)

    Oneens

3399 stemmen

Regels van ouderschapsverlof

Nu hebben vaders buiten de twee betaalde en drie onbetaalde dagen alleen nog recht op onbetaald ouderschapsverlof. Dat houdt in dat vaders (en moeders) totdat hun kind 8 jaar is tijdelijk minder mogen werken. Ouders hebben recht op 26 keer het aantal uren dat ze per week werken. Wie 40 uur in de week werkt, heeft dus tot de 8ste verjaardag recht op 1.040 uur onbetaald verlof.

Wat is het verschil tussen de drie dagen onbetaald verlof voor vaders en het 'gewone' ouderschapsverlof? Na de bevalling heeft de vader recht op drie dagen ouderschapsverlof (op te nemen binnen vier weken na het kraamverlof). De werkgever mag dit verlof niet weigeren en het gaat af van het tegoed aan ouderschapsverlof.