Schoolkeuze in mbo te vaak bepaald door portemonnee
© ANP

Schoolkeuze in mbo te vaak bepaald door portemonnee

Minister vindt situatie alarmerend en belooft plan

Vanwege de hoge kosten volgen veel kinderen van arme ouders een andere mbo-opleiding - een goedkopere of een met minder reisafstand - dan de eerste keuze was.

Eenderde van de minder bemiddelde ouders van mbo-leerlingen zegt dat de kosten zwaar tot zeer zwaar hebben meegespeeld bij de schoolkeuze van hun kinderen. Mbo-opleidingen signaleren dat sommige ouders terugkrabbelen als ze horen hoeveel geld er is gemoeid met opleidingen als uiterlijke verzorging, veiligheid of horeca.

Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Onderwijs, dat vandaag openbaar wordt gemaakt.

'Alarmerend'

Het is onacceptabel dat de hoogte van de schoolkosten de keuze voor vervolgonderwijs bepaalt

Jet Bussemaker

'Een alarmerende conclusie', zegt onderwijsminister Jet Bussemaker (PvdA). 'Het is onacceptabel dat de hoogte van de schoolkosten de keuze voor vervolgonderwijs bepaalt', zegt Bussemaker. 'Die keus moet worden gemaakt op grond van talenten en motivatie van de leerling.'

De kosten voor minderjarige mbo-leerlingen bedragen gemiddeld 1.400 euro per jaar. Meer dan de helft van de ouders vindt dit bedrag hoog of zeer hoog. De reiskosten - gemiddeld 600 euro per jaar - vormen een van de grootste kostenposten.

Eerder was al besloten dat per 1 januari 2017 ook minderjarige mbo-leerlingen reiskosten vergoed krijgen, waarmee volgens de minister al een belangrijk deel van het probleem is opgelost. Voor de overbruggingsperiode tot die reiskostenvergoeding maakt de minister 5 miljoen euro vrij, 'zodat niemand om financiële redenen een bepaalde opleiding niet gaat volgen'. Bussemaker overlegt nu over de manier waarop dit geld bij de doelgroep terecht kan komen.

Ouders met smalle beurs steunen

Gelijke kansen in het onderwijs vormen een actueel en urgent thema

Jet Bussemaker

De minister belooft in het najaar met een structureel plan te komen om ouders met een smalle beurs te steunen. 'Gelijke kansen in het onderwijs vormen een actueel en urgent thema', zegt Bussemaker. 'Het onderwijs in Nederland moet alle kinderen dezelfde kansen bieden; daarbij mag het inkomen van ouders geen rol spelen.'

Mbo-scholen, leerlingenraden en gemeenten signaleren dit schooljaar dat een groeiend aantal mbo-leerlingen hun schoolkosten niet kan betalen. Dit komt onder meer door de afschaffing van de wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten, wat honderden euro's kan schelen.

Forse hobbel

Op verzoek van de Kamer heeft het ministerie van Onderwijs dit laten onderzoeken. Nu blijkt dat de schoolkosten in het mbo inderdaad een forse hobbel vormen. Eenderde van de ouders informeert vooraf naar de kosten van de opleiding, voor een kwart van de ouders spelen de kosten mee in de keuze. Bussemaker vraagt de onderwijsinstellingen geen boeken verplicht te stellen die niet of nauwelijks worden gebruikt.

Bij ouders van leerlingen in het voortgezet onderwijs spelen de schoolkosten minder een rol. Voor hen worden de schoolboeken vergoed.