Amsterdams urinoir aan het Oude Kerkplein.
Amsterdams urinoir aan het Oude Kerkplein. © ANP

Rechter: vrouw kan best plassen in urinoir, al is het niet prettig

Toch boete voor wildplassende vrouw op Leidseplein

'Als vrouw kun je ook in een urinoir plassen. Het is misschien niet prettig, maar het zou wel kunnen.' Dat zei de Amsterdamse kantonrechter maandagmiddag tegen Geerte Piening (23). De vrouw probeerde via de rechter een boete van 140 euro wegens wildplassen ongedaan te krijgen.

Eind mei 2015 plaste Piening na een avondje stappen in een steegje bij het Leidseplein in Amsterdam. Agenten betrapten haar op heterdaad en legden een boete op. Piening stapte naar de rechter omdat ze naar eigen zeggen geen andere keus had vanwege het tekort aan wc's voor vrouwen. De rechter stelde haar niet in het gelijk, maar verlaagde de boete naar 90 euro omdat het meer dan twee jaar had geduurd voor de zaak voorkwam.

Piening wilde met de rechtszaak een punt maken: er zijn te weinig wc's voor vrouwen. In Nederland zijn er 565 openbare en 3.065 'semi-openbare' wc's, volgens de app Hoge Nood. Semi-openbare wc's zijn te vinden in gelegenheden als bibliotheken, winkels en fastfoodketens. Daarvan kunnen vrouwen gebruikmaken, maar die gebouwen zijn 's nachts vrijwel nooit open. Van de 565 openbare wc's gaat het om 204 urinoirs waarvan vrouwen eigenlijk geen gebruik kunnen maken.

Scheve verhouding

Dat de rechter zei dat ook vrouwen van een urinoir gebruik kunnen maken, vind ik verrassend

Geerte Piening

Het plaatsen van een toiletgebouw waar vrouwen terecht kunnen is een stuk duurder dan een plasgelegenheid voor mannen. Het eerste kost enkele tonnen terwijl een plaskrul voor mannen 40.000 tot 80.000 euro kost, schat Hjalmar Duif van Hoge Nood. Dat verklaart de terughoudendheid van gemeenten in het beschikbaar stellen van wc's voor vrouwen.

Een groot probleem, meent Piening. Ze stelde dat de verhouding tussen openbare mannen- en vrouwentoiletten scheef was: 35 versus 3. 'De dichtstbijzijnde dames-wc was twee kilometer verderop.' De officier van justitie zei hierop dat als er geen prullenbakken in de buurt staan, je nog steeds geen afval op straat mag gooien. Daarnaast voerde hij aan dat als de nood zo hoog was, Piening ook net voor sluitingstijd in de uitgaansgelegenheid naar de wc had kunnen gaan.

De 23-jarige vrouw zei dat ze in de club nog naar de wc was gegaan. 'Maar buiten moest ik nog een keer. Omdat er geen plasmogelijkheden waren voor vrouwen, was ik genoodzaakt dit op straat te doen.'

Piening bekritiseerde Amsterdam, dat overigens de meest gastvrije 'toiletgemeente' van Nederland is volgens cijfers van Hoge Nood. Van de 50 grootste gemeenten bungelt Zwolle onder aan het lijstje.

Lastig

De rechter was het met Piening eens dat het voor vrouwen lastiger is om een openbaar toilet te bezoeken. Volgens hem zijn er meer urinoirs dan vrouwentoiletten, omdat mannen vaker op straat plassen. 'In al die jaren dat ik dit werk doe, bent u pas de tweede vrouw die zo'n boete aanvecht.'

Piening baalt van de uitspraak. 'Voor vrouwen is er veel minder geregeld dan voor mannen. Dat de rechter zei dat ook vrouwen van een urinoir gebruik kunnen maken, vind ik verrassend. Zo'n urinoir is gewoon open, dan zit je daar in je blote billen. Alle aandacht die deze zaak heeft gekregen, laat wel zien dat het gebrek aan vrouwen-wc's een probleem is.'

De producer van het SBS 6-programma Hart van Nederland weet nog niet of ze in hoger beroep gaat. Ze heeft bij de gemeente Amsterdam aandacht gevraagd voor het probleem, maar wordt 'van het kastje naar de muur gestuurd'. Of ze nog een keer zal wildplassen? 'Ik kijk er nu wel meer mee uit.'