Het Valkhof in Nijmegen met op de achtergrond de tijdelijk herbouwde Donjon in 2005.
Het Valkhof in Nijmegen met op de achtergrond de tijdelijk herbouwde Donjon in 2005. © Raymond Rutting / de Volkskrant

Protest tegen donjon: 'Nijmegen heeft geen Disneytoren nodig'

Nijmegenaar Huub Bellemakers roept op tot een demonstratie

Een commercieel gedrocht, zo noemt Nijmegenaar Huub Bellemakers de donjon, de historische toren die een stichting wil laten herrijzen in het Valkhofpark. Afgelopen dinsdag werden daarvoor de plannen gepresenteerd. Maar als het aan Bellemakers ligt, gaat daar een streep door.

Op Facebook heeft Bellemakers, nummer 33 op de kandidatenlijst voor GroenLinks bij de laatste verkiezingen, opgeroepen tot een demonstratie aanstaande zaterdag in het Valkhofpark. Zijn oproep werd in korte tijd al door bijna anderhalf duizend mensen gesteund. Met de demonstratie wil Bellemakers de Nijmeegse politiek onder druk zetten om de plannen tegen te houden. 'Nijmegen heeft geen Disneytoren nodig.'

Met zijn verzet komt de GroenLinkser, die op persoonlijke titel actievoert, rijkelijk laat. Over de herbouw van de donjon wordt al meer dan tien jaar gedebatteerd. In een referendum in 2006 sprak 60 procent van de Nijmeegse bevolking zich uit voor herbouw. De benodigde bestemmingsplanwijziging is al goedgekeurd door de gemeenteraad. Dinsdag presenteerde de Stichting Donjon een langjarige exploitant voor de toren, waarmee ook de laatste horde lijkt te zijn genomen.

Tekst gaat verder onder de Facebook-post.

'Commerciële bullshit'

De mensen hebben gestemd op een idee om een historische toren te herbouwen

Huub Bellemakers

In de plannen van de nieuwe exploitant wordt de donjon een beleveniscentrum met B&B, restaurant en skybar. Bierbrouwer Heineken is partner in het project, Sligro leverancier. 'Commerciële bullshit', vindt Bellemakers. Dit is volgens hem niet waar de Nijmeegse bevolking elf jaar geleden voor heeft gestemd.

'De mensen hebben gestemd op een idee om een historische toren te herbouwen. Als destijds was gezegd: wilt u een toren waarin Heineken feestjes gaat bouwen, dan vraag ik me af of een meerderheid ook had voorgestemd.'

Bellemakers vreest dat het Valkhofpark - 'het oudste stadspark van Nederland'- door de bouw van de toren wordt verpest. Hij heeft ook grote twijfels over de financiële haalbaarheid van de plannen. 'Ik ben bang dat dat binnen twee jaar de hele boel failliet is. Dan staat de toren leeg en wie mag er dan voor opdraaien? De gemeente.'

Of de herbouw nog is tegen te houden is maar de vraag. Een bezwaar tegen de bouw bij de Raad van State is verworpen. Een poging van Bellemakers' eigen partij vorig jaar om een nieuw referendum te organiseren over deze kwestie kreeg geen steun in de gemeenteraad.

Als de Nijmeegse politiek kloten heeft gaan ze er alsnog voor liggen

Huub Bellemakers

Er is nog wel goedkeuring nodig van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Die is niet enthousiast over de herbouwplannen, maar heeft laten weten de bouw niet te zullen blokkeren.

Om de bouw nu nog tegen te houden is ingewikkeld, geeft Bellemakers ronduit toe. Maar hij geeft de moed niet op. 'Zo lang ze nog niet aan het bouwen zijn, is het nog niet te laat. Ik hoop dat de Nijmeegse politiek er alsnog voor gaat liggen. Als ze kloten hebben doen ze dat.'

De donjon is een replica van de toren van de burcht die keizer Frederik I Barbarossa omstreeks 1150 op deze plek liet bouwen. In 1795 werd de burcht, inclusief toren, afgebroken. Het enige dat nog rest zijn een oude kapel en een stukje ruïne.

Lees meer, kijk verder

Nieuwe skyline
Wie nu over de Waalbrug Nijmegen binnenkomt, kijkt aan tegen de groen beboste heuvel van het Valkhofpark. Eind 2018 moet op deze plek een vijftig meter hoge donjon verrijzen, een replica van een toren die hier zes eeuwen heeft gestaan en die na ruim tweehonderd jaar te zijn weggeweest wordt herbouwd. Lees hier meer over de plannen en een interview met Marieke Kuipers, hoogleraar Cultureel Erfgoed.

Herbouw vergane glorie
Nijmegen krijgt z'n nieuwe donjon. In Amsterdam zijn plannen voor het opnieuw bouwen van het Paleis voor Volksvlijt en in Utrecht wil men het oude schip van de Domkerk reconstrueren. Scroll in deze special door een overzicht van dergelijke plannen.