Straatbeeld in de wijk Dolphia
Straatbeeld in de wijk Dolphia ©

Primeur in Enschede: inwoners betalen hypotheek op buurthuis af met maatschappelijke diensten

Enschede financiert de bouw van een nieuw buurthuis in de wijk Dolphia met een hypotheek die de bewoners afbetalen met maatschappelijke diensten als huiswerkbegeleiding of buitenschoolse opvang. Vrijdag zetten de gemeente en de bewoners hun contract onder deze 'sociale hypotheek', die een primeur voor Nederland is.

Het project heet 'De Droom van Dolphia' genoemd en kent een lange voorgeschiedenis. Dolphia is een volksbuurtje aan de oostkant van Enschede met zeshonderd inwoners. Ooit waren er plannen om de wijk uit te breiden, maar de financiële crisis haalde daar een streep door.

De gemeente was bereid het nieuwe buurthuis te financieren met een lening van 2 ton

Inmiddels was er wel al een nieuw wijkverzamelgebouw inclusief buurthuis neergezet, dat midden in de nieuwe wijk was gepland. Omdat die wijk er niet kwam, staat het in het niemandsland aan de rand van het oude Dolphia. Veel te ver weg, zegt Chantal Boer (38), een getogen Dolphiaan. 'Niemand voelt zich daar thuis.'

De bewoners wilden een buurthuis terug in de wijk. Met die wens stapten ze naar de gemeente. Prima, zei VVD-wethouder Jeroen Hatenboer, als ze het maar zelf zouden regelen. 'Ze hebben immers al een plek waar ze terecht kunnen.'

De bewoners stelden een financieringsplan op en gingen daarmee naar de bank. Die was niet bereid een hypotheek te verlenen. Dus kwamen ze terug op het gemeentehuis, waar een uniek plan werd uitgebroed. De gemeente was bereid het nieuwe buurthuis te financieren met een lening van 2 ton. De bewoners zouden die afbetalen met maatschappelijke diensten als huiswerkbegeleiding, buitenschoolse opvang en computercursussen voor ouderen.

Beloning naar rato

In het begin krijgen de bewoners 4,5 euro per uur werk dat ze in het buurthuis steken. In de toekomst is het de bedoeling dat ze beloond worden naar rato van de besparingen die door hun werk wordt gerealiseerd, bijvoorbeeld door het verminderen van zorgkosten in de wijk of het terugdringen van schooluitval. Die is in Dolphia veel hoger dan in de rest van Enschede.

'Die cijfers hebben we toch al', zegt Tjalling de Vries, de beleidsambtenaar die de details van het plan heeft uitgewerkt. 'Dus dat is gemakkelijk uit te rekenen.'

Aanvankelijk hadden bewoners twijfels of ze dit wel aankonden, vertelt Hatenboer. 'Gaandeweg is de overtuiging ontstaan: we kúnnen het.' Woensdag keurde de gemeenteraad het plan goed. 'Dat was wel even een emotioneel momentje voor de bewoners.'

Met de diensten die we verlenen doen we iets terug voor de maatschappij

Chantal Boer

Wijkbewoonster Boer vindt het een 'superidee'. Dolphia krijgt zijn vurig gewenste buurthuis. 'En met de diensten die we verlenen doen we iets terug voor de maatschappij.' Het nieuwe buurthuis wordt gerund door en voor de bewoners. Een bewonerscommissie neemt het beheer op zich. 'We doen het helemaal zelf.'

Volgend jaar maart moet het nieuwe buurthuis er staan, aan de vijver, midden in de wijk. Over wat er gebeurt als de bewoners niet aan hun verplichtingen voldoen is Hatenboer duidelijk. 'Dan gaat er een bulldozer overheen. Experiment mislukt, geld weg, maar ook buurthuis weg.'

Zo ver zullen ze het niet laten komen, bezweert Boer. 'Ik ben ervan overtuigd dat we het gaan redden.' Dolphia heeft een droom die uitkomt.