Werknemers maken met een enorme pavermachine een vlakke bodem in de ronde tunnels van de Noord-Zuidlijn. Hierop kan het metrospoor worden aangelegd.
Werknemers maken met een enorme pavermachine een vlakke bodem in de ronde tunnels van de Noord-Zuidlijn. Hierop kan het metrospoor worden aangelegd. © ANP

Oplevering Noord-Zuidlijn opnieuw uitgesteld - tot zomer 2018

Weer moet een Amsterdamse bestuurder een latere openingsdatum voor de NoordZuidlijn (NZL) noemen en verkeerswethouder Pieter Litjens (VVD) doet dat vrijdag met verve en preciezer dan zijn voorgangers: 'Het wordt 22 juli 2018!'

Negen maanden later dan hij eerder had 'gecommuniceerd'. Op de vraag of het wel zo verstandig is geweest om steeds maar weer een voorziene openingsdatum te noemen, zegt Litjens: 'Daar hebben Amsterdammers recht op.'

Bij de mededeling over nieuwe 'vertraging' probeert hij ook nog iets positiefs en geruststellends aan de Amsterdammers mee te geven: vertraging kost altijd geld, maar de aanleg van de NZL, het grootste en duurste ov-project van het land, blijft binnen het afgesproken budget. Dat is 3,1 miljard euro.

Vertragingen

In dat budget was al ruimte vastgesteld voor onvoorziene risico's, tegenvallers, kortom vertraging. Blijft het nu dus écht binnen die 3,1 miljard euro? Litjens: 'Ja'. Althans, als er zich geen nieuwe tegenvallers voordoen die alle betrokkenen nu nog niet kunnen voorzien.

Aan de NoordZuidlijn, een metroverbinding die het Amsterdam van boven het IJ verbindt met treinstation Amsterdam WTC in stadsdeel zuid, wordt al ruwweg zo'n 30 jaar gewerkt. Eerst alleen om papier, na het definitieve besluit tot aanleg (2001) ook in en boven de grond.

Jaren achtereen is de Amsterdammer in het vooruitzicht gesteld dat de lijn in oktober 2017 open zou gaan. Het wordt toch weer later. De eerste trein gaat rijden op 22 juli 2018, de dag waarop voor dat jaar de zomerdienstregeling van vervoerder GVB ingaat.

Volgens wethouder Litjens heeft de nieuwe tegenvaller meerdere oorzaken. Bijvoorbeeld het onvoorziene faillissement van meerdere aannemers die bij de bouw betrokken waren, zoals Imtech. Ook blijken er nu, in de perirde van 'afbouw', allerlei ICT-problemen aan het licht te komen. Overheden in Nederland klinkt dat niet vreemd in de oren: ICT is per definitie een 'probleem' voor welke bestuurder dan ook.

Juist nu de NZL (spoor ligt er, stations worden aangekleed, dreiging van instorting van gebouwen in de binnenstad is voorbij) in de testfase is aanbeland, trekt het 'testbedrijf' aan de rem, zo vertelt Litjens.Ëen voorbeeld: pas als alle stations helemaal klaar zijn met wandtegels kun je pas écht testen.'

Wat ook nog bijdraagt aan de vertraging is dat de verantwoordelijken voor de bouw van de NZL hebben geleerd van recente spoorprojecten. Bijvoorbeeld van de bouw van een spoortunnel bij Delft. Er worden in Nederland veel te zware veiligheidseisen gesteld aan tunnels, zo luidt de conclusie.

En niet alleen in geval van spoor door een tunnel. NZL-directeur Holte Detmar zegt vrijdag dat ook geleerd is van de ellende bij de autotunnel onder de A73 bij Roermond. Daar zijn voortdurend problemen. Vooral omdat de opgeschroefde veiligheideisen innovatieve ICT-oplossingen vergen.

Een precieze uitleg over de zoveelste vertraging valt komende woensdagochtend in het Amsterdamse stadhuis te beluisteren. Dan houdt de Amsterdamse gemeenteraad een hoorzitting met (al dan niet onafhankelijke) deskundigen. De nieuwe vertraging is op zich geen reden voor die hoorzitting. Zodra er een openingsdatum wordt vastgesteld wil de raad meer tekst en uitleg, zo is afgesproken.

Olympische opgave

Oud-minister Cees Veerman - een onderzoek onder zijn leiding leidde tot het besluit in 2009 om de NZL tóch af te bouwen - is woensdag een van de deskundigen die wordt gehoord. Dat geldt ook voor de directeur van het GVB, het vervoersbedrijf dat de metro gaat exploiteren.

Alexandra van Huffelen, voormalig en gevierd wethouder van Rotterdam en nu GVB-directeur, zegt vrijdag dat de nieuwe vertraging ook veel extra werk betekent voor haar bedrijf. Het GVB is al volop doende met allerlei bus- en tramroutes te wijzigen of zelfs op te heffen, tot voor kort nog in de verwachting dat de NZL volgend jaar zou open gaan.

Van Huffelen bevestigt vrijdag dat de vervoerscijfers voor de NZL in de loop der jaren steeds naar beneden zijn bijgesteld. Zij rekent nu op 100 duizend reizigers per dag. Meer in algemene zin: het aantal ov-reizigers in Amsterdam groeit wél, tot 800 duizend per dag nu.

Wethouder Litjens: 'Ik heb het altijd gezegd: de NoordZuidlijn is een Olympische opgave en dat blijft het tot de dag van openstelling.'