De BUK-installatie met de raket waarvan het JIT vermoedt dat vlucht MH17 is neergehaald, op een foto van juli 2014. De foto is verspreid door het JIT.
De BUK-installatie met de raket waarvan het JIT vermoedt dat vlucht MH17 is neergehaald, op een foto van juli 2014. De foto is verspreid door het JIT. © AP

Onderzoekscollectief Bellingcat zegt naam te hebben van generaal die bij BUK-raket MH17 betrokken was

Het onderzoekscollectief Bellingcat zegt een Russische generaal te hebben geïdentificeerd die betrokken was bij de levering van de BUK-raket waarmee in 2014 vlucht MH17 werd neergeschoten. Hij zou de figuur met de schuilnaam 'Delfin' ('Dolfijn') zijn, wiens gesprekken door de Oekraïense geheime dienst SBOe zijn onderschept.

In het kader van het onderzoek naar de ramp deed het JIT, het internationale team dat belast is met het strafrechtelijke onderzoek, eerder al een oproep aan mensen die zijn stem herkenden zich te melden. Het is niet bekend of die oproep iets heeft opgeleverd.

Bellingcat zegt nu op basis van een stemanalyse en andere aanwijzingen dat achter 'Delfin' generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjov schuilgaat, een officier die momenteel dienst doet als hoofdinspecteur van het Centrale Militaire District van de Russische Federatie.

Het onderzoeksteam heeft het resultaat van zijn onderzoek doorgegeven aan het JIT. Eerder wist Bellingcat aan de hand van foto's en berichten op sociale media al de route te reconstrueren die de oplegger met de BUK-installatie had gevolgd op 17 juli 2014, de dag dat het Maleisische toestel werd neergehaald boven rebellengebied.

Bellingcat wist ook de identiteit te achterhalen van twintig Russische militairen die bij de operatie betrokken waren. Daarbij gaat het om militairen van het 53ste luchtafweerbrigade uit Koersk. Ook hierbij gebruikte Bellingcat sporen die de militairen hadden achtergelaten op de sociale media.

Tekst gaat verder onder video.

'Vrijwilliger' bij grens met Oekraïne

Volgens Bellingcat voldoet generaal Tkatsjov aan het profiel dat opdoemt uit interviews met de voormalige commandant van de pro-Russische rebellen Igor Girkin en publicaties van een pro-Russische blogger Boris Rozjin, die onder de naam 'Colonel Cassad' blogt. Volgens hen was Delfin een Russische generaal die als 'vrijwilliger' in de zomer van 2014 vanuit de grensplaats Krasnodon orde probeerde te scheppen in de legertjes die aan de kant van de rebellen in Loehansk vochten.

Op grond van zijn voornaam en vadersnaam kwam Bellingcat bij generaal Tkatsjov terecht, die vroeger in de Tsjetsjeense oorlogen vocht en recentelijk nog in Syrië diende. Dankzij een telefonisch vraaggesprek dat de Russische website The Insider met Tkatsjov had, kon Bellingcat diens stem vergelijken met de stem van Delfin in de angeluisterde telefoontjes. 

Een stemanalyse door experts van de Universiteit van Colorado in Denver wees volgens Bellingcat uit dat Delfin met vrij grote waarschijnlijkheid dezelfde persoon is als generaal Tkatsjov. Een onderzoek van het Centrum voor Forensische Wetenschappen van Litouwen leverde een soortgelijke conclusie op.

Bij twee van de vijf geluidsfragmenten die experts van het centrum onderzochten, kwamen ze tot de conclusie dat het 'waarschijnlijk' om Tkatsjov gaat. Bij de andere drie luidde het oordeel: 'zeer waarschijnlijk'. Maar anders dan bij voorgaande onderzoeken ontbreekt het Bellingcat ditmaal aan berichten of foto's op de sociale media die aantonen dat Tkatsjov ook daadwerkelijk in rebellengebied was.


Lees verder over rampvlucht MH17 en Bellingcat

De plicht om te blijven graven - speurwerk vanachter de laptop
Met onthullingen over Syrië en MH17 werd Eliot Higgins, van Bellingcat, een autoriteit. Welke invloed heeft dat op zijn werk? Lees het interview hier. (+)

De Nederlander die vanuit huis het MH17-gebied uitkamde
Een Nederlander stond aan de basis van het nieuwe rapport over de MH17-ramp van het onderzoeksteam Bellingcat. Hij vertelt over zijn speurtocht op internet. (+)

Namen bekend van Russische militairen betrokken bij MH17
Onderzoeksteam Bellingcat heeft de naam achterhaald van de commandant van de Russische luchtverdedigingseenheid die waarschijnlijk betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17. Ook heeft Bellingcat de identiteit weten te achterhalen van andere militairen die betrokken waren bij het transport van de BUK-raketinstallatie waarmee het Maleisische toestel naar alle waarschijnlijkheid werd neergehaald. Volgens het jongste rapport van het onderzoeksteam gaat het om leden van het 2e bataljon van de 53ste luchtverdedigingsbrigade uit het Russische Koersk.

Rusland kan niet meer de handen in onschuld wassen
Oud nieuws. Dat gevoel zullen veel mensen hebben nu het internationale opsporingsteam JIT heeft vastgesteld dat vlucht MH17 is neergehaald met een BUK-raketinstallatie die afkomstig was uit Rusland en na de ramp weer naar Rusland werd teruggestuurd. Toch brengen de bevindingen van het JIT Rusland in een lastig parket. Ook al komen de conclusies grotendeels overeen met wat het onderzoekscollectief Bellingcat al eerder boven water haalde, uiteraard legt een strafrechtelijk onderzoek door rechercheurs uit vijf landen meer gewicht in de schaal. (+)

Waarom duurt het zo lang?
Vier vragen over de stand van zaken rond het onderzoek naar de in 2014 neergeschoten Boeing 777 van Malaysian Airlines, met 298 passagiers aan boord - onder wie 196 Nederlanders.

Bert Wagendorp: Bellingcat toont ons de toekomst van de journalistiek
In het Russische leger zal het nu wel verboden zijn foto's op Instagram te plaatsen, maar dat zal niet helpen. Het fenomeen dat ieder individu voortdurend als zender en ontvanger van informatie fungeert, gaat niet meer weg. Het zal alleen maar aan kracht winnen. Mark Zuckerberg zal niet rusten voor iedere wereldburger op Facebook zit. De achteloze gedachte ('Hé, een vrachtwagen met een raketlanceerinstallatie erop') zal verdwijnen en worden vervangen door onmiddellijke actie: mobiel pakken, foto maken, twitteren. (+)