Nederlandse positie in toptien topsportlanden staat onder druk: meer geld en aandacht nodig
© ANP

Nederlandse positie in toptien topsportlanden staat onder druk: meer geld en aandacht nodig

Nederland dreigt in 2030 enkele plaatsen te zakken op de internationale medailleladder als er niet meer aandacht en geld voor sport komt. Dat staat in de toekomstverkenning 'Een sportiever Nederland' van de hand van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het RIVM, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.

Nederland, vooral verbeeld door de olympische ploegen onder de hoede van sportkoepel NOCNSF, neemt sinds 2001 een stabiele positie in onder de beste tien landen van de wereld. Volgens een meting op 1 januari 2017 bezet Nederland de zevende plaats op de mondiale ranglijst. Voor de paralympiërs, de sporters met een beperking, is er de achtste plek in dat klassement. De jeugdploegen staan in internationale competities (WJK en EJK) als gemiddeld 23ste geklasseerd.

Medaillespiegel

Die hoge positie van Nederland op de medaillespiegel is, zo schrijft het rapport, 'vooral het resultaat van een systeem van talentontwikkeling in strak georganiseerd verenigings- en bondsverband'. De toptienpositie wordt bedreigd, doordat andere landen meer inwoners tellen en snellere economische groei vertonen. Volgens het rapport wordt 50 procent van de klassering bepaald door bevolkingsgroei en de waarde van het bruto binnenland product (bbp).

Nederland is qua inwonertal het 65ste land van de wereld. Op de economische ranglijst (op basis van het bbp) staat ons land 24ste. De verrichtingen als in Sotsji 2014 (Nederland werd vijfde in de medailleverdeling van de Olympische Winterspelen) en Rio 2016 (Nederland elfde bij de Zomerspelen, juist achter Italië en Australië) mogen als ongekend en uitzonderlijk worden gekenschetst.

Investeringen

De investeringen in topsport zijn in Nederland beperkt. Het rapport van het SCP en het RIVM maakt melding van 50 miljoen euro aan financiële middelen voor de Nederlandse topsport. Dat is geld van het ministerie van Sport (VWS), de Nederlandse Loterij (voorheen De Lotto) en het Fonds voor de Topsporter dat de Nederlandse olympiërs en andere sporters van een maandelijkse beloning (stipendium) en onkostenvergoeding voorziet.

Naar de verwachting van de onderzoekers zal dat fonds in de jaren tot 2030 gelijk blijven dan wel beperkt groeien. Van de VVD-woordvoerder op sportgebied, Rudmer Heerema, is bekend dat hij hamert op het sluiten van een sportakkoord. Daar zou een forse zak geld bij horen. In het verleden kwamen er sommen langs van 200 miljoen euro. Dergelijke beloften werden nooit waargemaakt. Wel kreeg NOCNSF eind vorig jaar opeens 10 miljoen extra te verdelen.

Tweedeling

Het streefbeeld voor 2040: Nederland behoort tot de vijf beste topsportlanden van de wereld

In 'Een sportiever Nederland' staat dat er een tweedeling in nationale sport aan het ontstaan is. De ene helft trekt als vanouds naar 'meedoen en bewegen', waarbij sport het middel is voor gezondheid en sociale samenhang. De andere helft richt zich op 'presteren en beleven'. De gemiddelde gemeente heeft weinig oog voor topsport en grote evenementen. Dat wordt overgelaten aan de G5 (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven). De bijdrage van media en sponsors wordt daarin steeds groter, maar is in het rapport niet gekwantificeerd.

De onderzoekers schetsen, in een mogelijk ideale wereld, ook een streefbeeld voor 2040. Dan behoort Nederland tot de vijf beste topsportlanden van de wereld. 'Topsporters en gamers zijn door hun winnaarsmentaliteit een inspiratiebron voor anderen om uit te blinken. Dankzij investeringen van de overheid, publiek-private samenwerking en crowdfunding zijn er meer financiële middelen voor topsport beschikbaar dan voorheen. Van iedere topatleet worden dag en nacht de bewegingen, vitale functies en prestaties gemonitord via slimme sensoren. Een professioneel begeleidingsteam baseert daarop een aangepast schema voor training, voeding en rust. Neurocoaching en gentherapie verbeteren de focus, reactietijd en timing.'