Satyam Arora (29) uit Delhi, India.
Satyam Arora (29) uit Delhi, India. © Marcel van den Bergh

Nederland telt nu 17,2 miljoen inwoners: 'Van de baby's moet de groei het niet hebben, van de migranten wel'

De voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Nederland telt 17,2 miljoen inwoners. In 2017 is de Nederlandse bevolking met ruim 100 duizend mensen gegroeid. De toename is vooral te danken aan migranten. De samenstelling van de migratiestroom veranderde wel: vergeleken met een jaar eerder vestigden zich minder asielzoekers en meer arbeidsmigranten en buitenlandse studenten in Nederland.

Dit blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) die dinsdag zijn gepubliceerd. Nederland telt bijna 17,2 miljoen geregistreerde inwoners.

Volgens het CBS vestigden zich het afgelopen jaar 82 duizend meer mensen in Nederland dan er vertrokken. Ook werden 19 duizend meer baby's geboren dan er mensen overleden. Naar verwachting zal de bevolkingsgroei de komende jaren aanhouden. Over vijf jaar zullen er volgens het CBS 17,5 miljoen mensen in Nederland wonen. 'Maar van de baby's moet de groei het niet hebben, van de migranten wel', zegt Jan Latten van het CBS.

Minder Syriërs

Dat de Nederlandse economie goed draait en dat sommige vacatures niet goed te vervullen zijn, horen ze ook in het buitenland

Jan Latten van het CBS

In 2016 groeide de bevolking vooral door de toestroom van asielzoekers. Afgelopen jaar schreven zich minder asielzoekers in. Zo vestigden zich in 2016 nog ruim 25 duizend Syriërs in Nederland, in 2017 waren dat er 16 duizend. Ondanks deze daling blijven migranten met een Syrische achtergrond de grootste groep nieuwkomers, zij worden gevolgd door migranten uit onder meer Polen, India, Letland, Estland en Roemenië. Ook het aantal migranten uit Brazilië nam opvallend toe: in 2016 was het migratiesaldo nog 628, in 2017 steeg dat naar 1.706.

'Verrassend in 2017 was het groeiende aantal arbeidsmigranten', zegt Latten. 'Dat de Nederlandse economie goed draait en dat sommige vacatures niet goed te vervullen zijn, horen ze ook in het buitenland. Je ziet bijvoorbeeld een toename van kennismigranten uit India in de regio's rond Eindhoven en Amsterdam.' In 2017 vestigden zich 8.310 Indiase nieuwkomers, 3.858 mensen met een Indiase achtergrond vertrokken weer.

Polen blijft de belangrijkste bron van arbeidsmigranten. Latten: 'In dat land draait de economie ook goed, maar je hebt nog altijd regio's met een hoge werkloosheid. En door het hogere loon blijft Nederland aantrekkelijk: je kunt toch al snel een huisje op het Poolse platteland betalen als je hier hebt gewerkt.'

Later kinderen

De verschillen tussen de krimp- en groeiregio's zullen verder toenemen: een gemeente met vooral 50-plussers heeft heel andere problemen dan een stad waar bijvoorbeeld nauwelijks betaalbare huizen voor jongeren zijn

Jan Latten van het CBS

In het verleden betekende economische groei meestal ook dat het aantal geboorten toenam. Dat gebeurt nu niet. Nederlanders krijgen steeds later kinderen. Naar verwachting zal die trend aanhouden. Inmiddels is de gemiddelde leeftijd waarop een vrouw haar eerste kind krijgt 29,8 jaar. 'De twintigers blijven het maar uitstellen. Als ze eenmaal rond de dertig zijn, komt het kind meestal wel', zegt Latten. Een verklaring voor het uitstellen van het krijgen van kinderen is de veranderde economische situatie voor twintigers. 'Zij zijn degenen die vaak flexbanen hebben. Dat kan hun gevoel van bestaanszekerheid raken.'

De bevolkingsgroei neemt niet overal in Nederland toe. De meeste mensen vestigen zich in de grote steden en de gemeenten daaromheen. 'De bevolking klontert steeds meer bij elkaar', zegt Latten. Zo nam de bevolking in Amsterdam met bijna 12 duizend bewoners toe. Ook deze trend zet zich naar verwachting door. 'We zullen meer gaan leven en denken in metropoolregio's. Je ziet dat de steden uit hun voegen barsten en dat veel jonge gezinnen verhuizen naar kleinere gemeenten vlak bij de stad.' Zo kregen enkele kleinere gemeenten in de omgeving van de vier grote steden, zoals Diemen, Blaricum en Weesp, er vorig jaar naar verhouding de meeste inwoners bij.

Maar in 91 van de 388 gemeenten daalde het aantal inwoners in 2017 juist: in vrijwel al die gemeenten overleden meer mensen dan er baby's werden geboren. Het merendeel van deze plaatsen ligt aan de randen van Nederland. Latten: 'De verschillen tussen de krimp- en groeiregio's zullen verder toenemen: een gemeente met vooral 50-plussers heeft heel andere problemen dan een stad waar bijvoorbeeld nauwelijks betaalbare huizen voor jongeren zijn.'


Drie migranten over Nederlanders, de arbeidsmarkt en de taal

'Geen enkel probleem om hier mijn weg te vinden'

Satyam Arora (29) uit Delhi, India: 'Ik ben hier sinds augustus. Hiervoor werkte ik vijf jaar in de VS, onder meer op Wall Street. Ik wilde graag bij een grotere organisatie werken en een baan met meer verantwoordelijkheid. Dat kon bij Philips in Amsterdam. Ik was bang voor problemen met de taal, maar iedereen bleek Engels te spreken. Ik spreek nog geen woord Nederlands. Niemand lijkt dat erg te vinden. Ik heb geen enkel probleem gehad om hier mijn weg te vinden. Mijn werkgever heeft me erg geholpen, onder meer met het vinden van een huis. Daarnaast zijn er organisaties voor Indiase migranten, zoals Bridging the Gap. Daar kon ik elke vraag stellen en heb ik veel geleerd over Nederlanders. Nederlanders zijn heel behulpzaam. Maar ook sober: zo weet ik nu dat je niet voor elk wissewasje naar de dokter moet gaan.'

'Wat mij betreft, blijf ik hier: ik hou van de sfeer'

Jonas Sobrinho (37) uit Goiânia, Brazilië: 'In Brazilië had ik eerst een slagerij, daarna verkocht ik kip bij een groter bedrijf. Door de economische malaise moest het bedrijf reorganiseren. Een nieuwe baan vinden was lastig. Bovendien voelde ik me niet vrij vanwege de hoge criminaliteit. Mijn vrouw is van origine Spaans. Daardoor konden wij makkelijk in Europa aan de slag. We zijn naar Spanje gegaan. Daar was het lastig. Toen zijn we in januari naar Nederland gekomen, mijn vrouw had hier al gewerkt. Het begin was niet makkelijk. Ik heb allerlei baantjes gehad. Nu heb ik leuk werk: ik ben chef-kok bij het Braziliaanse restaurant Samba Kitchen in Amsterdam. Mijn specialiteit is picanha, steaks van de grill. Wat mij betreft, blijf ik hier. Ik hou van de sfeer, de straten zijn schoon en de lonen zijn goed.'

'Aantrekkelijk land voor kenniswerkers uit India'

Prashant Savla (42) uit Mumbai, India: 'De afgelopen vier jaar zijn hier steeds meer mensen uit India gekomen. Ik woon hier acht jaar samen met mijn gezin. Nederland is een aantrekkelijk land voor kenniswerkers uit India. Veel mensen werken in de ict en het niveau is erg hoog. Daarnaast is Nederland aantrekkelijk omdat de mensen hartelijk zijn en iedereen Engels spreekt. De infrastructuur is bovendien geweldig. Ik werk bij het Europese hoofdkwartier van Sun Pharmaceutical in Hoofddorp en ik woon in Amstelveen. Voor mijn werk moet ik veel reizen. Als ik om 10 uur naar Milaan vlieg, vertrek ik thuis om 9 uur. Wat een luxe. Het enige echte nadeel is het weer. Eerst dachten we: als het slecht weer is, kunnen we niet naar buiten. Maar we hebben van Nederlanders geleerd dat je je daar niet door moet laten belemmeren.'