Minister-president Mark Rutte op de fiets over kamp Kunduz tijdens zijn bezoek aan de manschappen in Afghanistan.
Minister-president Mark Rutte op de fiets over kamp Kunduz tijdens zijn bezoek aan de manschappen in Afghanistan. © ANP

Nederland en andere landen bereiden nieuwe missie in Afghanistan voor

Nederland en andere westerse landen bereiden een nieuwe militaire missie in Afghanistan voor om te voorkomen dat het land net als Irak ten prooi valt aan islamitische extremisten. Het kabinet overweegt vanaf 2015 circa honderd militairen naar Afghanistan te sturen voor het opleiden van leger en politie.

Er is afgelopen week in Nederland heel druk gesproken over de aard en omvang van deze missie

Militaire bron bij de NAVO

Dat melden bronnen in Den Haag en op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel. De beoogde Nederlandse bijdrage is onderdeel van de nog te starten NAVO-trainingsmissie 'Resolute Support'. Het operationeel plan van de hoogste NAVO-generaal ligt klaar op de bureaus van alle ministers van Buitenlandse Zaken van de NAVO-lidstaten. Een definitief besluit wordt na de zomer verwacht.

'Er is afgelopen week in Nederland heel druk gesproken over de aard en omvang van deze missie', zegt een militaire bron bij de NAVO. PvdA-minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken vergadert deze week in Brussel met zijn collega's over het operationeel plan. Mogelijk wordt het dan al goedgekeurd. Timmermans wil 'aanhoren wat de NAVO gaat doen en verwacht dat de zaken daarna in Nederland in een stroomversnelling kunnen raken'.

De VS zullen met maximaal 9.800 militairen het leeuwendeel van de in totaal 12.500 benodigde troepen leveren voor de nieuwe missie. Andere landen moeten de overige militairen op de been zien te krijgen. Nederland zou met een kleine honderd man het middenkader en de leidinggevenden van de Afghaanse politie en het leger in de noordelijke stad Mazar-i-Sharif gaan trainen. Ze gaan 'inwonen' op de Duitse legerbasis aldaar.

Duitsland
De Duitsers worden geacht de bescherming van de Nederlanders op zich te nemen. Duitsland heeft eerder 600 tot 800 troepen toegezegd voor de nieuwe NAVO-missie, maar is er nog niet definitief uit, zo wordt op het NAVO-hoofdkwartier gezegd.

De Duitsers worden geacht de bescherming van de Nederlanders op zich te nemen

Op 9 juli moet Nederland kleur bekennen. Dan houdt de NAVO een force generation conference. Van de daar aanwezige militaire vertegenwoordigers wordt verwacht dat zij hun hand opsteken en zeggen hoeveel militairen en materieel hun land wil bijdragen.

Nederland en de NAVO-bondgenoten hakken pas definitief de knoop door als de nieuwe Afghaanse president een 'veiligheidspact' ondertekent. Daarin staat dat buitenlandse militairen niet berecht mogen worden door een Afghaanse rechtbank indien zij in de fout gaan.

Karzai weigert
De zittende Afghaanse president Hamid Karzai weigert zo'n akkoord te tekenen. De twee kandidaten die nog in de race zijn voor het presidentschap, Abdullah Abdullah en Ashraf Ghani, hebben publiekelijk gezegd wel te zullen tekenen. Karzai's opvolger treedt op zijn vroegst begin augustus aan. Abdullah heeft zich vooralsnog teruggetrokken uit het verkiezingsproces, dat volgens hem ontsierd wordt door fraude.

De nieuwe NAVO-missie is al maanden in de maak, ter vervanging van de nu nog 50 duizend man sterke NAVO-troepenmacht ISAF die dit najaar Afghanistan verlaat. Gevraagd naar een nieuwe Nederlandse bijdrage hielden minister Timmermans en zijn collega Jeanine Hennis (VVD) van Defensie steeds de boot af, omdat nog onduidelijk was hoeveel troepen de VS zouden leveren.

Bondgenoten zoals de VS en Duitsland zijn er steeds van uitgegaan dat Nederland zou meedoen aan een nieuwe missie. Een Haagse bron: 'Het idee heeft altijd gespeeld dat we Afghanistan niet in de steek laten. Het is logisch dat daarover binnenkort knopen worden doorgehakt.'

Vandaag in de Volkskrant: Afghanistan mag Irak niet achterna