Het eindrapport van het onafhankelijk onderzoek van de commissie-Samson uit 2012
Het eindrapport van het onafhankelijk onderzoek van de commissie-Samson uit 2012 © ANP

Misbruikslachtoffers krijgen meer tijd voor indienen claim

De schadevergoedingsregeling voor slachtoffers van seksueel misbruik in de jeugdzorg wordt verlengd. Na jaren zwijgen hebben slachtoffers soms zo veel moeite met de aanvraag, dat meer tijd nodig is. De regeling, die dit jaar zou eindigen, loopt nu door tot eind februari 2017. Slachtoffers krijgen maximaal 100 duizend euro vergoeding.

Kunsthistoricus Willem Knaap schreef een boek over het misbruik in zijn jeugd waarvoor hij, na een lange strijd, de maximale schadevergoeding kreeg. Lees hier het interview met hem. (+)

Minister Van der Steur van Justitie (VVD) en staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid (PvdA) maken de verlenging van de regeling vandaag bekend.

Volgens oud-kinderrechter Sonja de Pauw Gerlings van het Schadefonds Geweldsmisdrijven, dat de aanvragen beoordeelt, kost het sommige slachtoffers enorme moeite het aanvraagformulier in te vullen. 'Dit zit soms ver weg gestopt. Wij horen van mensen dat ze voorheen redelijk functioneerden, maar sinds de rapporten van de commissies Deetman en Samson over seksueel misbruik totaal van de kaart zijn.'

Door de verlenging krijgen misbruikslachtoffers in de jeugdzorg nu evenveel tijd zich te melden als slachtoffers in de katholieke kerk: drieënhalf jaar. De regeling is voor kinderen die tussen 1945 en 2012 onder verantwoordelijkheid van de overheid in kindertehuizen en pleeggezinnen zijn geplaatst en seksueel werden misbruikt.

De commissie-Samson constateerde in 2012 dat het misbruik in pleeggezinnen en kindertehuizen vaak langdurig en ernstig was, en dat de verantwoordelijken het nauwelijks door hadden.

Lichte bewijslast

Het was schokkend te horen hoe lang en hoe vaak dit gebeurde met kinderen die toch al beschadigd waren

De Pauw Gerlings van het Schadefonds

Tot nu toe dienden ruim 650 slachtoffers een aanvraag in, terwijl op minstens 800 was gerekend. Zeven mensen kregen de maximale vergoeding van een ton. In totaal keerde het Schadefonds Geweldsmisdrijven ruim 5 miljoen euro uit. Voor de slachtoffers geldt een relatief lichte bewijslast: ze moeten het misbruik aannemelijk maken.

De Pauw Gerlings van het Schadefonds zegt geraakt te zijn door de vernietigende uitwerking van het misbruik op de levens van slachtoffers. 'Het was schokkend te horen hoe lang en hoe vaak dit gebeurde met kinderen die toch al beschadigd waren. Waar ik nog meer van schrok, is het sadisme waarmee het misbruik soms gepaard ging.

'Kinderen werden tot op het bot vernederd. Sommigen moesten dagenlang in een hok zitten als ze niet meewerkten. Of ze werden in hun eigen ontlasting geduwd. Anderen kregen dagelijks te horen: jij bent slecht, zelfs je eigen moeder heeft je weggedaan omdat ze je niet wilde. Het was verpletterend te horen dat er helemaal niet naar deze kinderen werd geluisterd. Soms sprak de voogd nauwelijks met hen. Ze werden niet geloofd.'

Deksel van de beerput

Dit kun je niet afdwingen met een deadline. Seksueel misbruik mag niet verjaren

Voorzitter slachtoffervereniging Skip

Veel slachtoffers zeggen volgens haar dat ze zich nu eindelijk erkend voelen. 'Maar ik weet niet of we met het oprakelen van deze zaken iedereen een dienst bewijzen. Sommigen zeiden na afloop: het ging goed met me, maar dit heeft het deksel van de beerput gehaald.'

Voorzitter Barth van Eeten van slachtoffervereniging Skip stelt dat de overheid beter had kunnen kiezen voor een regeling met een open einde. 'Wij horen elke dag weer van mensen die jaren na dato zeggen: en nú ga ik het delen met mijn partner. Dit kun je niet afdwingen met een deadline. Seksueel misbruik mag niet verjaren.'