Een man eet een haring
Een man eet een haring © ANP

Met eigen consumentenpanel lanceren visboeren tegenhanger voor AD's 'subjectieve' haringtest

Na jaren waarin ze het juryoordeel soms lijdzaam ondergingen, gaan de Nederlandse visboeren de strijd aan met de jaarlijkse haringtest van het AD. Twee brancheverenigingen bouwen aan een eigen systeem dat meningen van consumenten bundelt.

Deze samenvatting moet een tegengewicht vormen voor de kritieken van de drie 'keurmeesters' van het AD, de krant die de haringtest al 36 jaar organiseert. De nieuwe VNV heeft overigens al kunnen proefdraaien met een consumentenpanel. De vereniging reikte dit jaar voor het eerst de Kibbeling Cup uit. Daarbij konden klanten via internet op hun favoriet stemmen. De eerste prijs ging naar visspecialist Sluizeman uit Alphen aan den Rijn.

Van de Laar noemt het initiatief geen concurrent voor de haringtest van het AD. 'In die testen zit een zekere subjectiviteit', verklaart de voorman van de VNV. Dat is ook voor een deel onvermijdelijk, erkent hij: 'Ieder deel van Nederland heeft zijn eigen smaak.' Van de Laar denkt dat de visboer meer heeft aan een consumentenpanel. 'Door je klanten te betrekken, krijg je als visspecialist waardevolle feedback. Die kun je gebruiken om je product en dienstverlening verder te verbeteren.'

De VNV werkt samen met Centrale Vereniging voor de Ambulante Handel (CVAH) - de marktkramen. Er zijn 2.000 visspecialisten in Nederland en meer dan 6.000 verkooppunten. 'Samen vertegenwoordigen we 70 procent van de markt', aldus Van de Laar.

De haringtest van AD, gepubliceerd in juni, lag dit jaar onder vuur door verdenkingen van belangenverstrengeling. Een van de drie keurmeesters van de AD-jury, Ad Taal, heeft banden met Haagse visleverancier Atlantic. Visboeren die hun haring inkopen bij Atlantic scoren opvallend vaak hoog in de test, stelt de econoom Ben Vollaard van de universiteit Tilburg.

Harde bewijzen dat de resultaten van de haringtest gemanipuleerd zouden worden, heeft de econoom niet. 'Maar er zijn voorbeelden van viswinkels die na een lage score ineens een 9 of een 10 scoorden nadat ze waren overgestapt op leverancier Atlantic', zo zei hij twee weken geleden in de Volkskrant.

Er zijn voorbeelden van viswinkels die na een lage score ineens een 9 of een 10 scoorden nadat ze waren overgestapt op leverancier Atlantic

Econoom Ben Vollaard

Het AD heeft de kritiek op de haringtest verworpen. De krant zegt dat Atlantic een van de grootste haringhandelaren van Nederland, die levert aan veel traditionele viswinkels. De keurmeesters weten niet wie de haring levert aan de winkels die ze bezoeken. Ze gaan altijd met z'n drieën op pad.

Vollaard laat alle testonderdelen bij een keuring, zoals temperatuur en vetgehalte, even zwaar meewegen. Dat is niet de manier waarop het AD test, zo zegt de krant. Die test 'haring op kenmerken die voor de consument belangrijk zijn. Daarbij is smaak het allerbelangrijkste en microbiologische gesteldheid een cruciale randvoorwaarde.'

VNV-voorzitter Van de Laar zijn geen gevallen bekend van viswinkels die op de fles gingen door een negatief oordeel in de AD-haringtest. 'Het is moeilijk om aan te tonen dat de test de doorslag heeft gegeven.'  Een viswinkel uit Doorn en een Zoetermeerse visboer hebben aangekondigd de krant voor het gerecht te slepen wegens smaad.