Mag de gemeente Dronten uitkering korten na onrechtmatig bezoek?
© ANP

Mag de gemeente Dronten uitkering korten na onrechtmatig bezoek?

Het geschil: bezoek zonder toestemming

Een Drontenaar met een bijstandsuitkering wil uitkering terug na onrechtmatig bezoek. De Gemeente Dronten wil de uitkering korten vanwege samenwonen.

Waarover ging het geschil?

Een Drontenaar verloor tijdelijk zijn uitkering omdat hij weigerde twee rapporteurs van de gemeente in zijn huis toe te laten. Die wilden controleren of de man nog steeds alleen woonde, omdat ze vermoedden dat hij iemand onderdak bood, wat gevolgen kon hebben voor zijn uitkering. De man kreeg per maand boven op zijn bijstand van 661 euro namelijk 264 euro toeslag. Als hij zou samenwonen, had hij slechts recht op de helft van die toeslag. De Drontenaar stapte naar de rechter om het verlies van zijn uitkering terug te draaien. Toen die hem ongelijk gaf, stapte hij naar de Centrale Raad van Beroep, de hoogste bestuursrechter qua sociale zekerheid. Die deed vlak voor Kerst uitspraak.

Wat wilde de eiser?

Van geïnformeerde toestemming was geen sprake

Zijn uitkering terug. Zijn advocaat Maaike Rotgans betoogde dat de rapporteurs geen redelijke grond hadden voor het huisbezoek. Bovendien moet een bewoner volgens de wet 'geïnformeerde toestemming' geven voor een huisbezoek, oftewel toestemming op basis van 'volledige en juiste informatie' over het doel van het bezoek en over de gevolgen daarvan als de bewoner weigert ambtenaren binnen te laten. Van geïnformeerde toestemming was geen sprake, aldus de advocaat.

Hoe luidde het verweer?

De man zelf sprak dit tijdens de rechtszaak tegen

De gemeente besloot twee rapporteurs op huisbezoek te sturen nadat de man zich door een neefje had laten ziekmelden voor het reïntegratietraject waar hij werkte. Bovendien was bij een eerder huisbezoek al een andere man in de woning aangetroffen. Toen de rapporteurs aan de deur kwamen, gaf de man toe dat er sinds twee à drie weken iemand bij hem inwoonde. Althans volgens de rapporteurs, want de man zelf sprak dit tijdens de rechtszaak tegen. De rapporteurs wilden zijn huis doorzoeken, maar hij weigerde hen binnen te laten. 'Als reden geeft belanghebbende aan dat hij het niet goed begrijpt', staat in het rapport. Ook toen een Arabisch sprekende collega uitlegde wat de gevolgen waren van weigering - intrekking van de uitkering - bleef hij onvermurwbaar. De gemeente besloot daarop zijn uitkering stop te zetten, omdat hij door het huisbezoek te weigeren zijn informatieverplichting schond.

Wat vond de hogere rechter?

Tot overmaat van ramp stonden de rapporteurs al bij de man in de gang

Die oordeelde dat de bijstandsgerechtigde gelijk had. Van 'geïnformeerde toestemming' was geen sprake geweest, vond de rechter: de rapporteurs zeiden langs te komen omdat de man zich had ziekgemeld, terwijl ze ook aan de deur stonden vanwege twijfel of de man alleen woonde. Tot overmaat van ramp stonden de rapporteurs al bij de man in de gang toen ze hem zeiden dat hij zijn uitkering verloor als hij hen niet binnenliet. Maar ze waren al binnen, waarmee de rapporteurs zich feitelijk schuldig maakten aan huisvredebreuk.

Het vonnis?

De rechter draait de intrekking van de bijstand terug. De gemeente draait op voor de proces- en griffiekosten van de bijstandsgerechtigde, samen 2.150 euro.