Vanaf maandag kunnen reizigers, naast het fysieke pasje, de OV-app gebruiken om in- en uit te checken
Vanaf maandag kunnen reizigers, naast het fysieke pasje, de OV-app gebruiken om in- en uit te checken © ANP

Leuk, zo'n OV-app. Maar pasloos leven is nog mijlenver weg

Ov-reizigers mogen dan sinds deze week met hun mobieltje kunnen inchecken, de plastic pasjes kunnen nog lang niet de prullenbak in. Er zijn technische obstakels en het is een hoop gehannes.

Het heeft even geduurd, maar sinds deze week kunnen ov-reizigers hun mobieltje gebruiken om in en uit te checken. Toch kan de fysieke ov-chipkaart nog niet de deur uit, want net als aan andere vervangers van plasticpasjes zitten ook aan 'ov-chip mobiel' haken en ogen.

Volgens Nederlandse openbaarvervoerbedrijven, telecombedrijven Vodafone en KPN en ov-chipkaartproducent Translink maakt hun ov-chip mobiel-app de plastic ov-chipkaart overbodig. Wie de applicatie downloadt, kan in- en uitchecken, zijn saldo controleren, een overzicht van de laatste tien reizen aanvragen en zich door middel van meldingen eraan laten herinneren om aan het einde van de rit uit te checken. Zelfs saldo terugvragen behoort tot de mogelijkheden, als dat uitchecken toch wordt vergeten.

Maar ook hier kan het plastic pasje voor het openbaarvervoer nog niet de prullenbak in

Nederland is het eerste Europese land dat een mobiele vervanger voor de algemene ov-kaart introduceert; in het Verenigd Koninkrijk bestaat iets dergelijks alleen in Londen. Maar ook hier kan het plastic pasje voor het openbaarvervoer nog niet de prullenbak in. Aan de gratis applicatie zitten de nodige nadelen, zoals meestal bij apps die de concurrentiestrijd met het plastic in onze portemonnee aanbinden. Drie redenen waarom een pasjesloos leven voorlopig nog niet in zicht komt.


Bruikbaarheid

Omdat Apple zijn eigen betaaldienst Apple Pay wil beschermen ondersteunt het bedrijf geen apps van derden voor contactloos betalen. Hierdoor vissen iPhone-gebruikers bij ov-chip mobiel achter het net, net als bij andere betaalinitiatieven.

Dat is niet de enige uitzondering om rekening mee te houden. Zo werkt ov-chip mobiel alleen op moderne Android-toestellen en dan nog alleen voor abonnees van KPN, Vodafone, Telfort, Simyo en Yes Telecom. En o ja: ook dan nog alleen voor mensen met een relatief nieuwe sim-kaart. Bovendien werkt de applicatie alleen bij reizigers zonder ov-(kortings)abonnement, en alleen in combinatie met automatisch opladen (bent u er nog?).

Mensen die een kortingskaart, een iets ouder mobieltje of geen zin in gedoe hebben  de gemiddelde Nederlander, zeg maar  moeten volgens Geert Appeldoorn van Vodafone dus nog even geduld hebben. 'De applicatie wordt de komende tijd verbeterd. Het streven is om nog dit jaar voor elkaar te hebben dat mensen met kortingsabonnementen hem ook kunnen gebruiken. Dat vereist nog aardig wat denkwerk. Gezien de complexiteit hebben we besloten alles stap voor stap in te voeren.'

Voor de initiatiefnemers is het te hopen dat de consument zo lang wil wachten, want tot overmaat van ramp blijkt uit recensies in de Google Play Store dat de nieuwe app met een storing kampt en dat de eerste gebruikers liefst drie apps moeten installeren om het geheel aan de praat te krijgen. Hierdoor zijn nieuwsgierige klanten die de app alvast willen proberen nu al de weg kwijt: 'Liggen er vandaag soms blaadjes op de rails?'


Afhankelijkheid

De app is voorlopig alleen te gebruiken door abonnees van KPN, Vodafone, Telfort, Simyo en Yes Telecom.

Voordat we voor een pasjesloze wereld kiezen, moeten we eerst een belangrijke vraag beantwoorden: hoe afhankelijk willen we zijn van ons mobieltje? Wie zijn plastic passen de deur uitdoet, komt meteen in de problemen als hij de telefoon vergeet op te laden, of vergeet mee te nemen en thuis laat liggen. Een pasloos bestaan betekent: zonder mobiel geen ov-chipkaart en geen betaalmogelijkheid.

Initiatieven als Vodafone Wallet, een nieuwe vorm van telefoonpinnen, verhogen bovendien het risico op diefstal en misbruik. Bij dit systeem kunnen betalingen onder de 25 euro zonder pincode worden gedaan en kunnen die kleine, pincodeloze betalingen bovendien oneindig worden herhaald. Hierdoor kunnen kwaadwillenden kleine bedragen met jouw telefoon blijven afrekenen, al bedraagt het verliesrisico voor de klant maximaal 150 euro. Voor sommige mensen zal het gemak van telefoonpinnen daar niet tegen opwegen. Ter vergelijking: ook met een pinpas kunnen oneerlijke vinders contactloos afrekenen, maar zonder pincode ligt de limiet op 50 euro.


Gehannes

Niet alle contactloze betaaloplossingen maken het leven makkelijker. Wie een virtuele bonus- of klantenkaart wil laten scannen moet zijn telefoon ontgrendelen, de juiste app openen, de juiste kaart zoeken en dan zijn smartphone aan de caissière geven. Soms is een kortingspasje of sleutelbos met mini-bonuskaart overhandigen handiger.

Omdat je in Nederland overal kunt pinnen is de plastic pinpas bovendien extreem goed ingeburgerd. Vooral contactloos pinnen met pinpas is aan een opmars bezig: uit cijfers van Betaalvereniging Nederland blijkt dat Nederlanders maandelijks 80 miljoen keer contactloos pinnen met hun bankpas, terwijl maar enkele tienduizenden hun mobieltje als pinpas gebruiken. Als Samsung en Apple hun eigen mobiele betaaldiensten in Nederland uitrollen zal dat laatste aantal zeker toenemen, maar Betaalvereniging Nederland kan zich niet voorstellen dat Nederlanders massaal hun pinpas thuis laten. 'Vertrouwde manieren van betalen zitten hier diep ingesleten', zei adjunct-directeur Gijs Boudewijn vorige maand.