Jesse Klaver.
Jesse Klaver. © ANP

Klaver wil juist grotere rol overheid in samenleving

Fractievoorzitter GroenLinks bepleit activistische opstelling

Na jaren van krimp moet de overheid weer een grotere rol krijgen. Daar hoort een activistischer opstelling bij. Door het voortouw te nemen bij de energieomslag, met een fors belang in getijdencentrales, windmolenparken en zonne-energie kan de markt worden gestimuleerd duurzame energie groots aan te pakken.

Wie is Jesse Klaver?

Hij groeide op in Brabant, bij zijn grootouders. Zijn moeder woonde even verderop, zijn Marokkaanse vader kent hij niet. Jesse Klaver (29) is sinds dinsdag de fractievoorzitter van GroenLinks. Wie is hij? En wat wil hij bereiken? Hij vertelt het in een interview met De Volkskrant.

Ook in de financiële sector moet de overheid de markt beïnvloeden. Bijvoorbeeld door de staatsbank ABN Amro te splitsen in een nutsbank voor burgers en een zakenbank.

Dat zegt Jesse Klaver (29), de nieuwe fractievoorzitter van GroenLinks in de Tweede Kamer, vandaag in een interview met de Volkskrant. 'Je moet als gemeenschap benoemen wat je van waarde vindt en daarin investeren', vindt Klaver.

Voorbeeld stellen

Volgens Klaver moet de overheid ABN Amro gebruiken om een voorbeeld te stellen in de financiële wereld

Volgens Klaver moet de overheid ABN Amro gebruiken om een voorbeeld te stellen in de financiële wereld. 'Na een oproep verklaarden vijfduizend mensen zich bereid van bank te wisselen, vanwege de hoge salarissen bij de banken en de nieuwe bonuscultuur. Er is dus een markt voor, er is behoefte aan een nutsbank met normale salarissen. Daar kan de overheid op inspelen.'

De overheid rekent voor dit jaar op meevallers ter hoogte van 4 miljard euro. Klaver stelt voor dat bedrag niet alleen aan belastingverlaging uit te geven. De helft ervan moet worden besteed om publieke armoede te bestrijden. Als voorbeeld noemt hij de 'sluipende privatisering van het onderwijs'.

'Zo noem ik de markt voor examen-trainingen voor de Citotoets op de basisschool en de eindexamens van de middelbare scholen. Daar gaat inmiddels zo'n 150 miljoen euro in om. Wie het kan betalen, stuurt zijn kind naar een huiswerkinstituut. Maar dat moet gewoon voor iedereen beschikbaar zijn op school.'

Kinderopvang

Ik vraag me op mijn beurt af: wat hebben jullie zestig jaar lang met de gasbel gedaan?

Jesse Klaver

15 - 20 zetels

Bram van Ojik denkt dat zijn partij in de toekomst vijftien tot twintig Kamerzetels kan halen. 'Waarom niet?', zegt hij in een interview met NRC Handelsblad.
'Bij heel veel onderwerpen - klimaat, vrijheid versus veiligheid - hebben we een benadering die aanspreekt. Veel mensen hebben sympathie voor ons zonder dat ze op ons stemmen. De potentie is groot.' GroenLinks heeft op dit moment vier zetels en haalde er nooit meer dan elf. Volgens Van Ojik zal zijn opvolger Jesse Klaver bij de volgende verkiezingen veel stemmen trekken. Uit een onderzoek van EenVandaag bleek eerder deze week dat Klaver vooral kiezers lijkt te gaan weghalen bij de PvdA en D66.

Van Ojik staat bekend als bedachtzaam en 'niet-hijgerig' politicus. Dat kwam hem van binnen en buiten de fractie op het commentaar te staan dat hij vaker boos moest worden om zijn boodschap helder over te brengen. 'Maar om nou te gaan acteren dat ik woedend ben, zeggen dat iets 'schandalig' is terwijl ik het alleen maar onverstandig vind? Nee, bedankt.'

Een ander voorbeeld zijn de bezuinigen op de kinderopvang en peuterspeelzalen. 'Werkende ouders hebben die voorzieningen nodig. Door de bezuinigingen is dat niet meer voor iedereen beschikbaar, omdat grote groepen dat niet kunnen betalen.'

Klaver keert zich fel tegen wat hij de keuze voor private rijkdom en publieke armoede noemt. Hij denkt een groeiende stroom medestanders te zien. 'Steeds meer mensen durven te twijfelen aan die mythes en dogma's van de afgelopen jaren. Premier Rutte zegt: de overheid treedt terug, laat de mensen het zelf maar uitzoeken. Ik zeg, en met mij steeds meer mensen: de overheid moet activistischer, sturender worden.'

Klaver vindt dat de overheid best mag groeien. 'Dan zullen we wel voor potverteerders worden uitgemaakt. Ik vraag me op mijn beurt af: wat hebben jullie zestig jaar lang met de gasbel gedaan? Dat was nog eens potverteren. Had het gedaan zoals Noorwegen door een spaarfonds aan te leggen. Los daarvan kun je de staatsinkomsten ook laten groeien. Door vermogens zwaarder te belasten, net als milieuvervuiling door bedrijven, multinationals en brievenbusfirma's.'

Ook voor zijn eigen partij denkt Klaver na over een activistischer rol. 'We helpen mensen al die zonnepanelen willen plaatsen. Misschien moet GroenLinks mensen steunen die van bank willen veranderen. We denken er over na, dergelijke discussies hebben we in de partij.'